Quấy rối tình dục và cái giá phải trả

 - Quấy rối tình dục và bạo lực đang làm thất thoát chi phí không nhỏ cho các doanh nghiệp Việt Nam nào dung dưỡng cho tệ nạn này. 

“Tất nhiên tôi thấy khó chịu và bất an rồi.” – Đây là cảm giác của một nữ công nhân ở một nhà máy đồ chơi ngoại thành Hà Nội khi được hỏi cô cảm thấy thế nào khi bị quản đốc nam đụng chạm thân thể trong lúc cô đang đứng băng chuyền.

Dù được diễn đạt trong ngôn ngữ khá nhẹ nhàng, lời nói của cô vẫn làm tôi ám ảnh về tình cảm, tâm lý và thể xác mà cô trải qua. Nhân dịp ngày Quốc tế phụ nữ 8/3, tôi muốn bàn về một góc khuất ít khi được nói đến: nạn quấy rối tình dục.

Chuyện rõ như ban ngày

Khi Bộ quy tắc ứng xử về quấy rối tình dục tại nơi làm việc đầu tiên của Việt Nam ra đời cách đây vài năm, một tờ báo mạng đã làm khảo sát nhanh, hỏi độc giả xem họ đã bao giờ bị quấy rối tình dục khi đang làm việc chưa. Kết quả khá sốc: Hơn một nửa trong số hơn 8.000 độc giả trả lời có.

Một nghiên cứu của Tổng cục Thống kê tiến hành năm 2010, cho thấy một phần ba phụ nữ được hỏi nói rằng bạo lực khiến công việc của họ bị gián đoạn; 16% cho biết họ không thể tập trung cho công việc; 6,6% nói là họ không thể làm việc vì bị ốm; và 7% nói họ hoàn toàn mất tự tin. Phụ nữ làm các công việc được trả lương thấp có xu hướng bị bạo lực nhiều hơn.

Một khảo sát khác của ActionAid năm 2014 cho thấy “mọi phụ nữ và trẻ em gái, bất kể nghề nghiệp là gì, đều bị quấy rối tình dục khoảng 2 đến 5 lần trong cuộc đời.”

Nhiều người đều biết việc bị quấy rối và bạo lực trong quá trình làm việc sẽ khiến nạn nhân bị căng thẳng, trầm cảm, thậm chí có suy nghĩ tìm đến cái chết. Nhưng ít ai để ý đến thiệt hại kinh tế chuyện này gây ra cho cả nạn nhân lẫn những người làm chủ doanh nghiệp hoặc đứng đầu cơ quan/tổ chức.

Quấy rối tình dục và chi phí

Theo nghiên cứu của UNWomen năm 2012, các hình thức bạo lực với phụ nữ khiến Việt Nam tổn thất 2,1 tỷ USD – tương đương với 1,78% GDP Việt Nam khi đó. Tiếc là số liệu cụ thể mà quấy rối và bạo lực trong công việc khiến Việt Nam thiệt hại đến đâu vẫn là vấn đề còn bỏ ngỏ.

Nhưng số liệu từ Campuchia có thể cho chúng ta tham chiếu phần nào: Nghiên cứu của CARE Quốc tế cho thấy quấy rối tình dục khiến ngành công nghiệp may mặc của nước này mất gần 89 triệu USD/năm, tương đương 0,5% GDP.

Những doanh nghiệp dung túng quấy rối tình dục – dù chỉ theo cách đơn giản nhất là bằng lời nói chứ chưa nói đến quy định, hay thể chế - thường có lợi nhuận thấp hơn vì nhân viên bỏ việc nhiều hơn và do đó năng suất chung bị giảm đi.

Nghiên cứu của chương trình Better Work cho thấy ở Việt Nam, những lao động nữ lo âu vì bị xỉ nhục bằng lời nói phải làm thêm một tiếng thì mới đạt mục tiêu sản lượng bằng những người khác – dù họ có cùng trình độ học vấn, đào tạo và kinh nghiệm.

 

Hơn nữa, những phụ nữ bị quấy rối, lạm dụng hay bạo lực ở nơi làm việc (hoặc ở nhà từ bạn đời/bạn tình) có xu hướng nghỉ việc nhiều hơn. Tức là chủ lao động sẽ phải bỏ nhiều chi phí hơn cho việc tuyển dụng và đào tạo lại nhân viên mới. Những lao động nữ còn bám trụ sẽ phải nghỉ ốm/phép nhiều hơn mặc dù không phải ai cũng dám nghỉ như vậy – nhất là những người nhận tiền công theo sản phẩm. Chẳng hạn, một nữ công nhân ở một nhà máy đồ chơi ngoại thành Hà Nội đã từng chia sẻ khi được hỏi cô cảm thấy thế nào khi bị quản đốc nam đụng chạm thân thể trong lúc cô đang đứng băng chuyền: “Tất nhiên tôi thấy khó chịu và bất an rồi.” 

Quấy rối tình dục và cái giá phải trả
Giảm quấy rối tình dục ở nơi làm việc sẽ giúp tăng năng suất. Ảnh minh họa

Thứ ba và quan trọng nhất là, nhân viên bị quấy rối và lạm dụng dù cố đi làm thì cũng không đạt năng suất cao. Nhiều người không hoàn thành chỉ tiêu và dễ bị sa thải vì thế. Trong nghiên cứu của CARE ở Campuchia, 13,5%  nữ công nhân cho biết họ giảm năng suất nặng nề khi bị quấy rối tình dục. Nhóm này cho biết năng suất của họ giảm gần một nửa. Quấy rối tình dục gây ra tổn thất kinh tế, cho dù nó xảy ra trong khuôn viên công sở, nhà máy, hay ở những không gian khác như địa điểm hội thảo, sự kiện,… mà người lao động phải tham gia vì công việc.

Như vậy, giảm quấy rối tình dục ở nơi làm việc sẽ giúp tăng năng suất và sự gắn bó với doanh nghiệp/tổ chức của đội ngũ người lao động. Điều này đúng với cả những phụ nữ chưa trực tiếp bị quấy rối mà mới dừng ở mức chứng kiến hay lo sợ bị quấy rối. Khi quấy rối và bạo lực giảm đi, nó sẽ tiết kiệm cho doanh nghiệp các chi phí thuốc men và kiện tụng. Và ai cũng biết, các hậu quả từ một vụ xì-căng-đan quấy rối tình dục có tác hại thế nào đối với hình ảnh và doanh số của một doanh nghiệp.

Các doanh nghiệp Việt Nam có thể đang bỏ sót một nguyên nhân gây thất thoát cho doanh nghiệp mình: bạo lực và quấy rối tình dục. Nơi nào quan tâm đến vấn đề này sẽ có thể giảm đi chi phí đáng kể và tăng tính cạnh tranh của mình khi tham gia thị trường trong nước và quốc tế.

Quyền không bị bạo lực

Tin vui là không phải chủ lao động nào cũng thờ ơ với vấn đề này. Chẳng hạn, bà Vũ Thanh Thủy, CEO của công ty TNHH Thương mại Mido ở Ninh Bình, từng nói, công ty bà đảm bảo không xảy ra phân biệt đối xử dựa trên giới hay quấy rối tình dục, và không có khoảng cách về lương thưởng chỉ vì giới tính của nhân viên. Theo lời bà, thúc đẩy bình đẳng giới trong doanh nghiệp là “hộ chiếu” để Mido tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. “Nhờ những quy định đó mà chúng tôi giữ lại được khách hàng quen và mở rộng sang nhiều khách hàng mới,” bà Thủy nói.

Hiển nhiên là doanh nghiệp nào có môi trường làm việc thân thiện, an toàn thì cả nhân viên nam, nữ hay bất cứ giới nào cũng đều sẽ hài lòng hơn. Môi trường an toàn hơn giúp chủ doanh nghiệp cắt giảm chi phí và giữ chân nhân viên. Còn lợi ích về danh tiếng – ví dụ như “nhà tuyển dụng ưa thích” – sẽ giúp mang đến nhiều khách hàng và hợp đồng hơn.

Bộ Luật Lao động 2012 của Việt Nam quy định cấm quấy rối tình dục ở nơi làm việc. Đi kèm theo đó là các điều khoản như người lao động là nạn nhân của quấy rối tình dục được quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng. Thế nhưng đã 7 năm sau, các quy định liên quan vấn đề này vẫn còn quá chung chung và việc áp dụng luật vào thực tiễn gặp nhiều khó khăn. Luật còn thiếu cơ chế khiếu nại và chế tài. Như Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam đề cập, khung khổ luật pháp hiện nay “thiếu định nghĩa và các chỉ số cụ thể để xác định xem loại hành vi nào tạo thành quấy rối tình dục. Do đó trên thực tế, rất khó ngăn ngừa và xử lý quấy rối tình dục và giải quyết vị phạm.”

Đó là lý do tại sao các nhà làm luật, doanh nghiệp và người lao động Việt Nam cần tranh thủ hai cơ hội sắp tới: sửa đổi Bộ Luật Lao động và một phong trào toàn cầu hướng đến một công ước mới của Tổ chức Lao động Quốc tế về chấm dứt bạo lực và quấy rối trong công việc. Suy cho cùng, vấn đề này không chỉ liên quan đến kinh tế mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội và là cơ hội để chúng ta đảm bảo được một quyền cơ bản của con người: quyền không bị bạo lực.

Lê Kim Dung, Giám đốc Quốc gia, CARE Quốc tế tại Việt Nam

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Sàng lọc đảng viên: Quan trọng là… sàng ai, ai sàng?
Sàng lọc đảng viên: Quan trọng là… sàng ai, ai sàng?
Thông tin đa chiềuicon05/03/2019  
Chỉ thị sàng lọc đảng viên là điều nhân dân mong đợi từ lâu. Vấn đề còn lại là “ai sàng” - người tổ chức thực hiện và “sàng ai” - đối tượng bị sàng lọc?  
‘Phi hạt nhân hóa’: Lời giải duy nhất cho ‘bài toán’ Triều Tiên?
‘Phi hạt nhân hóa’: Lời giải duy nhất cho ‘bài toán’ Triều Tiên?
Thông tin đa chiềuicon01/03/2019  
Liệu xây dựng một khu vực không có vũ khí hạt nhân (NWFZ) có phải là một giải pháp tốt hơn, thay vì “phi hạt nhân hóa”?  
Thượng đỉnh Trump-Kim và bài học của Việt Nam cho Triều Tiên
Thượng đỉnh Trump-Kim và bài học của Việt Nam cho Triều Tiên
Thông tin đa chiềuicon26/02/2019  
Khi Kim Jong-un tới Hà Nội để dự hội nghị thượng đỉnh lần thứ hai với Tổng thống Mỹ Donald Trump trong tuần này, ông sẽ không chỉ tìm kiếm một thỏa thuận với Mỹ về vấn đề hạt nhân của Triều Tiên.  
Chùa nhỏ, chùa to, chùa ‘siêu to’... chùa nào có Phật?
Chùa nhỏ, chùa to, chùa ‘siêu to’... chùa nào có Phật?
Thông tin đa chiềuicon22/02/2019  
Hoành tráng, hào nhoáng, vĩ đại, 'kỷ lục', vô đối... không phải là những giá trị cốt lõi của văn hóa dân tộc, càng không phải giá trị của chùa chiền.  
‘Mượn’ xe công làm việc riêng và ‘chuyến tàu vét’
‘Mượn’ xe công làm việc riêng và ‘chuyến tàu vét’
Thông tin đa chiềuicon20/02/2019  
Xem ra, chuyện nhắc nhở, nghiêm cấm, răn đe của cấp trên đối với các vị chỉ như… nước đổ lá khoai.  
Lễ hội ‘vỡ trận’ còn bởi ‘cánh tay nối dài’
Lễ hội ‘vỡ trận’ còn bởi ‘cánh tay nối dài’
Thông tin đa chiềuicon19/02/2019  
Có lúc do vô tình, có khi cũng do cố ý mà báo chí đã khuếch trương, thổi phồng ý nghĩa tâm linh của một số lễ hội, đánh “trúng” vào tâm lý, thị hiếu tò mò của người dân.   
Cuộc chiến Biên giới 1979: Lịch sử phải được nhìn nhận với sự thật đầy đủ
Cuộc chiến Biên giới 1979: Lịch sử phải được nhìn nhận với sự thật đầy đủ
Thông tin đa chiềuicon17/02/2019  
 Ngày này cách nay 40 năm (17/2/1979-17/2/2019), cuộc Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc diễn ra trên toàn tuyến Biên giới phía Bắc Việt Nam. Lịch sử phải được nhìn nhận với sự thật đầy đủ.
Liêm sỉ và lòng tự trọng
Liêm sỉ và lòng tự trọng
Thông tin đa chiềuicon08/02/2019  
- Muốn xã hội ngày càng tốt đẹp, trong sáng không chỉ coi trọng và thượng tôn pháp luật mà rất cần đến liêm sỉ và tự trọng của mỗi con người.
Thủ trưởng quan tâm, Trung ương hỗ trợ, chẳng nhẽ không ‘đi Tết’?
Thủ trưởng quan tâm, Trung ương hỗ trợ, chẳng nhẽ không ‘đi Tết’?
Thông tin đa chiềuicon03/02/2019  
Chưa bàn đến những nguyên nhân từ tiêu cực trá hình, nội cái tâm lý và thói quen lễ tết đã gây ra biết bao phiền lụy và đến lúc phải dần dần tháo bỏ.  
Quà tết biếu sếp: Món nào nịnh bợ, món nào trong sáng?
Quà tết biếu sếp: Món nào nịnh bợ, món nào trong sáng?
Thông tin đa chiềuicon26/01/2019  
 Cùng với việc nghiêm cấm tặng quà Tết cho cấp trên, nên khuyến khích tặng quà cho cấp dưới. Đây mới thực sự là bản chất nhân văn của quà Tết.  
Bài học oan sai và đòi hỏi một nền tư pháp liêm chính
Bài học oan sai và đòi hỏi một nền tư pháp liêm chính
Thông tin đa chiềuicon25/01/2019  
Pháp luật hình sự cùng nhiều quy định khác của ngành tư pháp đã chấn chỉnh, đề ra những biện pháp ngăn ngừa oan sai, nhưng trên thực tế vẫn xảy ra nhiều vụ án oan sai, rất đáng suy ngẫm.
‘Rốt cuộc con tôi học giỏi hay dốt?’
‘Rốt cuộc con tôi học giỏi hay dốt?’
Thông tin đa chiềuicon23/01/2019  
Cái cơ chế chấm điểm mấy chục năm quá dễ cho nhu cầu định lượng hóa, và nay thì quá thuận tiện cho cho lối sống vội vàng bận rộn của cha mẹ.  
Hà Nội đã vội vã bỏ đi biểu tượng văn hóa một thời
Hà Nội đã vội vã bỏ đi biểu tượng văn hóa một thời
Thông tin đa chiềuicon22/01/2019  
 - Các nhà quy hoạch và quản lý đô thị Hà Nội nên bắt đầu bắt tay vào việc khôi phục hệ thống tàu điện nổi nội đô và kết nối với các vệ tinh của Hà Nội.   
Đừng làm khổ học sinh vì thứ ‘giấy thông hành’ giả dối
Đừng làm khổ học sinh vì thứ ‘giấy thông hành’ giả dối
Thông tin đa chiềuicon19/01/2019  
Phải giải phóng sức lao động và trí tuệ người Thầy, để họ dồn tâm huyết cho chuyên môn dạy chữ dạy người thay vì chạy theo thành tích.  
Rác nhưng không phải là rác
Rác nhưng không phải là rác
Thông tin đa chiềuicon16/01/2019  
Khẩu hiệu để một Hà Nội xanh, sạch, đẹp vẫn chỉ là trên khẩu hiệu, nhất là vừa qua thủ đô gặp khủng hoảng về rác.
Quyền lực giám sát
Quyền lực giám sát
Thông tin đa chiềuicon16/01/2019  
 - Sự xuất hiện của smartphone, internet, và mạng xã hội thậm chí còn khiến quyền lực giám sát trở nên mạnh hơn.
Đại học tư lẹt đẹt
Đại học tư lẹt đẹt
Thông tin đa chiềuicon15/01/2019  
Thiếu sự hỗ trợ của nhà nước và của khu vực xã hội công dân nên trường tư bị đẩy trọn vào khu vực thị trường và hoạt động hoàn toàn giống như một doanh nghiệp thông thường.  
‘Kỳ quan’ đáng xấu hổ của Việt Nam
‘Kỳ quan’ đáng xấu hổ của Việt Nam
Thông tin đa chiềuicon11/01/2019  
 Nhìn thẳng vào thực trạng giao thông ngổn ngang ở Việt Nam hiện nay có thể thấy điệp khúc “cứ mỗi lần” có lẽ không bao giờ dứt. 
Trường công chất lượng cao đi ngược lý tưởng Cách mạng Tháng Tám
Trường công chất lượng cao đi ngược lý tưởng Cách mạng Tháng Tám
Thông tin đa chiềuicon10/01/2019  
 - Tầng lớp nào mới có đủ điều kiện để cho con cái theo học ở cái gọi là trường công chất lượng cao?  
Báo chí hùng hậu không thể để mất ‘trận địa’ thông tin
Báo chí hùng hậu không thể để mất ‘trận địa’ thông tin
Thông tin đa chiềuicon08/01/2019  
Một khi thông tin chính thống được đăng tải minh bạch, chính xác, kịp thời thì những thông tin chống phá đất nước, gây chia rẽ trên mạng xã hội sẽ không còn tác dụng.    
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN