Nga–Trung sát cánh, Mỹ mắc kẹt trong thế trận cờ vây

- Người ta đã bắt đầu đặt câu hỏi liệu Trung Quốc có định từ bỏ chính sách ngoại giao không liên kết từ thời chính sách ngoại giao hậu Mao Trạch Đông, và mở ra một chương mới trong quan hệ Nga – Trung hay không. Chắc chắn là khi các căng thẳng giữa hai nước này với một đối thủ chung – là Mỹ – gia tăng, thì kịch bản này sẽ càng dễ xảy ra.

Chúng ta sắp chứng kiến một quá trình toàn cầu hóa đảo ngược trên quy mô lớn.

Củng cố liên minh Trung – Nga

Bộ trưởng Phát triển kinh tế Nga Maxim Oreshkin mới đây tiết lộ, chính phủ Nga sẵn sàng đứng về phía Trung Quốc trong một cuộc chiến tranh thương mại toàn cầu sắp nổ ra với Mỹ. Ông cho biết Moscow sẽ xác nhận quyền của mình theo quy định của WTO về việc trả đũa các mức thuế nhập khẩu của Mỹ.

Phát biểu trên tờ Kommersant của Nga, ông Oreshkin cho biết: “Trước thực tế là Mỹ tiếp tục áp đặt các biện pháp bảo hộ dưới dạng thuế nhập khẩu bổ sung nhằm vào mặt hàng nhôm và thép, và từ chối đền bù thiệt hại cho Nga, Moscow sẽ sử dụng quyền của mình trong WTO và đưa ra các biện pháp tương ứng đối với hàng nhập khẩu từ Mỹ”.

EU và Ấn Độ đã đứng cùng với Nga và Trung Quốc đưa các vụ kiện chống Mỹ lên WTO. Nga  tính toán các thiệt hại do mức thuế của Mỹ lên tới 537,6 triệu USD, trong khi ông Oreshkin cho biết đợt thuế đầu tiên đối với hàng hóa Mỹ sẽ vào khoảng 93 triệu USD.

Nga–Trung sát cánh, Mỹ mắc kẹt trong thế trận cờ vây
Chính phủ Nga sẵn sàng đứng về phía Trung Quốc trong một cuộc chiến tranh thương mại toàn cầu sắp nổ ra với Mỹ. Ảnh: Reuters

Trong khi đó, Trung Quốc mở một vụ kiện lên WTO trị giá 3 tỷ USD chống lại Mỹ sau khi ông Trump dọa áp thuế trị giá 200 tỷ USD đối với hàng hóa Trung Quốc. EU cũng thông báo áp mức thuế trị giá khoảng 3,4 tỷ USD ngay lập tức, và có thể áp các mức bổ sung thêm nhiều tỷ nữa. Các nước láng giềng của Mỹ là Canada và Mexico cũng thông báo mức thuế của mình đối với hàng hóa Mỹ, lần lượt là 12,8 tỷ và 3 tỷ.

Tom O’Connor, cây viết nổi tiếng của Newsweek, International Business Times, New York Post, The Daily Star…, nhận định sự sụp đổ các đồng minh truyền thống Bắc Mỹ và xuyên Đại Tây Dương của Mỹ trong bối cảnh “bóng ma” chiến tranh thương mại đang đến gần đã khiến Nga và Trung Quốc tăng cường quan hệ song phương và củng cố vị thế trên trường quốc tế.

Bên cạnh việc trở thành nạn nhân của các mức thuế mới của ông Trump, các hoạt động chính trị và quân sự của Trung Quốc cũng đang bị gắn với chiến lược an ninh quốc gia mang tên “Nước Mỹ trước tiên”, sử dụng “các hành động thực thi thương mại công bằng khi cần thiết”. Nga và Trung Quốc đã bác bỏ những chỉ trích của Mỹ, cáo buộc Washington đang bị mắc kẹt trong tư duy Chiến tranh Lạnh.

Quan điểm của Nga trong cuộc xung đột thương mại hiện nay chỉ là dấu hiệu mới nhất cho thấy hai đối thủ mạnh nhất của Mỹ đang ngày càng xích lại gần nhau. Nói cách khác cuộc chiến tranh thương mại Mỹ – Trung sẽ khiến trục Nga – Trung hiện ra ngày càng rõ hơn.

Vừa qua, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã thăm Trung Quốc, dự hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) ở thành phố Thanh Đảo. Sự kiện này đánh dấu cuộc gặp lần thứ 25 giữa hai nhà lãnh đạo Nga – Trung trong vòng 5 năm qua. Người ta đã bắt đầu đặt câu hỏi liệu Trung Quốc có định từ bỏ chính sách ngoại giao không liên kết từ thời chính sách ngoại giao hậu Mao Trạch Đông, và mở ra một chương mới trong quan hệ Nga – Trung hay không. Chắc chắn là khi các căng thẳng giữa hai nước này với một đối thủ chung – là Mỹ – gia tăng, thì kịch bản này sẽ càng dễ xảy ra.

Bên cạnh những con số phần trăm thuế mới đánh vào hàng hóa Trung Quốc, Mỹ cũng đang tạo ra một số thách thức với Trung Quốc trong lĩnh vực an ninh và chính trị. Vấn đề Đài Loan là ưu tiên lớn nhất trong các lợi ích cốt lõi của Trung Quốc.

Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Trump đang tìm cách mở rộng giới hạn của “chính sách một Trung Quốc”, dựa trên nền tảng quan hệ Mỹ – Trung từ năm 1979. Bên cạnh việc phê chuẩn bán vũ khí mới cho Đài Loan, Quốc hội Mỹ đã thông qua “Đạo luật đi lại Đài Loan”, trong đó khuyến khích giới chức cấp cao Mỹ thăm hòn đảo này. Tổng thống Trump mới đây đã ký ban hành đạo luật này, khiến Trung Quốc giận dữ.

Trong khi đó, Moscow cũng có những vấn đề riêng với Washington. Quan hệ Nga-Mỹ đã rơi xuống “điểm lạnh” sau cuộc khủng hoảng Ukraine khi Nga sáp nhập Crimea năm 2014. Các nước phương Tây, do Mỹ đứng đầu, đã thông báo trừng phạt kinh tế và ngoại giao chống Nga. Họ thậm chí đình chỉ quy chế thành viên của Nga trong G8. Washington cũng nhằm vào nhiều doanh nhân và thực thể của Mỹ, tăng cường trừng phạt chống lại các lĩnh vực tài chính, quốc phòng và năng lượng của Nga, và hạn chế các ngân hàng của Nga thanh toán tại các thị trường phương Tây. Và chính quyền Mỹ đang tiếp tục xu hướng này.

Bên cạnh đó, căng thẳng Nga – Mỹ còn gia tăng tại Trung Đông. Sau khi cáo buộc Chính phủ Syria tấn công vũ khí hóa học, Washington với sự hỗ trợ của Anh và Pháp đã không kích các cơ sở quân sự của Syria vốn đang nằm dưới sự bảo vệ của Nga. Ông Putin lên án cuộc tấn công quân sự của Mỹ là “hành động hiếu chiến”.

Các diễn biến gần đây xảy ra trong bối cảnh quan hệ Nga – Trung vốn đang tiến triển rất tích cực. Bắc Kinh thấy có lợi ích khi liên kết với Nga. Sau khi ông Tập Cận Bình lên nhậm chức năm 2013, quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Trung – Nga bước vào một thời kỳ mới, với việc Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Putin đều nói về một quan hệ bạn hữu cá nhân và quan hệ làm việc mật thiết.

 
Nga–Trung sát cánh, Mỹ mắc kẹt trong thế trận cờ vây
Mỹ - Trung áp thuế hàng nghìn mặt hàng của nhau. Ảnh: AP

Bên cạnh các quan hệ chính trị ngày một gắn bó, các quan hệ kinh tế giữa hai nước cũng nở rộ; sự bổ trợ kinh tế lẫn nhau đang tạo ra các điều kiện cho một mối liên kết bền vững. Đối với Nga, Trung Quốc là một thị trường lớn và nguồn vốn lớn, đặc biệt trong bối cảnh chính trị căng thẳng của các trừng phạt của Mỹ. Đối với Trung Quốc, nguồn cung năng lượng ổn định từ Nga đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo cho tăng trưởng kinh tế nước nhà. Trung Quốc duy trì vị thế là một đối tác thương mại lớn nhất của Nga trong 8 năm qua. Năm 2017, kim ngạch thương mại song phương đã tăng 20,8% lên mức 84,07 tỷ USD.

Dù các diễn biến trên nếu cộng lại có thể báo trước một sự chuyển hướng từ đối tác chiến lược sang liên minh, nhưng một số nhân tố khác đang làm cho điều này trở nên ít khả thi hơn. Một trong số đó là việc Chủ tịch Tập Cận Bình đã chính thức bác bỏ cách tiếp cận liên minh an ninh.

Phát biểu tại diễn đàn châu Á Bác Ngao ngày 10/4 vừa qua, ông Tập khẳng định: “Trung Quốc cần đối xử với các nước khác một cách tôn trọng và bình đẳng”. Thông thường một liên minh chỉ được khăng khít dựa trên các toan tính về an ninh, khi tình hình quốc tế căng thẳng cao độ, an ninh quốc gia phải đối mặt với một mối đe dọa nghiêm trọng, và sự thịnh vượng của đất nước đứng trước nguy cơ bị tổn thương. Nhưng hiện không có chỉ dấu nào cho thấy Trung Quốc coi mối đe dọa an ninh hay kinh tế hiện nay của Mỹ ở mức này.

Việc Trung Quốc sẽ không lập liên minh chính thức với Nga không có nghĩa là Trung Quốc sẽ không phát triển các quan hệ chiến lược cấp cao với Nga. Thực vậy, việc làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác chiến lược Nga – Trung, và việc thúc đẩy vững chắc quan hệ này có lợi cho việc cân bằng với sức ép của Mỹ. Đối mặt với sự kiềm tỏa của Mỹ, Trung Quốc và Nga sẽ hỗ trợ lẫn nhau trong nhiều vấn đề ảnh hưởng tới lợi ích quan trọng của họ.

Nga – Trung – Ấn bắt tay

Quyết định của Tổng thống Trump tăng thuế nhập khẩu đã làm “nổi sóng” toàn nền kinh tế thế giới. Trong khi EU chuẩn bị các chiến lược của riêng mình nhằm chống lại biện pháp của Mỹ, Trung Quốc cũng đã đề nghị Ấn Độ chung tay chống lại chủ nghĩa bảo hộ Mỹ. Ấn Độ đã tăng thuế đối với 29 mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ, trong đó có hạnh nhân, quả hạch, táo, và các loại nông sản khác nhằm trả đũa quyết định của ông Trump hồi tháng 3 làm thiệt hại của lĩnh vực nhôm và thép Ấn Độ khoảng 241 triệu USD.

Quan sát rằng thế giới đang chứng kiến một kiểu “toàn cầu hóa đảo ngược”, chuyên gia kinh tế nổi tiếng người Ấn Độ NR Bhanumurthy, giáo sư Viện nghiên cứu quốc gia về tài chính công và chính sách tại New Delhi, dự báo vệ sự phục hồi của các thỏa thuận thương mại khu vực. Một trong số đó là sự nổi lên của quan hệ Nga – Ấn – Trung nhằm cô lập Mỹ trong một cuộc chiến thương mại.

Giáo sư Bhanumurthy cho biết các diễn biến tại hội nghị thượng đỉnh G7 ở Canada mới đây cho thấy Mỹ sẽ bị cô lập và trong trường hợp này Bộ Ba (Nga – Trung – Ấn) có thể ở trong thế thắng không chỉ đối với ba nước này mà cả các nước khác trong nhóm BRICS đang phải vật vã với mức thuế mới của Mỹ.

Chuyên gia trên cho rằng chúng ta sắp chứng kiến một quá trình toàn cầu hóa đảo ngược trên quy mô lớn. Nếu như trước đây, toàn cầu hóa tạo ra những thành quả cho tất cả các nước, thì trong quá trình đảo ngược của nó, chúng ta có thể phải đối mặt với điều ngược lại: tất cả đều mất. Ông cho rằng để đối phó với những thiệt hại, các nước sẽ khôi phục các thỏa thuận thương mại khu vực.

Xem lại kỳ 1: Thế trận cờ vây của ông Trump và ông Tập Cận Bình

Diệu An

Nước Nga không thể vĩ đại nếu thiếu Putin?

Nước Nga không thể vĩ đại nếu thiếu Putin?

Lần thứ 4 kể từ năm 2000, cuộc bầu cử tổng thống ở Nga được tổ chức không phải để chọn một vị lãnh đạo tiếp theo cho nước Nga, mà dường như là để củng cố chính quyền ủng hộ vị lãnh đạo này.

Trung Quốc mưu độc chiếm Biển Đông, làm bàn đạp bành trướng xa hơn

Trung Quốc mưu độc chiếm Biển Đông, làm bàn đạp bành trướng xa hơn

Không có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy Trung Quốc từ bỏ tham vọng và các động thái để từng bước chiếm lĩnh Biển Đông, làm bàn đạp bành trướng ra xa hơn.

Quân sự hoá Biển Đông, Trung Quốc gia tăng căng thẳng

Quân sự hoá Biển Đông, Trung Quốc gia tăng căng thẳng

Đô đốc Mỹ cảnh báo: Một khi chiếm đóng xong, TQ sẽ có khả năng mở rộng tầm ảnh hưởng ra hàng ngàn hải lý xuống phía Nam.

Biển Đông: Cảnh giác với chiến lược “Tam chiến” của Trung Quốc

Biển Đông: Cảnh giác với chiến lược “Tam chiến” của Trung Quốc

Cụm từ “Tam chiến” được Trung Quốc dùng để gây sức ép tâm lý nhằm tạo ra mối đe dọa để răn đe kẻ thù.

‘Nước cờ khai cuộc’ của TT Trump sẽ làm nóng cuộc đua Mỹ - Trung?

‘Nước cờ khai cuộc’ của TT Trump sẽ làm nóng cuộc đua Mỹ - Trung?

Vấn đề chính là sự triển khai và đây dường như mới chỉ là những nước cờ khai cuộc.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Cảnh báo những kẻ lươn lẹo, “sống giả” chui vào vị trí lãnh đạo
Cảnh báo những kẻ lươn lẹo, “sống giả” chui vào vị trí lãnh đạo
Tiêu điểmicon06/11/2018  
Một trong những biểu hiện tinh vi nhất của những kẻ cơ hội chính trị như “con lươn, con chạch” là thái độ “sống giả”.
Ông Vũ Tiến Lộc: CPTPP cũng gây lo lắng khôn nguôi
Ông Vũ Tiến Lộc: CPTPP cũng gây lo lắng khôn nguôi
TuanVietNamicon05/11/2018  
CPTPP sẽ mang lại cơ hội tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp, có thêm việc làm, nâng cao đời sống của nhân dân, nhưng cũng tạo ra nhiều rủi ro gây lo lắng khôn nguôi.
Nói chuyện đạo đức, nhớ người thủ trưởng ‘nổi tiếng’ của tôi
Nói chuyện đạo đức, nhớ người thủ trưởng ‘nổi tiếng’ của tôi
Tiêu điểmicon05/11/2018  
Ngẫm cho cùng, lời giải cho nan đề “đạo đức xuống cấp” trước hết đặt lên vai những người gánh trách nhiệm, nghĩa vụ nêu gương.
Cơ hội vàng cho Việt Nam
Cơ hội vàng cho Việt Nam
Tiêu điểmicon04/11/2018  
Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại dai dẳng giữa Washington với Bắc Kinh, các công ty đã dời cơ sở sản xuất từ Trung Quốc sang các nước láng giềng xung quanh.
Bàn thêm về tư duy và hành động thời Cách mạng 4.0
Bàn thêm về tư duy và hành động thời Cách mạng 4.0
Tiêu điểmicon31/10/2018  
Quản lý phải tôn trọng nguyên tắc: tất cả vì sự phát triển. Quản lý để phát triển, theo kịp sự phát triển và thúc đẩy quá trình phát triển tốt hơn, chứ không phải kìm hãm sự phát triển.
Điều gì ẩn sau phán quyết đầy cẩn trọng của phiên tòa?
Điều gì ẩn sau phán quyết đầy cẩn trọng của phiên tòa?
Tiêu điểmicon30/10/2018  
Dừng phiên tòa là quyết định rất cẩn trọng của Hội đồng xét xử trong bối cảnh đây là vụ kiện đầu tiên trên thế giới một công ty taxi truyền thống đối với một công ty công nghệ với lý do bị sụt giảm doanh thu.
Trung Quốc lại gặp ác mộng
Trung Quốc lại gặp ác mộng
Tiêu điểmicon01/11/2018  
Trong khi cuộc chiến thương mại ngày càng leo thang với Mỹ, Trung Quốc lại gặp “ác mộng” mới khi Tổng thống Trump nói sẽ “khai tử” Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF).
Đổi 100 USD bị phạt 90 triệu: Vì sao gây sốc?
Đổi 100 USD bị phạt 90 triệu: Vì sao gây sốc?
Tiêu điểmicon26/10/2018  
Để một quy định pháp luật đi vào cuộc sống và phát huy được tác dụng giúp xã hội tốt lên thì phải đến từ cả hai khía cạnh: tính hợp lý, công bằng của quy định và cách thực thi.    
Nếu có lỡ nhịp đó là do cách tư duy, hành xử
Nếu có lỡ nhịp đó là do cách tư duy, hành xử
Tiêu điểmicon25/10/2018  
“… Lần này mà bỏ lỡ cách mạng 4.0 là do chính chúng ta, do tư duy và hành xử của chúng ta chứ không thể đổ lỗi cho bất kỳ lý do nào khác được”.
Cảnh báo của Tổng bí thư–Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng
Cảnh báo của Tổng bí thư–Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng
Tiêu điểmicon25/10/2018  
Hơn 6 năm trước, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng có bài phát biểu sâu sắc đề cập đến những vấn đề liên quan đến sự sống còn của Đảng.
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: “Bây giờ hoặc không bao giờ”
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: “Bây giờ hoặc không bao giờ”
Mediaicon24/10/2018  
Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư – Nguyễn Chí Dũng trăn trở: Chúng ta đã tăng trưởng tốt nhưng tăng trưởng vẫn dưới tiềm năng. Nhiều thế hệ người Việt Nam chưa giàu đã già.
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: “Giữ ổn định mới giữ được niềm tin”
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: “Giữ ổn định mới giữ được niềm tin”
Mediaicon23/10/2018  
'Tư duy chính sách lớn là luôn giữ ổn định kinh tế vĩ mô. Ổn định vĩ mô là động lực tăng trưởng, tăng trưởng là động lực để duy trì ổn định'.
Sau sự cố đáng tiếc, Việt Nam sắp có 'cú hích' mới?
Sau sự cố đáng tiếc, Việt Nam sắp có 'cú hích' mới?
Tiêu điểmicon22/10/2018  
Những áp lực từ EVFTA đưa ra đối với chính phủ và các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh ở nước ta là khá rõ ràng. Nhưng đó là những cam kết và sức ép tốt.  
Chúng ta sẽ có những bước tiến xa hơn
Chúng ta sẽ có những bước tiến xa hơn
Tiêu điểmicon20/10/2018  
Hai hiệp định thương mại thế hệ mới EVFTA và CPTPP đang ở rất gần sau hàng loạt các động thái tích cực của tất cả các bên.     
Dự án nhà hát giao hưởng ở Thủ Thiêm bị phản đối- Vì sao?
Dự án nhà hát giao hưởng ở Thủ Thiêm bị phản đối- Vì sao?
Tiêu điểmicon18/10/2018  
HĐND TP HCM thử làm khoảng 2.000 phiếu khảo sát hỏi nhiều tầng lớp nhân dân thành phố xem họ ủng hộ hay phản đối dự án này để biết việc xây dựng nhà hát giao hưởng ở Thủ Thiêm có “cấp bách và dân cần“ hay không.
Phó Thủ tướng: “Đây là thành tựu rất lớn phải nhấn mạnh trong báo cáo của QH”
Phó Thủ tướng: “Đây là thành tựu rất lớn phải nhấn mạnh trong báo cáo của QH”
Tiêu điểmicon17/10/2018  
Trong vô số tin tức và dữ liệu kinh tế - xã hội để chuẩn bị cho kỳ họp Quốc hội khai mạc vào tuần tới, có một chi tiết về ngân sách nhà nước rất đáng chú ý.
Không còn phải “vỡ òa” sung sướng với các chỉ tiêu kinh tế
Không còn phải “vỡ òa” sung sướng với các chỉ tiêu kinh tế
Tiêu điểmicon15/10/2018  
Các chỉ tiêu kinh tế đã về đích ngoạn mục sớm thay vì cuối năm giúp các nhà điều hành kinh tế không còn phải “hồi hộp” hay “vỡ òa” như năm trước.
“Xoá bàn cờ làm lại” và luật chơi mới với 5 bước đi
“Xoá bàn cờ làm lại” và luật chơi mới với 5 bước đi
Tiêu điểmicon14/10/2018  
Hiện tại thế và lực của Mỹ, tuy mạnh nhưng không còn ở thế áp đảo, khuynh loát các quốc gia khác. Ngoài ra, các đối thủ của Mỹ cũng sẽ không ngồi yên khoanh tay chịu trận.
Không phải cứ viết lên trán chữ 'cộng sản' là được dân yêu
Không phải cứ viết lên trán chữ 'cộng sản' là được dân yêu
Tiêu điểmicon16/10/2018  
Sẽ không còn những cán bộ lãnh đạo chỉ biết ra rả rao giảng đạo đức mà hành động khác hẳn? Đó là kì vọng lớn của nhân dân.    
Nhà hát 1500 tỉ tại Thủ Thiêm: Cần nhưng không nhất thiết phải làm ngay
Nhà hát 1500 tỉ tại Thủ Thiêm: Cần nhưng không nhất thiết phải làm ngay
Tiêu điểmicon13/10/2018  
Ngàn tỉ đồng xây nhà hát là nhiều hay ít? và có cần xây một nhà hát hoành tráng như vậy?
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN