Dự án nhà hát giao hưởng ở Thủ Thiêm bị phản đối- Vì sao?

 - HĐND TP HCM thử làm khoảng 2.000 phiếu khảo sát hỏi nhiều tầng lớp nhân dân thành phố xem họ ủng hộ hay phản đối dự án này để biết việc xây dựng nhà hát giao hưởng ở Thủ Thiêm có “cấp bách và dân cần“ hay không.

Nhà hát giao hưởng ở trời tây

Ở châu Âu quê hương của âm nhạc cổ điển có rất nhiều nhà hát giao hưởng, concert hall hay symphony hall - tiếng Anh-, Konzerthaus hay Philharmonie - tiếng Đức. Các công trình văn hóa này hoạt động hiệu quả bởi có nhu cầu từ người xem.

Đơn cử nhà hát giao hưởng ở Birtmingham Anh quốc có 2.262 chỗ ngồi hàng năm có tới 270 sự kiện nghệ thuật. Nhà hát Sydney Úc có 5.541 chỗ ngồi, trong đó khán phòng dành cho nhạc giao hưởng có 2.688 chỗ ngồi, khán phòng dành cho opera có 1.547 chỗ ngồi… hàng năm ở nhà hát này diễn ra khoảng 2.500 buổi trình diễn mang lại nguồn lợi không nhỏ cho thành phố Sydney.

Dự án nhà hát giao hưởng ở Thủ Thiêm bị phản đối- Vì sao?
Nhà hát giao hưởng Elbphilharmonie- một tuyệt tác kiến trúc của thế kỷ 21, không những là niềm tự hào, biểu tượng mới của thành phố âm nhạc Hamburg mà còn trở thành biểu tượng mới của nước Đức.

Nước Đức quê hương của J.C. Bach,L.V. Beethoven, J.Brahme có rất nhiều nhà hát giao hưởng. Mới đây họ có thêm Elbphilharmonie ở thành phố Hamburg. Đây là một tuyệt tác kiến trúc của thế kỷ 21, không những là niềm tự hào, biểu tượng mới của thành phố âm nhạc Hamburg mà còn trở thành biểu tượng mới của nước Đức. Khán phòng lớn của nhà hát giao hưởng này có 2.400 chỗ ngồi, khán phòng bé có 500 chỗ ngồi. Điều đặc biệt là âm học trong hai khán phòng này được coi là đạt âm học tuyệt đối (absolute acoustic) do chuyên gia âm học lừng danh thế giới người Nhật Yasuhisa Toyota đảm nhận, mặc dù nhà hát giao hưởng này nằm trực tiếp trên biển chịu sự tác động bất thường của sóng biển. Nhân dịp buổi hòa nhạc khánh thành vào ngày 11/1/2017 nhà hát giao hưởng này công bố phát 900 vé online miễn phí cho người xem. Bất ngờ là đã có tới 223.346 người ở 73 nước đăng ký!

Với tư cách là một kiến trúc sư từng học ở Weimar (nay là Bauhaus University) tôi vô cùng may mắn được đến tham quan công trình này khi đang xây hồi tháng 7/2009. Tháng 5/2017 tôi sang Đức lại được vào thăm công trình này nhưng đáng tiếc không thể mua vé vào xem hòa nhạc vì vé đã bán hết từ nhiều tháng trước đó!

Nhà hát Sydney đã trở thành biểu tượng của nước Úc . Elbphilharmonie cũng đã trở thành biểu tượng của nước Đức tương tự như tháp Effel là biểu tượng của nước Pháp.  

Nhà hát ở Việt Nam

Ở Việt Nam cuối thế kỷ 19 người Pháp đã tiến hành xây dựng Nhà hát Opera Sài Gòn mang đậm phong thái kiến trúc flamboyant thời Đệ tam Cộng hòa và Nhà hát Philharmonie (nay là kho bạc TP) cùng Nhạc viện thành phố.

Dự án nhà hát giao hưởng ở Thủ Thiêm bị phản đối- Vì sao?
Cuối thế kỷ 19 người Pháp đã tiến hành xây dựng Nhà hát Opera Sài Gòn mang đậm phong thái kiến trúc flamboyant thời Đệ tam Cộng hòa.

Tiếp theo họ xây Nhà hát Hải Phòng theo phong cách kiến trúc Barốc và đầu thế kỷ 20 họ xây Nhà hát lớn Hà Nội mang phong thái Tân cổ điển Pháp. Nhà hát lớn đã trở thành một biểu tượng của thành phố Hà Nội.

Vì sao người Pháp cho xây dựng các nhà hát rất tốn kém này? Thậm chí họ còn phải chuyên chở rất nhiều vật liệu xây dựng từ Pháp sang. Người Pháp xây dựng nhà hát vì ý thích bất chợt hay vì muốn giúp một tầng lớp nhất định người An Nam trở thành những người thuộc giới tinh hoa, quý  tộc? Không hề!

Theo tôi lý do là ở Đông Dương thời điểm đó có hàng chục ngàn người Pháp và binh lính Pháp đang sinh sống, trong đó có rất nhiều người có nhu cầu thưởng thức văn hóa của quê hương họ và họ muốn xây dựng Đông Dương giàu có tài nguyên, quá đẹp về phong cảnh, quan trọng về địa chính trị trở thành một thuộc địa tiểu biểu của Pháp trên thế giới.

Cho nên đầu tư xây dựng các công trình văn hóa tiêu biểu như nhà hát tiếp bước đầu tư xây dựng các công trình kỹ thuật hạ tầng với tiến bộ của khoa học kỹ thuật phương Tây như điện, cấp thoát nước hiện đại, ô tô, đường sắt, hàng không v.v… cùng với quy hoach đô thị hiên đại và kiến trúc hiện đại có kết cấu bê tông cốt thép là hợp lý và là minh chứng cụ thể nhất sự vượt trội của văn minh phương Tây so với ảnh hưởng của văn minh Trung Hoa ở Viêt Nam đã có từ ngàn năm trước.

Nhà hát giao hưởng ở Thủ Thiêm

Dự án nhà hát giao hưởng ở Thủ Thiêm bị phản đối- Vì sao?
Nhà hát Giao hưởng, Nhạc và Vũ kịch đã được chốt xây dựng trong Khu đô thị Thủ Thiêm. Ảnh: Quỳnh Trần/VNE.

Với sự giao thoa của các nền văn minh, văn hóa trên thế giới ở thế kỷ 21 này thì việc Việt Nam xây dựng một Nhà hát giao hưởng có 1.700 chỗ cũng là bình thường. Vấn đề là thời điểm, địa điểm. Bất bình thường là nhà hát này đã có kế hoạch xây dựng từ 20 năm trước nhưng nay bỗng nhiên được HĐND thông qua trong tháng 10/2018 với lý do: “cấp bách và dân cần”.

Có rất nhiều câu hỏi  vì sao, liên quan đến dự án này:

Có thật lãnh đạo thành phố HCM quan tâm đến phát triển âm nhạc, nhất là âm nhạc cổ điển, ở ngay thành phố này?  

 

Sau 30/4/1075 Sài Gòn có hơn 3,4 triệu người mà thành phố đã có hơn 60 rạp hát và nhà hát lớn nhỏ , trong đó có cả các nhà hát có tới 400 – 500 chỗ ngồi. Đáng buồn đến nay hơn 50/60 rạp hát, nhà hát tiếp quản từ Sài Gòn thì gần như bỏ hoang, hoặc bán đất, hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng  biến thành quán cơm, quán nhậu, bãi giữ xe, quán cà phê, quán bar… Ví dụ rạp Majestic Sài Gòn (Đồng Khởi) trở thành nhà hàng Majestic. Rạp Eden (Đồng Khởi) thành thương mại. Rạp Đại Nam (Trần Hưng Đạo) trở thành khách sạn Đại Nam. Rạp Hồng Bàng (Pasteur) trở thành phòng game online. Nhà hát Bến Thành quận 1 luôn được  “tận dụng” cho thuê tổ chức hội nghi, tiệc cưới, tận dụng làm quán cà phê, nơi tập gym, khiêu vũ,để xe. Vì sao?

Địa điểm xây dựng:

Địa điểm mới dành cho nhà hát ở Thủ Thiêm ở một bãi đất hoang chưa có sơ sở hạ tầng không thể xem là hợp lý. Theo tôi, nếu quyết tâm thì từ lâu lãnh đạo thành phố HCM  đã tìm được điạ điểm hợp lý, xứng đáng để xây nhà hát giao hưởng này như là một biểu tượng văn hóa ngay ở Trung tâm thành phố. Đáng tiếc các khu đất đắc địa này không biết vì lý do gì mà chúng đã được dành cho các ông lớn bất động sản xây cao ốc!?

Vốn đầu tư và thời gian xây dựng: 

Theo hiểu biết của tôi với một công trình khá tham vọng như nhà hát giao hưởng Thủ Thiêm có 1.700 chỗ ngồi thì vốn dự kiến bao đầu 1.508 tỉ khoảng 68 triệu US đô sẽ phải tăng lên ít nhất là 4 lần, khoảng 270 triệu USD và thời gian thiết kế và xây dựng phải mất khoảng 8-10 năm. Xin lưu ý hầu như các nhà hát lớn trên thế giới đều đội vốn đầu tư lên rất nhiều lần. Nhà hát Sydney vốn đầu tư ban đầu đã tăng 14,3 lần, thời gian xây dựng từ 1959 -1973. Nhà hát Elbfilharmonie thời gian xây dựng 2005-2017. Vốn đầu tư 866 triêu Euro, tăng hơn 4 lần so dự kiến ban đầu.

Lãnh đạo thành phố HCM đã chi rất nhiều tỉ đồng và cho mua nhạc cụ đắt tiền dành cho dự án này từ mấy năm trước, hiện nay nhiều nhạc cụ đắt tiền này vẫn đắp kho! Mua nhạc cụ dành cho một nhà hát giao hưởng hoành tráng phải khoảng 8-10 năm nữa mới xây xong? Vì sao? Do quá nhiệt tình yêu nhạc cổ điển hay vì động cơ nào khác? Có giống như chuyện bên Y tế mua thiết bị cực đắt tiền trong khi chưa có bệnh viện, đến khi bệnh viện xây xong thì thiết bị đắt tiền bị hỏng không thể sử dụng được vì bảo quản không tốt?

Có thực “cấp bách và dân cần"?

HĐND TP HCM không hề có bất kỳ cuộc khảo sát thăm dò nào mà tuyên bố xây dựng nhà hát giao hưởng Thủ Thiêm do “cấp bách và dân cần”! Ai, bao nhiêu người đã được hỏi,có biên bản thống kê không? Cá nhân tôi trong thập kỷ 70 khi đi khảo sát, lấy ý kiến của người dân ở thành phố Erfurt, CHDC Đức về Thiết kế, quy hoạch nhà ở cho người dân CHDC Đức phục vụ cho  “Chương trình đến năm 1990 có đủ nhà ở cho người dân“ – Ghi chú mỗi người  dân phải có đủ 15 m2 nhà ở- chúng tôi đã phát trên 5.000 phiếu hỏi các tầng lớp dân cư khác nhau, có độ tuổi khác nhau để tổng hợp và báo cáo cho cơ quan thẩm quyền để họ làm căn cứ.

Hiện nay người Việt Nam nào sẽ đi nghe nhạc giao hưởng?

Theo tôi hiện chỉ có một bộ phân rất nhỏ người Việt Nam chúng ta quan tâm và thỉnh thoảng sẵn sàng đi nghe nhạc giao hưởng. Còn tuyệt đại đa số người dân không muốn đi nghe nhạc giao hưởng. Lý do người nghe không những chỉ thích mà còn phải có hiểu biết kiến thức nhất định về âm nhạc cổ điển, trong khi hầu hết người dân Viêt Nam mù nhạc lý.

Tôi tin trong 500 đại biểu Quốc hội Việt Nam đại diện cho 93 triệu người dân Viêt Nam hiện nay nếu đi xem hòa nhạc biểu diễn các bài của Johann Sebastian Bach, Ludwig van Beethoven hay Johannes  Brahms… kéo dài 60 - 80 phút thì ít nhất ¾ số họ sẽ không hào hứng. Đơn giản họ không quen, không hiểu nhạc cổ điển nên việc phải nghe âm nhạc đó như là một sự tra tấn, hành xác. Cũng giống như các bạn Tây vào rạp hát buộc phải nghe người Việt chơi đàn nhị các bài dân ca cứ ò e í e suốt buổi mà họ không hiểu, thì họ cũng sẽ ngủ gật như thường.

Tôi biết hầu như tất cả các đại sứ và cán bộ sứ quán Viêt Nam trong đó có nhiều người bạn của tôi ở các nước châu Âu trong suốt nhiệm kỳ 4 năm của mình không hề đi nghe hòa nhạc cổ điển. Ngay trong số hơn 200 sinh viên và nghiên cứu sinh đi học và nghiên cứu ở CHDC Đức năm 1966 (trong đó có tôi), thì suốt thời gian dài ấy chỉ có khoảng 5 bạn đi xem hòa nhạc giao hưởng ở các nhà hát nổi tiếng của Đức!

Tiếp cận với nền âm nhạc cổ điển, bác học là một quá trình dài, không thể cưỡng bức hay “kế hoạch hóa”, áp đặt kể cả khi có điều kiện. Trong hoàn cảnh kinh tế, xã hội hiện nay ở TP HCM có quá nhiều bất cập về vấn đề giao thông, an ninh xã hội…  thì  theo tôi chưa nên có ý tưởng xây dựng nhà hát giao hưởng Thủ Thiêm, nhất là việc quyết định này có thể làm người dân  nghi ngờ có mối liên hệ nào đó để hợp pháp hóa với sai phạm rất lớn về đất đai hiện nay ở Thủ Thiêm.

Bởi vậy, sau những tranh cãi về dự án này, HĐND TP HCM thử làm khoảng 2.000 phiếu khảo sát hỏi nhiều tầng lớp nhân dân xem họ ủng hộ hay phản đối dự án này và cũng để biết việc xây dựng nhà hát giao hưởng Thủ Thiêm có “cấp bách và dân cần“ hay không.

KTS, HS Lý Trực Dũng

Nhà hát 1500 tỉ tại Thủ Thiêm: Cần nhưng không nhất thiết phải làm ngay

Nhà hát 1500 tỉ tại Thủ Thiêm: Cần nhưng không nhất thiết phải làm ngay

Ngàn tỉ đồng xây nhà hát là nhiều hay ít? và có cần xây một nhà hát hoành tráng như vậy?

Dự án Nhà hát 1500 tỷ tại Thủ Thiêm:  Tiếng oan cho Nhà hát giao hưởng?

Dự án Nhà hát 1500 tỷ tại Thủ Thiêm:  Tiếng oan cho Nhà hát giao hưởng?

Vấn đề ở chỗ, không phải tại cái nhà hát 1500 tỷ. Nó bị oan. Nó cần cho sự phát triển đời sống tinh thần của người dân như các công trình dân sinh khác.

Chính sách nào cho nhà hát 1.500 tỷ ở Thủ Thiêm?

Chính sách nào cho nhà hát 1.500 tỷ ở Thủ Thiêm?

Còn gì mơ ước hơn khi nước ta xây dựng một nhà hát giao hưởng 1.500 tỷ nhưng đi kèm với một nhà hát phải là những chính sách nghệ thuật có đường dài, có tầm nhìn phát triển.

Nhìn sang Thủ Thiêm, tôi cố tìm lại góc xưa nhưng không còn dấu vết

Nhìn sang Thủ Thiêm, tôi cố tìm lại góc xưa nhưng không còn dấu vết

Với người viết bài này thì sau 4 thập kỷ, Sài Gòn, Thủ Thiêm chỉ còn lại bèo lục bình và cơn mưa là như xưa.    

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Sau bầu cử giữa kỳ, nước Mỹ dưới thời Trump vẫn khó lường
Sau bầu cử giữa kỳ, nước Mỹ dưới thời Trump vẫn khó lường
Tiêu điểmicon09/11/2018  
Với thắng lợi tại Hạ viện, liệu đảng Dân chủ có cứu vãn di sản của Chính quyền Obama và thúc đẩy các ưu tiên truyền thống hay không?
Bầu cử giữa kỳ: ‘Khúc cua’ mới của lịch sử nước Mỹ
Bầu cử giữa kỳ: ‘Khúc cua’ mới của lịch sử nước Mỹ
Tiêu điểmicon08/11/2018  
Việc đảng Dân chủ nắm thế đa số tại Hạ viện làm bức tranh chính trị Mỹ “cân bằng” hơn, nhưng có giúp nước Mỹ hiệu quả hơn, mạnh hơn?
Mất Hạ viện, Tổng thống Trump sẽ xoay xở thế nào?
Mất Hạ viện, Tổng thống Trump sẽ xoay xở thế nào?
Tiêu điểmicon08/11/2018  
Sau hai năm nhận được ủng hộ của đa số ở lưỡng viện, giờ mất Hạ viện Tổng thống Donald Trump sẽ xoay xở thế nào?
CPTPP đã ở trong tầm tay
CPTPP đã ở trong tầm tay
Tiêu điểmicon06/11/2018  
Phiên thảo luận của Quốc hội về việc phê chuẩn Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) sáng 5/11 đã trở nên nhẹ nhàng rất nhiều khi bàn về những điều khoản chưa từng có tiền lệ.
Cảnh báo những kẻ lươn lẹo, “sống giả” chui vào vị trí lãnh đạo
Cảnh báo những kẻ lươn lẹo, “sống giả” chui vào vị trí lãnh đạo
Tiêu điểmicon06/11/2018  
Một trong những biểu hiện tinh vi nhất của những kẻ cơ hội chính trị như “con lươn, con chạch” là thái độ “sống giả”.
Ông Vũ Tiến Lộc: CPTPP cũng gây lo lắng khôn nguôi
Ông Vũ Tiến Lộc: CPTPP cũng gây lo lắng khôn nguôi
TuanVietNamicon05/11/2018  
CPTPP sẽ mang lại cơ hội tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp, có thêm việc làm, nâng cao đời sống của nhân dân, nhưng cũng tạo ra nhiều rủi ro gây lo lắng khôn nguôi.
Nói chuyện đạo đức, nhớ người thủ trưởng ‘nổi tiếng’ của tôi
Nói chuyện đạo đức, nhớ người thủ trưởng ‘nổi tiếng’ của tôi
Tiêu điểmicon05/11/2018  
Ngẫm cho cùng, lời giải cho nan đề “đạo đức xuống cấp” trước hết đặt lên vai những người gánh trách nhiệm, nghĩa vụ nêu gương.
Cơ hội vàng cho Việt Nam
Cơ hội vàng cho Việt Nam
Tiêu điểmicon04/11/2018  
Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại dai dẳng giữa Washington với Bắc Kinh, các công ty đã dời cơ sở sản xuất từ Trung Quốc sang các nước láng giềng xung quanh.
Bàn thêm về tư duy và hành động thời Cách mạng 4.0
Bàn thêm về tư duy và hành động thời Cách mạng 4.0
Tiêu điểmicon31/10/2018  
Quản lý phải tôn trọng nguyên tắc: tất cả vì sự phát triển. Quản lý để phát triển, theo kịp sự phát triển và thúc đẩy quá trình phát triển tốt hơn, chứ không phải kìm hãm sự phát triển.
Điều gì ẩn sau phán quyết đầy cẩn trọng của phiên tòa?
Điều gì ẩn sau phán quyết đầy cẩn trọng của phiên tòa?
Tiêu điểmicon30/10/2018  
Dừng phiên tòa là quyết định rất cẩn trọng của Hội đồng xét xử trong bối cảnh đây là vụ kiện đầu tiên trên thế giới một công ty taxi truyền thống đối với một công ty công nghệ với lý do bị sụt giảm doanh thu.
Trung Quốc lại gặp ác mộng
Trung Quốc lại gặp ác mộng
Tiêu điểmicon01/11/2018  
Trong khi cuộc chiến thương mại ngày càng leo thang với Mỹ, Trung Quốc lại gặp “ác mộng” mới khi Tổng thống Trump nói sẽ “khai tử” Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF).
Đổi 100 USD bị phạt 90 triệu: Vì sao gây sốc?
Đổi 100 USD bị phạt 90 triệu: Vì sao gây sốc?
Tiêu điểmicon26/10/2018  
Để một quy định pháp luật đi vào cuộc sống và phát huy được tác dụng giúp xã hội tốt lên thì phải đến từ cả hai khía cạnh: tính hợp lý, công bằng của quy định và cách thực thi.    
Nếu có lỡ nhịp đó là do cách tư duy, hành xử
Nếu có lỡ nhịp đó là do cách tư duy, hành xử
Tiêu điểmicon25/10/2018  
“… Lần này mà bỏ lỡ cách mạng 4.0 là do chính chúng ta, do tư duy và hành xử của chúng ta chứ không thể đổ lỗi cho bất kỳ lý do nào khác được”.
Cảnh báo của Tổng bí thư–Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng
Cảnh báo của Tổng bí thư–Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng
Tiêu điểmicon25/10/2018  
Hơn 6 năm trước, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng có bài phát biểu sâu sắc đề cập đến những vấn đề liên quan đến sự sống còn của Đảng.
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: “Bây giờ hoặc không bao giờ”
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: “Bây giờ hoặc không bao giờ”
Mediaicon24/10/2018  
Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư – Nguyễn Chí Dũng trăn trở: Chúng ta đã tăng trưởng tốt nhưng tăng trưởng vẫn dưới tiềm năng. Nhiều thế hệ người Việt Nam chưa giàu đã già.
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: “Giữ ổn định mới giữ được niềm tin”
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: “Giữ ổn định mới giữ được niềm tin”
Mediaicon23/10/2018  
'Tư duy chính sách lớn là luôn giữ ổn định kinh tế vĩ mô. Ổn định vĩ mô là động lực tăng trưởng, tăng trưởng là động lực để duy trì ổn định'.
Sau sự cố đáng tiếc, Việt Nam sắp có 'cú hích' mới?
Sau sự cố đáng tiếc, Việt Nam sắp có 'cú hích' mới?
Tiêu điểmicon22/10/2018  
Những áp lực từ EVFTA đưa ra đối với chính phủ và các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh ở nước ta là khá rõ ràng. Nhưng đó là những cam kết và sức ép tốt.  
Chúng ta sẽ có những bước tiến xa hơn
Chúng ta sẽ có những bước tiến xa hơn
Tiêu điểmicon20/10/2018  
Hai hiệp định thương mại thế hệ mới EVFTA và CPTPP đang ở rất gần sau hàng loạt các động thái tích cực của tất cả các bên.     
Phó Thủ tướng: “Đây là thành tựu rất lớn phải nhấn mạnh trong báo cáo của QH”
Phó Thủ tướng: “Đây là thành tựu rất lớn phải nhấn mạnh trong báo cáo của QH”
Tiêu điểmicon17/10/2018  
Trong vô số tin tức và dữ liệu kinh tế - xã hội để chuẩn bị cho kỳ họp Quốc hội khai mạc vào tuần tới, có một chi tiết về ngân sách nhà nước rất đáng chú ý.
Không còn phải “vỡ òa” sung sướng với các chỉ tiêu kinh tế
Không còn phải “vỡ òa” sung sướng với các chỉ tiêu kinh tế
Tiêu điểmicon15/10/2018  
Các chỉ tiêu kinh tế đã về đích ngoạn mục sớm thay vì cuối năm giúp các nhà điều hành kinh tế không còn phải “hồi hộp” hay “vỡ òa” như năm trước.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN