Nghĩa khí hay pháp quyền? Nếu tối hôm ấy không có hiệp sĩ xuất hiện….

 - Không phải nghĩa khí, cũng không phải pháp quyền viển vông, mơ hồ - trộm cắp, hay cũng như nhiều loại tội phạm về tài sản khác, xuất phát và có thể bị triệt tiêu hay không là từ cách chúng ta quản lý thị trường lưu thông tài sản, quản lý xã hội như thế nào.

Không khó để đoán ra, sau vụ việc những hiệp sỹ đường phố ngã xuống mới đây ở TP Hồ Chí Minh, nhiều báo sẽ đăng những bài viết so sánh, bàn chuyện, rằng: xã hội phải được vận hành bằng pháp luật chứ không phải nghĩa khí, nhiệm vụ chống tội phạm là của công an, hay xa hơn là pháp luật là để bảo vệ người tốt chứ không phải chống lại người xấu, để cuối cùng đưa ra kết luận rằng: chọn pháp quyền chứ không chọn nghĩa khí lỗi thời và cụ thể, mô hình hiệp sỹ đường phố là một sai lầm nên được loại bỏ.

Những bài viết nói trên cũng sẽ nêu ví dụ ở một nước văn minh nào đấy. Ở đó, khi có cướp thì nạn nhân phải nằm im thật ngoan, phần còn lại hãy để cảnh sát lo liệu. Và nếu người dân hành động thì cảnh sát sẽ chê chứ chẳng có bằng khen tuyên dương như ở Việt Nam bao giờ.

Rõ ràng, những điều như thế chẳng bao giờ sai cả, nhưng nó thật sự có đúng với chúng ta vào ngay lúc này đây hay không lại là chuyện khác. Thử đặt một vài câu hỏi.

Thứ nhất, nếu tối qua không có hiệp sỹ đường phố nào xuất hiện, cũng không có người dân thường nào xông vào bắt cướp? Chắc chắn xe máy của một người dân sẽ bị lấy đi mất. Theo thủ tục, chủ xe sẽ phải trình báo với cơ quan công an nơi xảy ra sự việc. Và rồi, nếu may mắn, anh sẽ lấy lại được xe với điều kiện nó là tang vật của một vụ án nào khác bị cơ quan công an tìm thấy. Nếu không, như tất cả những người bị cướp trên đất nước này, có lẽ đừng nên hi vọng gì nhiều vào việc tìm lại được tài sản của mình. Chúng ta không thể trách lực lượng công an, bởi mỗi ngày có hàng trăm vụ cướp xảy ra, quả thật không bao giờ có đủ lực lượng để truy tìm từng tài sản bị cướp một.

Thứ hai, nếu tối qua không phải là những hiệp sỹ đường phố và dân thường mà là những chiến sỹ công an lao vào đánh nhau với bọn cướp có vũ khí thì sao? Rõ ràng, khi nổ súng để trấn áp tội phạm ở nước ta vẫn còn là một thủ tục khá phức tạp và gần nhưng là biện pháp cuối cùng, những chiến sỹ công an với tay không, so sánh với bọn cướp cầm mã tấu thì nếu xông vào cũng không có lợi thế hơn những hiệp sỹ đường phố là bao. Có thể sẽ có những chiến sỹ công an ngã xuống. Và nỗi đau mất mát thì với ai, với gia đình nào cũng sẽ như nhau, không thể lý luận rằng một chiến sỹ công an ngã xuống bởi đó là nhiệm vụ của họ thì chúng ta bớt đau đớn hơn một hiệp sỹ hay một dân thường ngã xuống.

Thứ ba, mô hình hiệp sỹ đường phố có hiệu quả không? Câu trả lời là có. Theo số liệu từ báo chí, mỗi năm đội hiệp sỹ ở các tỉnh thành như Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh đã xử lý được trên dưới 1000 vụ cướp giật, và cũng khoảng từng đó tên tội phạm bị bắt giữ. Xa hơn, tội phạm có sợ lực lượng hiệp sỹ đường phố không? Câu trả lời cũng là có. Không có đồng phục, hầu hết làm những công việc lang thang trên đường cả ngày, có nhiều kinh nghiệm để nhận biết tội phạm, không ngại lăn xả - những điều đó cũng đủ làm những đối tượng định phạm tội phải e dè ít nhiều.

Thứ tư, chúng ta có sẵn sàng ngồi im khi bọn tội phạm lấy đi tài sản của mình không? Câu trả lời là không. Lấy ví dụ một chiếc xe máy – đó là tài sản lớn (có thể là lớn nhất) của số đông học sinh, sinh viên và người lao động. Xe máy cũng có thể là nguồn mưu sinh duy nhất của một gia đình. Và khi thỉnh thoảng chúng ta vẫn nghe tin đâu đó có những người phải tự sát vì túng quẫn, thì đứng im nhìn tài sản, nguồn sống của mình bị lấy đi có lẽ là một điều viển vông.

Vậy chúng ta đành ngồi im, chịu nạncướp giật vẫn hoành hành, những chiến sỹ công an, hiệp sỹ đường phố và dân thường tiếp tục ngã xuống ư. Thử đặt thêm một vài câu hỏi.

Tại sao ô tô giá trị lớn hơn xe máy rất nhiều mà chúng ta lại không thấy ô tô bị cướp bao giờ? Từ trước đến nay chỉ có duy nhất có vụ một diễn viên nghiệp dư có vấn đề về thần kinh, cướp ô tô để đi “giải cứu thế giới” xảy ra. Đơn giản, vì ô tô là thứ không tiêu thụ được. Ở Việt Nam gần như không thể bán một chiếc ô tô ăn cắp, kể cả việc rã ra để bán máy móc phụ tùng, nếu là khả thi với bọn tội phạm thì giá trị của những phụ tùng đó cũng không đáng so với công sức bỏ ra. Hay nói cách khác, ô tô -  nó có giá trị với chủ sở hữu nhưng lại không hề có giá trị gì với tội phạm cả.

 

Nhưng xe máy hay phụ tùng ô tô thì khác, việc bán một chiếc xe máy cũ ở những chợ xe cũ, bán một cặp gương ở chợ trời là quá dễ dàng. Hay chọn cách khác, “cắm” một chiếc xe máy ở một cửa hàng cầm đồ lại càng dễ dàng hơn, bởi không hề có một thông tin nào của người bán được lưu lại, cũng không ai thường xuyên quản lý nguồn hàng, đơn giản chỉ là chốt giá và nhận tiền, hoàn toàn sạch sẽ.

Ở phương Tây điều này sẽ khác, một lần tôi bán 1 chiếc máy ảnh cũ ở London, tại một dịch vụ có thể hiểu tương tự như cầm đồ ở Việt Nam. Tuy nhiên, để bán được tài sản, tôi phải khai một bảng dài về thông tin cá nhân và tài khoản, kèm một bản photo thẻ cư trú, chụp một bức ảnh tại chỗ tay cầm thẻ cư trú đưa ngang mặt. Và tiền sẽ về tài khoản sau đó từ 7-15 ngày (sau khi xác minh thông tin cá nhân và nguồn gốc hàng hóa) chứ không được cầm luôn. Như vậy, cách thức quản lý thị trường mua bán tài sản và một xã hội không dùng tiền mặt như ở phương Tây về logic là có thể hạn chế việc tiêu thụ tài sản bất minh, để từ đó hạn chế nạn trộm cắp đi rất nhiều.  

Vậy rõ ràng, khi chúng ta vẫn để cho một hệ thống tiêu thụ đồ ăn cắp ngang nhiên hoạt động thì trộm cắp vẫn sẽ mãi tồn tại với thị trường tiêu thụ đồ ăn cắp đó mà không có cách gì xóa bỏ được. Hay nói cách khác, trả lời câu hỏi ở đầu bài đặt ra, không phải nghĩa khí, cũng không phải pháp quyền viển vông, mơ hồ - trộm cắp, hay cũng như nhiều loại tội phạm về tài sản khác, xuất phát và có thể bị triệt tiêu hay không là từ cách chúng ta quản lý thị trường lưu thông tài sản, quản lý xã hội như thế nào.

Bùi Phú Châu

Cái chết của hiệp sĩ và đòi hỏi cải cách từ hành pháp

Cái chết của hiệp sĩ và đòi hỏi cải cách từ hành pháp

Không ai phủ nhận rằng mỗi người đều phải có trách nhiệm để cuộc sống quanh mình tốt đẹp hơn. Nhưng trách nhiệm của mỗi công dân đều phụ thuộc vào sự tự nguyện và năng lực của họ.

Xã hội pháp quyền phải quản lý bằng pháp luật, không phải bằng nghĩa khí

Xã hội pháp quyền phải quản lý bằng pháp luật, không phải bằng nghĩa khí

Việc cổ vũ các "hiệp sỹ" rồi nhân rộng điển hình thành phong trào, sẽ khiến cho người ta có cảm giác xã hội quay về thời kỳ chưa có nhà nước khi công lý và trật tự trông chờ vào cá nhân xuất chúng...

Nhớ "hiệp sĩ" trên những dặm đường tình nguyện

Nhớ "hiệp sĩ" trên những dặm đường tình nguyện

 Thiên tai đến bất ngờ, hoặc bất cứ nơi nào có hoàn cảnh khó khăn cần hỗ trợ, là các thành viên "Nghị lực sống" lại sát cánh hỗ trợ.

Dàn sao Việt nghiêng mình tiếc thương hiệp sĩ Sài Gòn tử nạn vì bắt cướp

Dàn sao Việt nghiêng mình tiếc thương hiệp sĩ Sài Gòn tử nạn vì bắt cướp

Dàn sao Việt nghiêng mình tiếc thương hiệp sĩ Sài Gòn tử nạn vì bắt cướp

Họp báo vụ 2 hiệp sĩ bị đâm tử vong: Tài 'mụn' cực kỳ hung bạo

Họp báo vụ 2 hiệp sĩ bị đâm tử vong: Tài 'mụn' cực kỳ hung bạo

Tại cuộc họp báo diễn ra sáng nay, Thiếu tướng Phan Anh Minh, Phó giám đốc Công an TP.HCM nói, Tài "mụn" là đối tượng cực kỳ hung bạo.

MC Quyền Linh, Tuấn Hưng kêu gọi hỗ trợ nhóm 'hiệp sĩ'

MC Quyền Linh, Tuấn Hưng kêu gọi hỗ trợ nhóm 'hiệp sĩ'

Cả MC Quyền Linh và ca sĩ Tuấn Hưng cùng kêu gọi các nguồn hỗ trợ nhóm hiệp sĩ.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Đồng tiền Trung Quốc đánh hơi được sự thành công
Đồng tiền Trung Quốc đánh hơi được sự thành công
Thông tin đa chiềuicon04/07/2018  
Trung Quốc giờ đây không hài lòng với việc chỉ được coi là quốc gia sản xuất các mặt hàng rẻ tiền còn các sản phẩm cao cấp xuất xứ từ nơi khác.
Trung Quốc thâu tóm châu Âu kiểu từng mảnh nhỏ
Trung Quốc thâu tóm châu Âu kiểu từng mảnh nhỏ
Thông tin đa chiềuicon03/07/2018  
Ngoài đất canh tác, Trung Quốc còn quan tâm đến những vị trí mang tính chiến lược của châu Âu. Nhiều mạng lưới điện, sân bay, hải cảng đã được mua hay cố mua bằng tiền của Trung Quốc.
Giải Nobel cho tổng thống Trump, hay chủ tịch Kim Jong-un?
Giải Nobel cho tổng thống Trump, hay chủ tịch Kim Jong-un?
Thông tin đa chiềuicon28/06/2018  
Ai sẽ được giải Nobel trong vai trò người kiến tạo hòa bình cho bán đảo Triều Tiên? Chúng ta sẽ chờ và xem liệu có một nền hòa bình để trao giải hay không đã.
Hạt cát, hãy cất lời!
Hạt cát, hãy cất lời!
Thông tin đa chiềuicon22/06/2018  
Những hạt cát sông, cát biển, nếu cất nên lời, sẽ nói điều gì trước tiên?
Quyền, nghĩa vụ công dân và lòng yêu nước chân chính
Quyền, nghĩa vụ công dân và lòng yêu nước chân chính
Thông tin đa chiềuicon21/06/2018  
Bài học từ những sự việc phức tạp, “điểm nóng’’ vừa qua cho thấy, chỉ khi nào nhận thức đúng đắn, giải quyết hài hòa, xử lý thỏa đáng mối quan hệ quyền và nghĩa vụ công dân....
“Dĩ bất biến, ứng vạn biến” từ sức mạnh của hệ thống chính trị và cộng đồng
“Dĩ bất biến, ứng vạn biến” từ sức mạnh của hệ thống chính trị và cộng đồng
Thông tin đa chiềuicon20/06/2018  
Khi xuất hiện điểm nóng chính trị, xã hội và những vấn đề phức tạp, nhạy cảm, để nhận diện và xử lý kịp thời là rất khó khăn.
​Luật An ninh mạng là cơ sở pháp lý quan trọng
​Luật An ninh mạng là cơ sở pháp lý quan trọng
Thông tin đa chiềuicon20/06/2018  
Luật An ninh mạng là yêu cầu cấp bách để đảm bảo một môi trường an toàn trước các hiểm hoạ thường trực trên không gian mạng, cả về kỹ thuật và nội dung thông tin.
Không để những chủ trương, chính sách lớn, những vấn đề nhạy cảm bị lợi dụng
Không để những chủ trương, chính sách lớn, những vấn đề nhạy cảm bị lợi dụng
Thông tin đa chiềuicon19/06/2018  
Tại sao những chủ trương lớn, những vấn đề nhạy cảm lại bị lợi dụng? Vì đó là những vấn đề liên quan tới quyền lợi của nhiều tầng lớp, giai cấp.
Quan tham, xe sang Lexus và tiền mật
Quan tham, xe sang Lexus và tiền mật
Thông tin đa chiềuicon22/06/2018  
Nhà nước sẽ phải tốn rất nhiều kinh phí để duy trì bộ máy chống tham nhũng để luôn “cập nhật” với thời đại.  
Giữa ‘địa ngục trần gian’, nghĩ về lòng yêu nước của người Việt
Giữa ‘địa ngục trần gian’, nghĩ về lòng yêu nước của người Việt
Thông tin đa chiềuicon11/06/2018  
Lòng yêu nước thời bình đối mặt một “trận chiến” mới mà kẻ thù là sự suy thoái, biến chất, lòng tham, chủ nghĩa cơ hội, v.v…
Hà Nội cần can đảm lựa chọn
Hà Nội cần can đảm lựa chọn
Thông tin đa chiềuicon01/06/2018  
Khi còn cơ hội, lý do gì ta không thể lựa chọn phương án phù hợp để thích ứng với hiện tại và tương lai?      
Nguy cơ phá nát cảnh quan Hồ Gươm linh thiêng
Nguy cơ phá nát cảnh quan Hồ Gươm linh thiêng
Thông tin đa chiềuicon31/05/2018  
Có 5 lý do không nên đặt ga ngầm C9, tuyến đường sắt đô thị số 2, nằm sát Hồ Gươm.  
Xét xử BS Hoàng Công Lương và quyền suy đoán vô tội
Xét xử BS Hoàng Công Lương và quyền suy đoán vô tội
Thông tin đa chiềuicon28/05/2018  
Để kết luận bác sỹ Lương có tội một cách công bằng, tòa phải có lập luận vượt qua những nghi ngờ vô tội-hợp lý mà ĐBQH, luật sư hay dư luận nêu ra.
‘Thu giá BOT’, ‘tụ nước’: Uyển ngữ và lòng tin
‘Thu giá BOT’, ‘tụ nước’: Uyển ngữ và lòng tin
Thông tin đa chiềuicon24/05/2018  
Trạm thu phí BOT đồng loạt đổi tên thành “trạm thu giá”. Một số điểm ngập nước của Sài Gòn sau trận mưa lịch sử được gọi là điểm “tụ nước”.    
Con anh chị ‘ngoan xuất sắc’, giỏi… xuất thần
Con anh chị ‘ngoan xuất sắc’, giỏi… xuất thần
Thông tin đa chiềuicon25/05/2018  
Xem ra tình trạng “khen đại trà, thưởng tràn lan, mưa danh hiệu” cho học sinh cuối năm học ở nhiều nơi vẫn như một “con ngựa bất kham”.
Vụ Phạm Anh Khoa, phong trào Metoo và điều ngạc nhiên ở Việt Nam
Vụ Phạm Anh Khoa, phong trào Metoo và điều ngạc nhiên ở Việt Nam
Thông tin đa chiềuicon18/05/2018  
Không ai xa lạ với cụm từ “quấy rối tình dục”, cũng như muôn vàn sắc thái của nó. Tuy vậy, thật đáng ngạc nhiên khi luật Việt Nam không chú trọng xử lí hành vi này.    
Rồi chúng ta quên lối về quá khứ...
Rồi chúng ta quên lối về quá khứ...
Thông tin đa chiềuicon12/05/2018  
Phát triển, với tư duy phá bỏ hết cái cũ, e rằng rồi một ngày chúng ta ngẩn ngẩn ngơ ngơ giữa thời hiện đại, quên cả lối về quá khứ.
Giáo sư Mỹ công nhận ư, chưa đủ ‘tiêu chuẩn Việt’ cũng tạm biệt?
Giáo sư Mỹ công nhận ư, chưa đủ ‘tiêu chuẩn Việt’ cũng tạm biệt?
Thông tin đa chiềuicon11/05/2018  
Thu hút nhân tài không thể dừng ở sự kêu gọi, mà đòi hỏi phải có hành động cụ thể theo hướng tích cực, trao cơ hội thăng tiến, giúp họ thực hiện thành công ý tưởng.    
Đừng để Sài Gòn trở nên 'thành phố mất trí nhớ'
Đừng để Sài Gòn trở nên 'thành phố mất trí nhớ'
Thông tin đa chiềuicon09/05/2018  
Những công trình kiến trúc ghi dấu ấn lịch sử, đậm chất nhân văn xứng đáng có chỗ đứng trong không gian kiến trúc của thành phố, như hiện thân sống động một giai đoạn quá khứ lịch lãm.
Thực hư việc TQ trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam
Thực hư việc TQ trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam
Thông tin đa chiềuicon05/05/2018  
Nếu không tìm hiểu kỹ lưỡng về cách hai nước thống kê thương mại song phương, các giả thuyết trên sẽ khó được chứng minh.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN