Lễ hội Đền Trần Nam Định: Còn ai xin ấn?

 - Câu chuyện phát ấn nơi Đền Trần (Nam Định) diễn ra nhiều năm rồi. Giờ là lúc nhà quản lý và nhà Đền tỉnh táo quyết định ngừng việc phát ấn lợi ít hại nhiều này.

Từ hơn mười năm trước, nhiều người trong cơ quan, cứ vào dịp Đền Trần (Nam Định) phát ấn là rủ nhau về.

Họ đi từ tối hôm trước. Nhờ mối quan hệ thân quen với lãnh đạo ban, ngành của tỉnh mà họ được vào nơi hành lễ, được nhận tờ ấn mà không phải chen lấn, xô đạp. Nhiều người xem tờ ấn như lá bùa may mắn, giúp hanh phát trên bước đường quan lộ, họ lồng khung kính, đặt trên ban thờ gia tiên hoặc treo trang trọng nơi phòng làm việc. Có người không chỉ một, mà sở hữu hai, ba “lá bùa may mắn”, với hy vọng, đường quan chức thêm rộng mở, hanh thông(!)

Lễ hội Đền Trần Nam Định: Còn ai xin ấn?
Thực hiện nghi lễ khai ấn năm 2017. (Ảnh: VietNamNet)

 Dịp lễ hội Đền Trần đầu năm, hầu như năm nào cũng có một hoặc nhiều lãnh đạo cấp cao từ Trung ương về, tham dự lễ khai ấn, phát ấn. Truyền thông đưa tin tưng bừng. Có phải vì thế mà lễ hội Đền Trần, với tục lệ chính như đã diễn ra là khai ấn, phát ấn, ngày càng kích thích sự tò mò, gây sự chú ý, hút khách thập phương ngày một đông?

Có lần, tôi về Đền Trần phường Lộc Vượng dịp đầu năm, vừa qua ngày phát ấn. Nhà Đền vẫn hào phóng với khách thập phương, khi vẫn còn hàng chồng ấn, khách thập phương có nhu cầu, bỏ ra 50 ngàn đồng là có một tờ.

Hiện tượng ăn theo việc phát ấn cũng bùng phát, khi người ta in ấn từ bên ngoài tuồn vào. Không chỉ quan chức hay công chức, viên chức, mà cả giới sỹ, nông, công, thương, trẻ em, người già cũng nuôi hy vọng đổi đời bằng đường quan lộc, đua chen tờ ấn cầm tay.

Cả chục năm rồi, không có năm nào lễ phát ấn Đền Trần không gây sự cố chen lấn, giẫm đạp, ẩu đả. Người ta đạp lên đầu nhau, xéo lên ban thờ để cướp hoa, giành lộc... Không còn là xin ấn, phát ấn, thụ lộc, mà là cướp lộc, cướp ấn, giành ấn, mua bán ấn. Tờ ấn rộng đường quan lộ mà phải giành, phải cướp, phải mua, thì quan đấy, loại quan gì?

Người ta biện hộ cho những biểu hiện lộn xộn này, đại loại, lễ hội nó phải thế, thế mới là lễ hội...

Nhưng, lễ hội cũng có năm, bảy loại lễ hội.

Lễ hội Đền Trần, diễn ra hàng năm tại nơi thờ 14 vị vua thuộc Vương triều Trần hào khí ngất trời, cần sự tôn nghiêm, trật tự, không chấp nhận sự phàm tục, nhốn nháo, xô bồ; càng không chấp nhận hội chứng đám đông với những hành vi cướp giật, mua bán, bạo lực, cuồng tín, phản văn hoá... Lại càng không chấp nhận những biểu hiện thương mại hóa lễ hội, bịa đặt, thêm thắt lễ tục theo cái nhìn của người đời phàm tục mà phương hại đến lịch sử, phiền lòng tiền nhân.

Các nhà nghiên cứu lịch sử, nghiên cứu văn hoá đã nhiều lần lưu ý, cảnh báo về sự bịa tạc, biến tướng thái quá của cái tục lệ khai ấn, phát ấn nơi Đền Trần Nam Định và một vài nơi khác nữa. Các nhà nghiên cứu khẳng định, chưa tìm thấy nguồn thư tịch nào nói về việc khai ấn, phát ấn nơi đền miếu. Từ một tục lệ trong phạm vi nhà đền, nhà phủ, khi nhận ra nguồn cầu dồi dào từ tâm lý khủng hoảng đức tin của một bộ phận công chúng, họ đã thêm thắt, mở rộng, nâng cấp, thổi vào đó yếu tố linh thiêng, mê hoặc công chúng.

 
Lễ hội Đền Trần Nam Định: Còn ai xin ấn?
Lễ dâng hương và khai ấn đền Trần (Nam Định) năm 2017. Ảnh: VietNamNet

Cái ấn khắc 4 chữ “Tích phúc vô cương” không liên quan đến công việc triều chính thời nhà Trần, không liên quan đến nghi lễ ban phát chức tước, quyền lực, cũng không có dấu hiệu ban phát tài lộc... Thế mà phút chốc chuyển hoá thành tục lệ nghi lễ khai ấn, phát ấn của triều đình, lại khiến người ta nghĩ đến ấn chỉ thăng quan tiến chức! Đây là một sự biến thái, lợi ít hại nhiều.

Lợi, là mỗi năm khách thập phương đến địa phương thêm đông, ngành du lịch, dịch vụ có cơ hội tăng trưởng, nhà đền, ban quản lý lễ hội có thêm nguồn thu, từng cá nhân có đồng ra đồng vào.

Hại, thì nhiều. Không chỉ làm xấu xí gương mặt lễ hội, nó còn làm sai lệch lịch sử, khiến người ta hoài nghi về lịch sử. Nó kích thích lòng tham, thói ham hố quan trường, sự ngộ nhận, ảo tưởng về con đường tiến thân không cần học hành, lao động, tu thân, tề gia...Hội chứng “ấn hoá”từ đây lan sang những lễ hội địa phương khác, Thái Bình, Quảng Ninh, Hải Phòng,(không chừng cả Hoàng thành Thăng Long?), gây biết bao chuyện chẳng giống văn hoá chút nào.

Không biết sau mỗi mùa lễ hội, địa phương, nhà đền thu được bao nhiêu tiền, đóng góp cho tăng trưởng được mấy phần trăm, nhưng xem chừng giá trị di sản, hồn cốt văn hóa hư hao nhiều phần; những thói hư tật xấu như mê tín, tranh cướp, giành giật, chỉ biết mình, bất chấp luật lệ... trong xã hội, có cơ gia tăng.

Tôi đoan chắc, trong hàng loạt cán bộ từ cấp cao đến cấp thấp bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy tố, xử tù trong vài năm lại đây, có một tỷ lệ kha khá từng được biếu không tờ ấn Đền Trần. Tôi cũng đoan chắc, những người giật lộc, cướp ấn hàng năm ở lễ hội Đền Trần hay một số lễ hội khác, thuộc đủ loại thành phần, họ chẳng thể thành quan, càng không thể thành người. Ai đó, bằng con đường nào đó để lên quan, cũng không bao giờ thành quan tử tế.

Lễ hội cứ lễ hội, cứ hồn nhiên như thuở ngày xưa. Khách thập phương cứ đến vãn cảnh đền, chiêm bái tiền nhân, dâng hương tưởng nhớ các vị Vua triều Trần anh minh, chiến công hiển hách...

Lễ hội cứ lễ hội. Quan chức Trung ương hay địa phương đến lễ hội thể hiện thái độ tôn vinh mỹ tục, tôn kính tiền nhân, cứ việc. Nhưng, đến để đóng ấn, phát ấn, thì không nên.

Hoạt động lễ hội là một phần của văn hoá.

Văn hoá là ánh sáng, dẫn con người thoát cõi u mê, đến bến bờ trí tuệ. Thứ lễ hội với tục lệ bịa tạc theo thói đời phàm tục, sai lệch lịch sử, phiền lòng tiền nhân, khiến con người chìm vào mê tín, mê muội, không thể là văn hoá, cần được dẹp bỏ.

Uông Ngọc Dậu

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Cơ hội vàng cho Việt Nam
Cơ hội vàng cho Việt Nam
Tiêu điểmicon04/11/2018  
Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại dai dẳng giữa Washington với Bắc Kinh, các công ty đã dời cơ sở sản xuất từ Trung Quốc sang các nước láng giềng xung quanh.
"Gần 10 năm rồi có công nghệ làm cám lợn cũng chưa học được"
"Gần 10 năm rồi có công nghệ làm cám lợn cũng chưa học được"
Tiêu điểmicon08/10/2018  
TBT Đỗ Mười đập tay xuống bàn than: “Trời ơi, các anh hợp tác đầu tư với nước ngoài để lấy được công nghệ về cho đất nước, thế mà gần 10 năm rồi có công nghệ làm cám lợn cũng chưa học được...'  
Liên minh Nga-Trung: Nắm tay nhau khuynh đảo thế giới
Liên minh Nga-Trung: Nắm tay nhau khuynh đảo thế giới
Tiêu điểmicon07/10/2018  
Các cuộc tập trận Nga – Trung quy mô lớn vừa qua là thông điệp: nếu tiếp tục gây sức ép với chúng tôi bằng trừng phạt, thuế quan và triển khai quân sự, chúng tôi sẽ nắm tay nhau và tiến lên phía trước.
"Nếu nêu gương suông thì không giải quyết được vấn đề gì cả"
"Nếu nêu gương suông thì không giải quyết được vấn đề gì cả"
Tiêu điểmicon05/10/2018  
Vấn đề nêu gương của cán bộ đảng viên, một lần nữa, lại được nhấn mạnh ở cấp độ rất cao và quyết liệt tại Hội nghị Trung ương VIII. 
"Phấn đấu không đạt thì bị phê bình, tội gì không bịa"
"Phấn đấu không đạt thì bị phê bình, tội gì không bịa"
Tiêu điểmicon05/10/2018  
Nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động, TS Nguyễn Thị Lan Hương nói: “Quốc hội thực sự có dám đối diện với sự thật là tỷ lệ lao động qua đào tạo có mỗi 23% thôi? So với các nước là thua rất nhiều'.
Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước: Bước đột phá của hệ thống chính trị
Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước: Bước đột phá của hệ thống chính trị
Tiêu điểmicon06/10/2018  
Tổng Bí thư được bầu chọn làm Chủ tịch nước sẽ tạo điều kiện để thực hiện giám sát quyền lực tốt hơn.    
Tổng bí thư - Chủ tịch nước: "Thời điểm đã chín muồi!"
Tổng bí thư - Chủ tịch nước: "Thời điểm đã chín muồi!"
Tiêu điểmicon04/10/2018  
“Nếu chỉ nghĩ về oai quyền, lợi ích của mình, ai chả muốn bộ máy dưới quyền phình to mãi ra, ai chả thích hoành tráng”.
Liệu FDI có làm thui chột doanh nghiệp trong nước?
Liệu FDI có làm thui chột doanh nghiệp trong nước?
Tiêu điểmicon04/10/2018  
Hôm nay, ngày 4/10 Hội nghị “Tầm nhìn mới, cơ hội mới cho FDI trong kỷ nguyên mới” sẽ được tổ chức để tổng kết 30 năm thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam.
'Trước khi mất, ông Đỗ Mười còn nhắc đi nhắc lại...'
'Trước khi mất, ông Đỗ Mười còn nhắc đi nhắc lại...'
Tiêu điểmicon04/10/2018  
Ông Nguyễn Đình Hương, nguyên Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, nguyên Trưởng Ban Bảo vệ Chính trị nội bộ Đảng chia sẻ những tình cảm về cố Tổng Bí thư Đỗ Mười với Tuần Việt Nam.
Chuyện nêu gương: Người trên ăn ở chính ngôi
Chuyện nêu gương: Người trên ăn ở chính ngôi
Tiêu điểmicon03/10/2018  
Khi anh ăn ở “chính ngôi”, liêm chính, đường hoàng, đĩnh đạc, “người dưới” ắt nể phục, chẳng dám “hỗn hào”, càng không thể làm loạn, “lộn nhào lên trên”.
“Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán”
“Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán”
Tiêu điểmicon03/10/2018  
“Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán trong việc làm theo nghị quyết của Đảng. Những gì Đảng đã quyết và giao, ông làm rất triệt để”.
Ông Đỗ Mười: ‘Ghế tôi là ghế cực nóng, anh nào muốn tôi nhường ngay’
Ông Đỗ Mười: ‘Ghế tôi là ghế cực nóng, anh nào muốn tôi nhường ngay’
Tiêu điểmicon02/10/2018  
“Anh nói là thành công à? Anh nâng lãi suất lên là đánh vào quốc doanh, làm cho nhiều xí nghiệp quốc doanh đình đốn không hoạt động được. Anh đánh vào giai cấp công nhân, làm biết bao người thất nghiệp”
Lãnh đạo nêu gương sáng: Xã tắc bình yên, dân nể phục
Lãnh đạo nêu gương sáng: Xã tắc bình yên, dân nể phục
Tiêu điểmicon02/10/2018  
Khi khẳng định cán bộ là gốc của mọi công việc, thì tấm gương của cán bộ chính là “chất keo” gắn kết bảo đảm cho “cái gốc” ấy trụ vững.
Tham nhũng kiểu “Chí Phèo”
Tham nhũng kiểu “Chí Phèo”
Tiêu điểmicon25/09/2018  
Việc khuyến khích làm giàu thay vì “xoá nghèo” sẽ liên quan đến việc thay đổi quan điểm chủ đạo về ưu tiên chính sách.
Thử bàn về tiêu chuẩn cán bộ thời công nghiệp 4.0
Thử bàn về tiêu chuẩn cán bộ thời công nghiệp 4.0
Tiêu điểmicon20/09/2018  
Trong thời đại công nghiệp 4.0, tôi nghĩ cán bộ cần có đủ 3 tiêu chuẩn: Đức, tài và bản lĩnh.
Rung lắc ngoại giao và  "tam giác chiến lược Mỹ – Hàn – Triều"
Rung lắc ngoại giao và "tam giác chiến lược Mỹ – Hàn – Triều"
Tiêu điểmicon20/09/2018  
Các xung lực ngoại giao và chiến lược đang thay đổi chóng mặt trên bán đảo Triều Tiên báo trước các thỏa thuận an ninh tiềm năng, sẽ khác nhiều so với bất kỳ sự mong đợi hay tưởng tượng nào cách đây vài năm.
“Em nghĩ, thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”
“Em nghĩ, thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”
Tiêu điểmicon19/09/2018  
“Em nghĩ thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”, tôi mạo muội nói thẳng những suy nghĩ của mình với riêng Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết.
Tập thể quyết định, sao bắt tôi chịu trách nhiệm?
Tập thể quyết định, sao bắt tôi chịu trách nhiệm?
Tiêu điểmicon18/09/2018  
Thực tế có quá nhiều lý do khiến việc xử lý người đứng đầu khi để ngành, cơ quan, tổ chức, đơn vị mình xảy ra tham nhũng không hề đơn giản.
Tập trận khủng, ‘đòn đánh’ của Putin nhắm vào đâu?
Tập trận khủng, ‘đòn đánh’ của Putin nhắm vào đâu?
Tiêu điểmicon14/09/2018  
Một cuộc tập trận quy mô khủng như Phương Đông 2018 là một “đòn đánh” từ nhiều góc độ đa dạng.     
Chủ tịch WEF: cách mạng 4.0 thay đổi căn bản chúng ta
Chủ tịch WEF: cách mạng 4.0 thay đổi căn bản chúng ta
Tiêu điểmicon12/09/2018  
Nhà sáng lập và Chủ tịch điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới Klaus Schwab khẳng định, cách mạng công nghiệp lần thứ tư không chỉ ảnh hưởng tới cách sống của con người mà còn định nghĩa lại chúng ta là ai.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN