Đằng sau chiếc “phanh” hãm cuộc thương chiến Mỹ – Trung?

 - Cuộc gặp Trump – Tập được tuyên bố là đôi bên cùng thắng, tuy nhiên, đừng tin vào những gì quảng cáo. 

Cuộc gặp ăn tối giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề hội nghị thượng đỉnh G20 được tuyên bố là đôi bên cùng thắng và được ví như chiếc “phanh” hãm tốc cuộc thương chiến Trung – Mỹ đang leo thang nguy hiểm. Thực tế các thỏa thuận ấy là như thế nào và tác động của chúng đối với cuộc tranh giành địa chính trị Trung – Mỹ ra sao? 

Đằng sau chiếc “phanh” hãm cuộc thương chiến Mỹ – Trung?
Cuộc gặp Trump – Tập được tuyên bố là đôi bên cùng thắng, tuy nhiên, đừng tin vào những gì quảng cáo. . Ảnh: foreignpolicy.com


Tránh khỏi điều tồi tệ nhất

Cuộc gặp tại Buenos Aires đã thiết lập một lộ trình cho quan hệ Trung – Mỹ trong tương lai. Tầm quan trọng của cuộc gặp này có thể được so sánh với cuộc gặp thượng đỉnh G20 đầu tiên cách đây 10 năm, giữa lúc cao trào của khủng hoảng tài chính. Đại sứ Argentina tại Bắc Kinh, Diego Ramiro Guelar nhận định: “Năm 2008, chúng ta đã ở trong một cuộc khủng hoảng thực sự. Năm 2018, chúng ta ở trong một không khí khủng hoảng, đầy lo ngại và khó đoán định”.

Tuy nhiên, trưởng nhóm chuyên gia phân tích chính trị của Evercore ISI, Terry Haines có đánh giá khác về thỏa thuận tại cuộc gặp Trump – Tập. Ông nói đây là “một kết quả tích cực đối với thị trường trong ngắn hạn, song chưa phải là một ‘lệnh ngừng bắn’ đúng như một số người mong đợi”. Theo ông, kết quả cuộc gặp đã cho phép cả hai bên cùng ca ngợi đây là một chiến thắng trong khi không giải quyết được các bất đồng căn bản giữa họ. Trung Quốc nhận được một lời hứa hẹn trì hoãn tăng thuế, và Mỹ nhận được cam kết tăng mua nông sản, và duy trì đòn bẩy thúc đẩy thay đổi cấu trúc nền kinh tế Trung Quốc hơn nữa.

Michael Pillsbury, học giả tại Viện Hudson và từng là cựu quan chức quốc phòng dưới thời các Tổng thống Mỹ Ronald Reagan và George W. Bush, cũng nhận định: “Chẳng bên nào nhận được những đòi hỏi tối đa của mình và đây không phải là lần đầu tiên trong quan hệ Mỹ – Trung, hai bên đều tuyên bố chiến thắng. Nói đúng ra thì hai bên đã tránh được kịch bản tồi tệ nhất”.

Trước thềm G20, Mỹ đã lên kế hoạch tăng thuế từ 10% lên 25% đối với 200 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu của Trung Quốc bắt đầu từ ngày 1/1/2019. Kế hoạch tăng này hiện đã được hoãn lại. Nếu tính toán sơ bộ, áp thuế 25% sẽ đồng nghĩa với tăng trưởng GDP của Trung Quốc giảm 0,9%. Giữ thuế ở mức 10% sẽ đồng nghĩa với tăng trưởng GDP của Trung Quốc giảm 0,5%.

Đây là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo trong hơn một năm qua, giai đoạn đã chứng kiến ông Trump áp thuế mới đối với hàng tỷ USD hàng nhập khẩu từ Trung Quốc nhằm buộc Bắc Kinh chấm dứt các thói quen thương mại mà Mỹ cho là không công bằng. Cuộc gặp là cơ hội cuối cùng để giữ cho các tranh cãi thương mại không leo thang thành một cuộc Chiến tranh Lạnh mới và lan rộng hơn.

Nhưng những câu từ ca ngợi thiện chí và chiến thắng sau cuộc gặp tại Argentina sẽ không ngân vang mãi. Ông Tập và ban lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc không thể giải quyết những lo ngại căn bản của Mỹ về các chính sách công nghiệp và mô hình kinh tế do nhà nước lãnh đạo của Trung Quốc. Chính vì vậy, bất cứ tiến trình nào để giải quyết các vấn đề này sẽ chỉ thất bại. Dù mức thuế mới đã được tạm hoãn áp dụng, nhưng Mỹ sẽ tiếp tục sắp xếp lại quan hệ kinh tế Mỹ – Trung thông qua các hạn chế đầu tư, kiểm soát xuất khẩu và các hành động thực thi luật pháp chống do thám mạng. Trong khi đó, không có hy vọng thực sự nào về việc Mỹ và Trung Quốc sẽ sớm giải quyết các lĩnh vực tranh cãi quan trọng khác về các chuẩn mực, quy định và các thể chế điều hành quan hệ tại châu Á. Những gì ông Trump và ông Tập nhất trí tại Argentina không thay đổi được căn bản những điều này.

Nhưng một số kết quả khác của cuộc gặp có lẽ còn quan trọng hơn: Mỹ hứa duy trì chính sách “Một Trung Quốc”, trong khi Trung Quốc ủng hộ các cuộc gặp thượng đỉnh tiếp theo giữa ông Trump với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un.

Việc một tàu chiến Mỹ gần đây đã quá cảnh tại đảo Đài Loan, và Quốc hội Mỹ thông qua luật kêu gọi tăng cường hỗ trợ quân sự cho Đài Loan… làm dấy lên những lo ngại ở Bắc Kinh. Trong bối cảnh này, nếu cuộc chiến tranh thương mại không được kiểm soát, có thể đẩy hai nước vào một cuộc vật lộn lâu dài kiểu thời Chiến tranh Lạnh.

Đối với ông Tập, cuộc gặp này là chìa khóa để bảo toàn mối quan hệ 4 thập kỷ qua giữa Trung Quốc với Mỹ. Ông đã tránh được nguy cơ cuộc xung đột kinh tế xuất phát từ thuế của ông Trump lây lan sang các lĩnh vực khác nhạy cảm như Đài Loan – kịch bản có thể nói là tồi tệ nhất.

Tác động địa chính trị

 

Cuộc gặp Trump – Tập được tuyên bố là đôi bên cùng thắng, tuy nhiên, đừng tin vào những gì quảng cáo. Thỏa thuận tại Argentina chỉ là sự ngừng bắn chiến thuật, tạo ra một quãng thời gian ngắn ngưng nghỉ cho các thị trường tài chính đang hốt hoảng và người nông dân Mỹ đang hoang mang. Kết quả cuộc gặp này không có tác động thực tế hay kéo dài nào đối với cuộc cạnh tranh địa chính trị giữa Trung – Mỹ.

Ý nghĩa của cuộc gặp vượt quá “địa hạt” kinh tế, và phản ánh một thách thứ chiến lược lớn hơn đối với trật tự toàn cầu. Mỹ đang phải vật lộn với vị thế toàn cầu ngày càng lớn của Bắc Kinh, trong khi Trung Quốc muốn được thừa nhận là một đại cường quốc và đẩy lùi hàng thập kỷ chế ngự quân sự của Mỹ tại Thái Bình Dương.

Thực vậy, cuộc chiến thương mại đã cho thấy những căng thẳng sâu sắc, khi ngày càng có nhiều người chỉ trích Trung Quốc ở Washington tìm cách ngăn chặn thách thức của Bắc Kinh đối với trật tự thế giới do Mỹ đứng đầu. Chính quyền Tổng thống Trump đã làm sống lại các nỗ lực nhằm tập hợp một liên minh khu vực gồm Australia, Ấn Độ và Nhật Bản để đối trọng với sự mở rộng quân sự của Trung Quốc và ảnh hưởng của nước này qua các chương trình đầu tư vào hạ tầng cơ sở.

Mỹ sẽ không giảm bớt cuộc cạnh tranh với Trung Quốc. Nhưng nếu nói rằng sẽ có cuộc chiến kiểu như Chiến tranh Lạnh hay Chiến tranh thế giới lần thứ nhất có lẽ là hơi quá. Cạnh tranh không đồng nghĩa với đối đầu, càng không phải là chiến tranh. Mỹ sẽ duy trì đối thoại với Trung Quốc để kiểm soát các cuộc khủng hoảng tiềm ẩn và tìm các cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực mà đôi bên cùng có lợi. Tuy nhiên, trọng tâm của Washington rốt cuộc là làm cho Mỹ hùng mạnh nhất và tốt đẹp nhất.

Trong bối cảnh đó, thách thức Trung Quốc tạo ra một cơ hội hiếm có và quan trọng cho sự đoàn kết chính trị ở Mỹ. Rõ ràng người Cộng hòa và người Dân chủ có một sự đồng thuận lưỡng đảng trong vấn đề này. Hai bên sẽ buộc phải đạt đồng thuận trong cách tiếp cận các vấn đề như thương mại, ngân sách quốc phòng, chính sách thuế, chi tiêu nội địa và nhập cư, ít nhất dưới lăng kính tăng cường khả năng cạnh tranh của Mỹ.

Bởi một trật tự do Trung Quốc lãnh đạo sẽ đồng nghĩa với một nước Mỹ có quan hệ đồng minh lỏng lẻo hơn, ít đối tác an ninh hơn, và một quân đội buộc phải hoạt động ở khoảng cách lớn hơn. Các công ty Mỹ sẽ không được tiếp cận với các thị trường và các công nghệ hàng đầu, và bị yếu thế bởi các tiêu chuẩn, quy định đầu tư mới, và các khối thương mại. Hậu quả thực sự sẽ là một nước Mỹ ít chắc chắn hơn, ít thịnh vượng hơn và ít có khả năng thể hiện quyền lực của mình trong thế giới hơn. Việc tăng tính cạnh tranh của Mỹ nhằm ngăn chặn tầm ảnh hưởng phi tự do của Trung Quốc là trong tâm chính của chiến lược Trung Quốc của Mỹ.

Tóm lại, đúng như giới chức Trung Quốc dự báo trước cuộc gặp, một sự mặc cả lớn sẽ khó đạt được. Thay vì thế, Trung Quốc muốn rằng cuộc gặp này là bằng chứng cho thấy hợp tác Trung –Mỹ vẫn là điều có thể và xây dựng một nền tảng cho các cuộc thảo luận trong tương lai./.

Diệu An 

Mỹ không thể đối phó Trung Quốc theo kiểu thời chiến tranh lạnh

Mỹ không thể đối phó Trung Quốc theo kiểu thời chiến tranh lạnh

Sự ra đời của Chiến lược Ấn - Thái thực chất là một nước cờ để kiểm soát, đối kháng một Trung Quốc trỗi dậy thiếu hòa khí?

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung: Con bài lợi hại của Bắc Kinh

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung: Con bài lợi hại của Bắc Kinh

Trung Quốc hiện nắm giữ hơn 1.000 tỷ USD trái phiếu của Mỹ và điều này thường được gọi là “phương án vũ khí hạt nhân” của Trung Quốc trong cuộc chiến tranh thương mại với Mỹ.

Mỹ “khoe” đã tìm ra “viên thuốc độc” để “trị” Trung Quốc

Mỹ “khoe” đã tìm ra “viên thuốc độc” để “trị” Trung Quốc

Đặt cạnh tranh Trung - Mỹ trong bối cảnh đó thì xung đột thương mại chỉ là “câu chuyện nhỏ”, còn câu chuyện lớn hơn là sự cạnh tranh chiến lược, đối đầu trực diện về mọi mặt, trong đó Mỹ là bên đóng vai trò chủ động.

Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung: "Người phát bóng"

Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung: "Người phát bóng"

Nhiều nhà quan sát cuộc chiến tranh thương mại đồng ý rằng Mỹ đang là “người phát bóng” trong cuộc đấu này. Nhưng cuộc chơi vẫn còn dài.    


 
 
 

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Khủng hoảng trong hệ thống chính trị Mỹ: Chưa thấy “ánh sáng cuối đường hầm”
Khủng hoảng trong hệ thống chính trị Mỹ: Chưa thấy “ánh sáng cuối đường hầm”
Tiêu điểmicon29/12/2018  
Các cuộc thăm dò mới nhất cho thấy nước Mỹ chưa bao giờ chia rẽ hơn hiện nay. Tình hình đang ngày càng xấu đi và dường như vẫn chưa thấy ánh sáng cuối đường hầm.
Ảo tưởng quyền lực, "hạt giống đỏ" bị hạ bởi “mồi phú quý, bả vinh hoa”
Ảo tưởng quyền lực, "hạt giống đỏ" bị hạ bởi “mồi phú quý, bả vinh hoa”
Tiêu điểmicon28/12/2018  
Thăng tiến nhanh, thành danh sớm, không ít “hạt giống đỏ” đã không lo tu dưỡng nên nhanh chóng bị hạ gục bởi “mồi phú quý, bả vinh hoa”.
Cần “đổi mới tư duy” để Việt Nam thịnh vượng
Cần “đổi mới tư duy” để Việt Nam thịnh vượng
Tiêu điểmicon31/12/2018  
Không kịp thời đổi mới đường lối, chính sách là tự mình đánh mất những cơ hội thuận lợi để góp phần phát triển đất nước và tụt hậu so với các quốc gia khác.
"Phải làm chính quyền tin mình và mình cũng tin chính quyền"
"Phải làm chính quyền tin mình và mình cũng tin chính quyền"
Tiêu điểmicon27/12/2018  
Tiến sỹ Phạm Duy Nghĩa, thành viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng, các doanh nghiệp, các nhà đầu tư nên xây dựng niềm tin với chính quyền, làm cho chính quyền tin mình và mình cũng tin chính quyền.
Cách ông Putin đáp trả những chỉ trích nặng nề
Cách ông Putin đáp trả những chỉ trích nặng nề
Tiêu điểmicon26/12/2018  
Các trừng phạt của Mỹ đang ngày càng siết chặt lên cổ Gấu Nga. Nhưng 72% người Nga luôn tin rằng đất nước của họ đang đóng vai trò quan trọng trên trường quốc tế hơn cách đây một thập kỷ.
Tuyển chọn nhân tài và xây lòng tự tôn dân tộc
Tuyển chọn nhân tài và xây lòng tự tôn dân tộc
TuanVietNamicon23/12/2018  
Việt Nam cần thay đổi cơ chế trọng dụng nhân tài hiệu quả, thật sự đưa những người có năng lực vào bộ máy để họ cống hiến cho xã hội – một độc giả chia sẻ với Diễn đàn “Vì Việt Nam hùng cường”.
“Tựa cổ phần hóa” – góp phần giải pháp cho phát triển Việt Nam
“Tựa cổ phần hóa” – góp phần giải pháp cho phát triển Việt Nam
Tiêu điểmicon24/12/2018  
Diễn đàn “Vì Việt Nam hùng cường” trên Tuần Việt Nam của VietNamNet đã mở ra cơ hội cho các cá nhân góp sức giúp khát vọng Việt Nam hùng cường có cơ may thành hiện thực. Tôi hi vọng, nói ra có người nghe và thực hiện.
Ông Trump liên tiếp đánh phủ đầu ông Tập, rồi sẽ thế nào?
Ông Trump liên tiếp đánh phủ đầu ông Tập, rồi sẽ thế nào?
TuanVietNamicon19/12/2018  
Trong bối cảnh Trung Quốc bị đánh theo kiểu ‘hội đồng’ như hiện nay thì việc chấp nhận có giới hạn những yêu cầu của đối phương là điều có thể diễn ra, nếu như muốn tồn tại.   
Từ chiếc cup vô địch nghĩ về tương lai đất nước
Từ chiếc cup vô địch nghĩ về tương lai đất nước
TuanVietNamicon18/12/2018  
Tôi đi giữa dòng người và nhận thấy, đó là những dòng năng lượng khổng lồ, trẻ trung, tươi mới – dòng năng lượng tích cực khác xa so với chính nó trên các tuyến phố đông nghẹt, tắc nghẽn hàng ngày.
Nếu Tổng thống Mỹ can thiệp vụ Huawei…
Nếu Tổng thống Mỹ can thiệp vụ Huawei…
Tiêu điểmicon22/12/2018  
Việc ông Trump gợi ý có thể can thiệp vụ Huawei đã gây ra phản ứng mạnh mẽ của một số nghị sĩ Mỹ và cựu quan chức chính phủ, đồng thời làm dấy lên cảnh báo ở nhiều nước khác.
Khát khao chiến thắng, khát vọng hùng cường
Khát khao chiến thắng, khát vọng hùng cường
Tiêu điểmicon17/12/2018  
Tình yêu bóng đá và khát vọng chiến thắng suốt một năm qua đã chứng minh, bóng đá cũng có thể giúp cả dân tộc Việt Nam đoàn kết thành một khối.
Hợp lực sức Nhà nước và sức Dân để làm những việc lớn
Hợp lực sức Nhà nước và sức Dân để làm những việc lớn
Tiêu điểmicon20/12/2018  
Ngày nay, sức Nhà nước và sức dân đã tăng cả về lượng và chất gấp nhiều chục lần so với trước đây và đang tiếp tục được giải phóng.    
Giải phóng sức Nhà nước để Việt Nam hùng cường
Giải phóng sức Nhà nước để Việt Nam hùng cường
Tiêu điểmicon17/12/2018  
Đây là phương thức để sức dân được tiếp cận ngày càng nhiều và đầy đủ với các nguồn tài sản do Nhà nước làm đại diện chủ sở hữu.
Vụ bắt bà Mạnh: Ông Tập Cận Bình ‘tiến thoái lưỡng nan’
Vụ bắt bà Mạnh: Ông Tập Cận Bình ‘tiến thoái lưỡng nan’
Tiêu điểmicon14/12/2018  
Không thể phủ nhận vụ bắt giữ CFO của Huawei là một giai đoạn mới trong cuộc chiến thương mại Trung - Mỹ.    
Vì sao Việt Nam tụt hậu?
Vì sao Việt Nam tụt hậu?
Tiêu điểmicon13/12/2018  
Câu hỏi đặt ra, tại sao chúng ta không những không đạt được mục tiêu đề ra trong hai chính sách lớn tôi nêu ở đây, mà ngược lại?
Khẩu chiến điện than và thị trường có định hướng
Khẩu chiến điện than và thị trường có định hướng
Tiêu điểmicon11/12/2018  
Cuộc khẩu chiến điện – than là một ví dụ nhỏ trong toàn bộ bức tranh ngành điện đang thiếu vắng một cơ chế cạnh tranh đầy đủ và lành mạnh.
Biểu tình bạo loạn ở Pháp: Báo động cả châu Âu
Biểu tình bạo loạn ở Pháp: Báo động cả châu Âu
Tiêu điểmicon11/12/2018  
Những gì diễn ra ở Pháp vài tuần qua cảnh báo một cuộc khủng hoảng rộng hơn của nền dân chủ phương Tây, và một giai đoạn nguy hiểm mà châu Âu sắp phải đối mặt.
Đã giải phóng sức dân, cần giải phóng sức Nhà nước
Đã giải phóng sức dân, cần giải phóng sức Nhà nước
Tiêu điểmicon10/12/2018  
Việc thực hiện mục tiêu Dân giầu, Nước mạnh, Dân chủ, Công bằng, Văn minh đã đặt ra yêu cầu phải giải phóng sức Nhà nước tương xứng với sức dân đã được giải phóng.
“Khát vọng Việt Nam” khi tụt hậu không còn là "nguy cơ”
“Khát vọng Việt Nam” khi tụt hậu không còn là "nguy cơ”
Tiêu điểmicon09/12/2018  
'Chúng tôi thừa nhận Việt Nam vẫn đang đứng trước nhiều nguy cơ, trong đó nguy cơ bị bỏ lại và rơi vào bẫy thu nhập trung bình của Việt Nam là rất lớn”.
Bắt bà Mạnh: Chiến thuật “bắt nạt” và “hạ nhục”?
Bắt bà Mạnh: Chiến thuật “bắt nạt” và “hạ nhục”?
Tiêu điểmicon09/12/2018  
Việc Washington yêu cầu dẫn độ bà Mạnh Vãn Châu cho thấy Mỹ đã “chơi bài ngửa” với Trung Quốc.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN