‘Kỳ quan’ đáng xấu hổ của Việt Nam

 Nhìn thẳng vào thực trạng giao thông ngổn ngang ở Việt Nam hiện nay có thể thấy điệp khúc “cứ mỗi lần” có lẽ không bao giờ dứt. 

Sau vụ tai nạn nghiêm trọng xe container tông chết 4 người ở Long An, chia sẻ trên trang cá nhân, Tiến sĩ Lương Hoài Nam cho rằng: “Cứ mỗi lần xảy ra một tai nạn giao thông thảm khốc, chúng ta lại gầm lên. Sau đó mọi chuyện vẫn thế. Rồi lại đến một vụ tai nạn thảm khốc, chúng ta lại gầm lên... Cứ thế... Mãi thế…

Quả vậy, nếu nhìn thẳng vào thực trạng giao thông ngổn ngang ở Việt Nam hiện nay, thì có thể thấy điệp khúc “cứ mỗi lần” có lẽ không bao giờ dứt. Llewellyn King, giảng viên, diễn giả, nhà báo kiêm dẫn chương trình truyền hình của tờ Huffington Post (Mỹ), từng thốt lên “giao thông ở Việt Nam là một kỳ quan”. Đó là một kiểu chê rất lịch sự của một người Mỹ, mang hàm ý: “Trời ơi, giao thông hỗn loạn mà vẫn tồn tại được, mà họ vẫn để như thế!”.

Bài viết này không kỳ vọng giải quyết “điệp khúc” cũng như sự hỗn loạn đó, mà chỉ dám bàn một vài khía cạnh tác giả cho là cấp bách với giao thông đô thị.

Giao thông công cộng tốt, dân tự nguyện bỏ xe máy

Đô thị ở Việt Nam cách đây nhiều chục năm thường có tình trạng đường quốc lộ đi xuyên qua. Gần đây, khoảng 20-30 năm, các đô thị lớn, đặc biệt là phía Bắc, đã khắc phục bằng con đường vòng quanh đô thị, gọi dân dã là “đường tránh”, nhằm giải quyết nạn xe tô tải đi vào nội thành, đi vào khu dân cư, giảm thiểu tai nạn. Trong vụ tai nạn khủng khiếp ở Long An, xe container đã đi vào khu dân cư đô thị. 

‘Kỳ quan’ đáng xấu hổ của Việt Nam
Hiện trường ám ảnh của vụ tai nạn. Ảnh: Như Sỹ

Với những đô thị lớn đã có đường bao dồn xe tải ra ngoài như Hà Nội, Hải Phòng, TPHCM…, thì vấn đề tiên quyết để giải xử lý thực trạng giao thông là phải có hệ thống giao thông công cộng (GTCC) đủ đáp ứng. Từ đó sẽ dẫn đến các loại  phương tiện có làn đường riêng, và tất yếu dẫn đến một hình mẫu đô thị văn minh, nơi chuyện đi lại của người dân chủ yếu là nhờ vào hệ GTCC và ô tô cá nhân, không còn xe máy. Con đường xây dựng đô thị văn minh của các nước trên thế giới là như vậy.

Tiến sĩ Lương Hoài Nam có lý khi cho rằng tư duy cho xe máy là phương tiện giao thông chủ yếu trong đô thị rất nguy hiểm. Bởi cái xe máy lúc nào cũng tiềm ẩn nguy cơ và giao thông hỗn loạn ô tô với xe máy tất yếu tiềm ẩn tai nạn.

Mặt khác, cấm xe máy không phải cứ mệnh lệnh hành chính mà làm được. Với thực trạng như các đô thị hiện nay, chính quyền cấm xe máy, sẽ là duy ý chí. Cấm xe máy thì phải có phương tiện khác cho người dân đi lại.

Cho nên, chính quyền các đô thị  lớn nước ta nên cấp bách quy hoạch và xây dựng ngay hệ thống GTCC, rồi từ đó đề ra lộ trình cấm xe máy. Nếu GTCC tốt, người ta sẽ tự nguyện bỏ xe máy, khi đó, lệnh cấm xe máy chỉ là làm nốt một việc để hợp lý hóa tình hình giao thông mà thôi.

Khoảng năm 2007, tôi đến Quảng Châu, một thành phố lớn, dân số khoảng bằng Hà Nội bây giờ, là lúc họ vừa cấm xe máy được vài năm. Kinh nghiệm ở đây cho thấy, thứ nhất là lộ trình thông báo toàn dân, thứ  hai là hệ thống tàu điện ngầm xây dựng rất nhanh, thứ ba là hệ thống các bãi đỗ xe ô tô.

 

Ở Quảng Châu, người ta không nhìn thấy các bãi đỗ ô tô nổi như Bangkok, mà dưới các tòa cao ốc, hệ thống ngầm thường liên thông với 3-4 thậm chí 5-6 tầng ngầm, vừa là trung tâm thương mại, vừa là bãi đỗ xe ngầm.

Tôi được kể rằng, ban đầu cấm xe máy người dân không dám chống đối nhưng cũng kêu ca lắm. Sau đó họ thấy không có xe máy là tốt, giảm hẳn tai nạn giao thông, đi đâu có tàu điện ngầm, tàu điện nổi và xe bus. Vỉa hè ở đây rất đông người đi bộ vì họ thường đi từ bến xe hoặc chỗ gửi xe đến chỗ cần đến.

Năm đó, tôi có anh bạn Trung Quốc đến Hà Nội. Đến  khu Trung Hòa Nhân Chính, anh nói, nếu ở Trung Quốc, một khu vực như thế này, hệ thống các tầng ngầm phải rất lớn và liên thông mới đủ sức chứa ô tô, nên khu này sẽ chẳng mấy năm nữa sẽ quá tải. Điều đó ngày nay là hiện thực.

Hà Nội đi sau một thành phố cùng quy mô như Quảng Châu khoảng 25 năm nhưng đáng tiếc đến nay vẫn chưa có một hình hài hệ thống GTCC đủ sức chuyên chở và “sống” với tương lai thành phố ít nhất là 30 năm nữa. Tàu điện ngầm chưa có, tàu trên cao mới có 2 tuyến dở dang, mạng lưới xe ô tô buýt đang ở trình độ rất yếu và lạc hậu. Giao thông đô thị hỗn loạn là tất yếu!

Hệ thống GTCC dang dở như vậy, đáng lý các nhà quản lý đô thị lớn như Hà Nội phải đẩy nhanh và tập trung cấp bách vào việc hoàn chỉnh nó. Vậy nhưng họ lại nghĩ đến những giải pháp vụn vặt như cấm xe ô tô, vạch đường thu tiền tăng lên với chỗ đỗ ô tô, làm vỉa hè, trang hoàng phố, v.v…

Việc cần làm ngay là chấn chỉnh và hiện đại hóa xe buýt, công khai lộ trình cấm xe máy hoặc nghiên cứu thí điểm phân luồng, cấm xe máy hoặc ô tô ở một số cung đường có điều kiện. Với những đường phân đôi lớn, như đoạn đường dưới đường vành đai 3 thì thay vì kiểu vận hành hiện nay, mỗi bên một chiều ô tô chung xe máy, có thể phân ra đường đi 2 chiều ô tô riêng, xe máy riêng. Một số đường lớn cũng nên làm như vậy.

Và, điều quan trọng là phải có hệ thống bãi đỗ xe. Các bãi đỗ xe này không thể một ngành một cấp làm được. Kinh nghiệm ở Quảng Châu cho thấy, nó phải ra đời từ khi quy hoạch xây dựng ở tầm vĩ mô của thành phố.

Thêm nữa, trong quản lý giao thông đô thị, có một số xung đột lợi ích nhìn thấy rõ ràng, nhưng chậm thay đổi. Ví dụ, nếu cứ để ngành giao thông công chính thành phố vạch đường thu tiền gửi xe ô tô, thì không bao giờ mong chờ có các công ty tư nhân tham gia xây dựng bãi gửi xe. Chúng ta cũng không thể có chính sách hướng đến giao thông đô thị văn minh bằng cách khuyến khích các doanh nghiệp xe máy.

Theo người viết đó là những việc cấp bách cần xử lý để bước đầu “chia tay” với cái “kỳ quan giao thông” chẳng có gì đáng tự hào kia.

Xuân Hưng

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Trường công chất lượng cao đi ngược lý tưởng Cách mạng Tháng Tám
Trường công chất lượng cao đi ngược lý tưởng Cách mạng Tháng Tám
Thông tin đa chiềuicon10/01/2019  
 - Tầng lớp nào mới có đủ điều kiện để cho con cái theo học ở cái gọi là trường công chất lượng cao?  
Báo chí hùng hậu không thể để mất ‘trận địa’ thông tin
Báo chí hùng hậu không thể để mất ‘trận địa’ thông tin
Thông tin đa chiềuicon08/01/2019  
Một khi thông tin chính thống được đăng tải minh bạch, chính xác, kịp thời thì những thông tin chống phá đất nước, gây chia rẽ trên mạng xã hội sẽ không còn tác dụng.    
Từ vụ xe container tông 4 người chết: Đến lúc vào cuộc quyết liệt
Từ vụ xe container tông 4 người chết: Đến lúc vào cuộc quyết liệt
Thông tin đa chiềuicon06/01/2019  
Có thể thấy từ vụ tai nạn xe container tông xe máy vừa qua, có rất nhiều giải pháp cần phải được xem xét thực hiện.  
Bộ máy thượng tầng không thể có cá nhân cục bộ, bè phái
Bộ máy thượng tầng không thể có cá nhân cục bộ, bè phái
Thông tin đa chiềuicon25/12/2018  
Muốn giúp chế độ được trường tồn và phát triển lành mạnh thì bộ máy kiến trúc thượng tầng không thể có con người mang tư tưởng cá nhân, cục bộ, bè phái và phục vụ cho nhóm lợi ích.    
Chính sách quốc phòng của Mỹ ngày càng rối
Chính sách quốc phòng của Mỹ ngày càng rối
Thông tin đa chiềuicon25/12/2018  
Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis đã bất ngờ tuyên bố từ chức, làm chao đảo hệ thống chính trị Mỹ, các đồng minh của Mỹ và Phố Wall.    
Đất nước như một cơ thể, muốn mạnh phải ‘khỏe’ đều
Đất nước như một cơ thể, muốn mạnh phải ‘khỏe’ đều
Thông tin đa chiềuicon16/12/2018  
“Muốn cơ thể khỏe mạnh các bộ phận, bộ máy của cơ thể phải mạnh đều, muốn quốc gia mạnh các địa phương, các bộ ngành phải mạnh”.
Thành tựu quyền con người ở Việt Nam- thực tiễn là minh chứng sinh động
Thành tựu quyền con người ở Việt Nam- thực tiễn là minh chứng sinh động
Thông tin đa chiềuicon10/12/2018  
Từ khi lập quốc theo thể chế dân chủ XHCN đến nay, Việt Nam đã kiên trì theo đuổi mục tiêu không ngừng bảo đảm quyền con người cho mọi người dân.
‘Việt Nam đã nỗ lực và đạt nhiều thành tựu’
‘Việt Nam đã nỗ lực và đạt nhiều thành tựu’
Thông tin đa chiềuicon07/12/2018  
“Việt Nam đã nỗ lực và đạt nhiều thành tựu trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về quyền con người, thực hiện các khuyến nghị quốc tế về nhân quyền”.
Bí kíp bán cây cảnh, chổi đót giàu nhanh như quan
Bí kíp bán cây cảnh, chổi đót giàu nhanh như quan
Thông tin đa chiềuicon04/12/2018  
Ơ, sao thế nhỉ? Những người dân ấy chăm chỉ cả một đời bán chổi, chạy xe ôm… sao vẫn nghèo vẫn khó?
Chính sách “mua láng giềng gần” của ông Duterte
Chính sách “mua láng giềng gần” của ông Duterte
Thông tin đa chiềuicon01/12/2018  
Chuyến thăm cấp nhà nước của Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tới Philippines vừa qua giống như “một mũi tên trúng hai đích'.
Luật rừng của cô và những người thầy ‘tê liệt’
Luật rừng của cô và những người thầy ‘tê liệt’
Thông tin đa chiềuicon28/11/2018  
Muốn giáo dục khai phóng, xin đừng cố chạy theo thành tích ảo mà trước hết phải chăm lo “khai phóng” đạo đức, nhân cách và trí tuệ người thầy!    
Lấy gì đảm bảo những ‘vụ 231 cái tát’ không tái diễn?
Lấy gì đảm bảo những ‘vụ 231 cái tát’ không tái diễn?
Thông tin đa chiềuicon28/11/2018  
Chừng nào còn lúng túng trong việc xác định giá trị nền tảng của nền giáo dục và nhà trường, chừng đó tư duy “cỗ máy hành chính” cùng các nguyên tắc kỷ luật cưỡng ép sẽ còn chi phối hành vi giáo dục.
Vì sao ông Hóa có thể leo cao thế?
Vì sao ông Hóa có thể leo cao thế?
Thông tin đa chiềuicon27/11/2018  
Dư luận đùng đùng nổi giận đặt câu hỏi vì sao một người não bé như ông Hóa có thể leo cao luồn sâu trong ngành công an?
Bốn cường quốc- bốn “cảnh sát viên” mới?
Bốn cường quốc- bốn “cảnh sát viên” mới?
Thông tin đa chiềuicon25/11/2018  
Thay vì hướng tới một cuộc chiến tranh lạnh, thế giới có thể đang hướng đến một hệ thống quốc tế do bốn cường quốc lãnh đạo, với Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nga và Đức thống trị các khu vực riêng của mình.
Vụ án lùi xe, tờ 100 đô ‘đắt giá’: Vì đâu mà ầm ĩ?
Vụ án lùi xe, tờ 100 đô ‘đắt giá’: Vì đâu mà ầm ĩ?
Thông tin đa chiềuicon24/11/2018  
Dù cố gắng bao nhiêu thì pháp luật vẫn luôn chậm hơn so với cuộc sống, nên xét cho cùng người thực thi luật pháp vẫn giữ vai trò quyết định.    
Đến tiếp dân mà còn lười thì lãnh đạo nên nghỉ?
Đến tiếp dân mà còn lười thì lãnh đạo nên nghỉ?
Thông tin đa chiềuicon23/11/2018  
Họ không muốn tiếp dân vì sợ trách nhiệm, vì ngại đối mặt với dân, coi thường dân hay vì năng lực lãnh đạo yếu kém?    
Chúng ta sẽ trở thành những con người 'dân tộc” hay “toàn cầu”?
Chúng ta sẽ trở thành những con người 'dân tộc” hay “toàn cầu”?
Thông tin đa chiềuicon21/11/2018  
Hiện nay chúng ta có thể thống nhất với nhau một nhận định chung: Nền giáo dục đang lạc hậu, chưa đào tạo được nguồn nhân lực có chất lượng đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của đất nước.
Khi cuộc sống đã tiến lên, giáo dục vẫn giẫm chân ở chỗ cũ?
Khi cuộc sống đã tiến lên, giáo dục vẫn giẫm chân ở chỗ cũ?
Thông tin đa chiềuicon19/11/2018  
Tụt hậu của đất nước, về phương diện nào đó, chính là tụt hậu về giáo dục, mà trước tiên là chậm đổi mới giáo dục.  
Anh giám đốc sốt sắng và chuyện ‘tân trang’ trụ sở
Anh giám đốc sốt sắng và chuyện ‘tân trang’ trụ sở
Thông tin đa chiềuicon16/11/2018  
Giá như cái sự sốt sắng ấy ông dành cho việc “cải tạo, sữa chữa”, xây dựng nền nếp làm việc của cơ quan theo tinh thần hành động, kiến tạo, minh bạch với phương châm thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.
Muốn tạo niềm tin xã hội, báo chí phải tạo niềm tin cho chính mình
Muốn tạo niềm tin xã hội, báo chí phải tạo niềm tin cho chính mình
Thông tin đa chiềuicon15/11/2018  
Chỉ số hài lòng của công chúng dành cho báo chí càng cao, thì chứng tỏ bản lĩnh chính trị, phẩm chất nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội của nhà báo càng lớn.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN