Tầm nhìn kiến tạo và đổi mới trong nông nghiệp

Từ chuyện Bộ trưởng “lạnh sống lưng” tới chuyện cái đầu, cái tay

Để có thể hy vọng vào sự phát triển của nông nghiệp công nghệ cao, việc cần làm trước nhất là kéo doanh nhân vào cùng làm với nông dân. Sự liên kết quan trọng này có thể hình dung nôm na: doanh nghiệp là đôi mắt và cái đầu, nông dân là những cánh tay.

LTS: Trong 4 tháng qua, Thủ tướng và các thành viên Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo quan trọng, rốt ráo liên quan tới nông nghiệp-nông thôn và nông dân. Không thể phủ nhận, cách làm ăn manh mún, tùy tiện đã góp phần làm chất lượng nông sản của Việt Nam khó tìm được chỗ đứng trên thị trường. Thủ tướng yêu cầu, các địa phương tạo điều kiện thuận lợi về đất đai, quy hoạch, chính sách để phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Ông cũng đặt vấn đề “cần làm gì để nông nghiệp Việt Nam sẽ là một hình mẫu vươn ra chứ không phải bị bỏ lại phía sau.Tuần Việt Nam giới thiệu bài viết 2 kỳ bàn về tầm nhìn kiến tạo và xu hướng đổi mới trong nông nghiệp.

Cách làm của nhiều nông dân làm gia tăng thực phẩm bẩn

Ông Vũ Trọng Khải, chuyên gia độc lập về kinh tế nông nghiệp và phát triển nông thôn, nguyên Hiệu trưởng Trường cán bộ Quản lý Nông nghiệp và Phát triển nông thôn II tại TP.HCM (thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) kể, năm 2004, khi sang Pháp, ông ghé vào một chợ ở vùng nông thôn, thấy rau quả bóng bẩy, to đẹp bèn hỏi người bán hàng: “Những sản phẩm này có đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm không?” Người bán hàng nhìn ông đầy ngạc nhiên, chẳng nể nang trợn mắt nói to: “Không an toàn, làm sao tôi chúng tôi dám bày ra bán”.

Từ chuyện Bộ trưởng “lạnh sống lưng” tới chuyện cái đầu, cái tay

Sự liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân có thể hình dung nôm na: doanh nghiệp là đôi mắt và cái đầu, nông dân là những cánh tay. Ảnh minh họa: DNSGCT.

Quay lại câu chuyện nước ta, bên cạnh những thành quả nông nghiệp có được nhờ luồng gió Đổi Mới do Đảng khởi xướng 30 năm trước, ông Khải vẫn ngậm ngùi về một vài điều chưa vui. “Nền nông nghiệp nước ta không chỉ lạc hậu về trình độ phát triển, mà điều nguy hiểm hơn cả sự lạc hậu là nó đang đầu độc toàn dân tộc một cách hợp pháp bằng nông phẩm không an toàn”, ông Khải từng nói thẳng như vậy tại một diễn đàn chính thức.

Cũng chủ đề này, nguyên Bộ trưởng Cao Đức Phát được báo chí dẫn lời hồi năm 2015, tại hội nghị toàn quốc về quản lý chất lượng nông lâm sản: “Tôi lạnh cả xương sống khi biết hộ dân ở Bình Dương làm chuối chín bằng chất diệt cỏ. Đây không phải là vi phạm mà là tội ác. Không thể tưởng tượng được có người lại đang tâm làm như vậy. Nếu đứa trẻ mới sinh ra ăn phải miếng thịt hay nải chuối độc thì sẽ ra sao".

Thông tin được đăng tải công khai trên khắp các mặt báo cũng cho biết, hàng năm Việt Nam nhập 4.000 loại thuốc bảo vệ thực vật. Mỗi năm nước ta có 200 nghìn ca ung thư mới, trong đó có 75 nghìn người chết vì ung thư. Người ta tính, có đến 35% nguyên nhân là do thức ăn, trong đó phần lớn là từ thuốc bảo vệ thực vật.

Bởi thế, khi Quốc hội bàn về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, đại biểu Trần Ngọc Vinh đã gây sốc. Ông dẫn ra nhiều ví dụ về chuyện thịt lợn có chất cấm, chuối ngâm thuốc trừ sâu, rau quả có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt mức cho phép, rồi chốt: "Có thể nói con đường từ dạ dày đến nghĩa địa của mỗi người chúng ta chưa bao giờ ngắn và dễ dàng thế".

Các cơ quan chức năng, giới truyền thông và chuyên gia ráo riết đi tìm nguyên nhân. Trong nhiều nguyên nhân được “chỉ mặt đặt tên”, người ta tập trung chỉ trích cách làm ăn dựa trên kinh nghiệm xưa cũ, thiếu hiểu biết, không tuân thủ kỷ luật của một bộ phận không nhỏ nông dân đã góp phần làm gia tăng thực phẩm không an toàn. Cùng được thừa hưởng những giá trị của Đổi Mới song với những gì diễn ra ở khu vực nông nghiệp trong chừng mực cho thấy nông dân chưa bắt kịp tiến trình này, nếu không muốn nói là đi sau các thành phần khác với khoảng cách khá xa.

Cái đầu và cái tay

Ông Năm Sáng sinh ra và lớn lên ở ĐBSCL, cánh đồng 1ha lúa của gia đình ông ở ven xã Định Mỹ, huyện Thoại Sơn (An Giang) thuộc Tứ giác Long Xuyên- một trong hai trung tâm lúa gạo bậc nhất Việt Nam. Ông Năm Sáng rất tin ở kinh nghiệm truyền thống nghề nông hàng trăm năm của gia đình.

 

Cách xa ông Năm hơn 1000 cây số, gia đình chị Nguyễn Thị Lý ở Thường Tín, một huyện phía Nam Hà Nội chuyên trồng rau hàng hoá, bán cho các khu vực nội thành Hà Nội.

Điểm chung của ông Năm Sáng và chị Lý ở chỗ, họ làm nông dựa trên những kinh nghiệm truyền đời, và không theo bất kỳ một khoá học bài bản nào cả. Họ tin rằng mình là nông dân chính hiệu, nên tự quyết cây gì, bón phân bao nhiêu, thu hoạch lúc nào…

Thực tế này cũng được ông Vũ Trọng Khải xác thực trong một cuộc trò chuyện với Tuần Việt Nam, “nông dân của mình hiện nay vẫn làm ăn tuỳ tiện, không theo chuẩn nào cả, họ chỉ làm theo cái đầu của họ. Hôm nay ra đồng thấy có sâu bệnh, là tức tốc ra hỏi lang băm tức mấy người bán thuốc bảo vệ thực vật. Họ bảo gì làm nấy, về phun lấy phun để, chẳng màng tới liều lượng”.

Dành cả cuộc đời gắn bó với ngành nông nghiệp, ông Khải không thôi trăn trở, “điểm yếu chí tử của người làm nghề nông hiện nay là không thích học. Bên cạnh đó, chúng ta đã phạm sai lầm khủng khiếp khi quan niệm cứ ‘bố làm nghề nông, con làm theo đương nhiên cũng trở thành nông dân’. Tự tin với kinh nghiệp cha truyền con nối, với lão nông tri điền cho rằng không cần học bài bản cũng làm được nông dân thì nguy quá.”

Từ thực tế này, đối chiếu với xu thế tiêu dùng hiện nay, ông Khải tin rằng, nếu tiếp tục để một mình người nông dân tự bơi, sẽ chẳng bao giờ chúng ta có được một nền nông nghiệp công nghệ cao như Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đang hối thúc các cấp ngành triển khai quyết liệt.

Sự lo lắng của ông Khải cũng chính là mối quan tâm từ các vị lãnh đạo Trung ương cho tới từng bà nội trợ hiện nay – nông sản sạch, hữu cơ. Và lời giải cũng đã bắt đầu được nhìn thấy. Tại cuộc họp báo thường kỳ của Chính phủ chiều 1/3, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ - Mai Tiến Dũng đã chia sẻ với báo giới, "Doanh nghiệp sẽ là đơn vị cung cấp giống, kỹ thuật, công nghệ hướng dẫn cho người dân để tạo ra các sản phẩm sạch, từ đó thu mua và tạo ra vùng sản xuất có chất lượng, giá trị cung cấp cho thị trường".

Bởi chỉ khi doanh nghiệp tham gia một cách bài bản vào thị trường nông nghiệp, công nghệ canh tác mới thay đổi, an toàn nông sản mới được đảm bảo, và bài toán giá trị sản phẩm cũng như đầu ra được giải quyết tốt hơn.

Xem ra, trong điều kiện của Việt Nam hiện nay, việc cần làm trước nhất là tìm cách kéo doanh nghiệp vào làm nông nghiệp; Nhà doanh nghiệp và nhà nông cùng liên kết, cùng hỗ trợ lẫn nhau. Mối quan hệ này có thể ví von nôm na: doanh nghiệp là cái đầu, nông dân là những cánh tay.

“Kéo Doanh nghiệp vào làm nông nghiệp là lời giải đúng đắn cho nền nông nghiệp đang bế tắc. Có cái đầu thông thái và những đôi tay thuần thục tất sẽ có thực phẩm sạch”, ông Vũ Trọng Khải đúc kết.

Quốc Việt

Thượng đỉnh Mỹ - Trung: Đối ngoại để chỉnh nội

Thượng đỉnh Mỹ - Trung: Đối ngoại để chỉnh nội

Đối với ông Trump, cuộc gặp là thử thách lớn và được trông đợi đặt nền tảng cho quan hệ đối ngoại được xem là quan trọng nhất của Mỹ. Còn với ông Tập, sức ép là tránh để bị mất mặt trước hàng triệu con mắt đang dõi theo.

Áp giá sàn vé máy bay: Người tiêu dùng trả giá

Áp giá sàn vé máy bay: Người tiêu dùng trả giá

Xung quanh đề xuất áp giá sàn vé máy bay nội địa Việt Nam đang gây nhiều tranh cãi, Tuần Việt Nam ghi lại ý kiến của một số chuyên gia.

'Nước Mỹ vĩ đại' gặp 'Giấc mộng Trung Hoa'

'Nước Mỹ vĩ đại' gặp 'Giấc mộng Trung Hoa'

Triển vọng đó sẽ tạo ra những tác động to lớn lên các quốc gia châu Á, những người sẽ phải học cách chung sống với thực tế mới. Nhiều quốc gia trong khu vực đã đưa ra lựa chọn của mình. Còn Hoa Kỳ thì sao?

Ngưỡng chịu đựng của dân nhìn từ chỉ số PAPI

Ngưỡng chịu đựng của dân nhìn từ chỉ số PAPI

Chỉ số PAPI vừa công bố cho thấy, dường như không có gì thử thách độ kiên trì và mức chịu đựng của người dân bằng các thủ tục hành chính.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Khủng hoảng trong hệ thống chính trị Mỹ: Chưa thấy “ánh sáng cuối đường hầm”
Khủng hoảng trong hệ thống chính trị Mỹ: Chưa thấy “ánh sáng cuối đường hầm”
Tiêu điểmicon29/12/2018  
Các cuộc thăm dò mới nhất cho thấy nước Mỹ chưa bao giờ chia rẽ hơn hiện nay. Tình hình đang ngày càng xấu đi và dường như vẫn chưa thấy ánh sáng cuối đường hầm.
Ảo tưởng quyền lực, "hạt giống đỏ" bị hạ bởi “mồi phú quý, bả vinh hoa”
Ảo tưởng quyền lực, "hạt giống đỏ" bị hạ bởi “mồi phú quý, bả vinh hoa”
Tiêu điểmicon28/12/2018  
Thăng tiến nhanh, thành danh sớm, không ít “hạt giống đỏ” đã không lo tu dưỡng nên nhanh chóng bị hạ gục bởi “mồi phú quý, bả vinh hoa”.
Cần “đổi mới tư duy” để Việt Nam thịnh vượng
Cần “đổi mới tư duy” để Việt Nam thịnh vượng
Tiêu điểmicon31/12/2018  
Không kịp thời đổi mới đường lối, chính sách là tự mình đánh mất những cơ hội thuận lợi để góp phần phát triển đất nước và tụt hậu so với các quốc gia khác.
"Phải làm chính quyền tin mình và mình cũng tin chính quyền"
"Phải làm chính quyền tin mình và mình cũng tin chính quyền"
Tiêu điểmicon27/12/2018  
Tiến sỹ Phạm Duy Nghĩa, thành viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng, các doanh nghiệp, các nhà đầu tư nên xây dựng niềm tin với chính quyền, làm cho chính quyền tin mình và mình cũng tin chính quyền.
Cách ông Putin đáp trả những chỉ trích nặng nề
Cách ông Putin đáp trả những chỉ trích nặng nề
Tiêu điểmicon26/12/2018  
Các trừng phạt của Mỹ đang ngày càng siết chặt lên cổ Gấu Nga. Nhưng 72% người Nga luôn tin rằng đất nước của họ đang đóng vai trò quan trọng trên trường quốc tế hơn cách đây một thập kỷ.
Tuyển chọn nhân tài và xây lòng tự tôn dân tộc
Tuyển chọn nhân tài và xây lòng tự tôn dân tộc
TuanVietNamicon23/12/2018  
Việt Nam cần thay đổi cơ chế trọng dụng nhân tài hiệu quả, thật sự đưa những người có năng lực vào bộ máy để họ cống hiến cho xã hội – một độc giả chia sẻ với Diễn đàn “Vì Việt Nam hùng cường”.
“Tựa cổ phần hóa” – góp phần giải pháp cho phát triển Việt Nam
“Tựa cổ phần hóa” – góp phần giải pháp cho phát triển Việt Nam
Tiêu điểmicon24/12/2018  
Diễn đàn “Vì Việt Nam hùng cường” trên Tuần Việt Nam của VietNamNet đã mở ra cơ hội cho các cá nhân góp sức giúp khát vọng Việt Nam hùng cường có cơ may thành hiện thực. Tôi hi vọng, nói ra có người nghe và thực hiện.
Ông Trump liên tiếp đánh phủ đầu ông Tập, rồi sẽ thế nào?
Ông Trump liên tiếp đánh phủ đầu ông Tập, rồi sẽ thế nào?
TuanVietNamicon19/12/2018  
Trong bối cảnh Trung Quốc bị đánh theo kiểu ‘hội đồng’ như hiện nay thì việc chấp nhận có giới hạn những yêu cầu của đối phương là điều có thể diễn ra, nếu như muốn tồn tại.   
Từ chiếc cup vô địch nghĩ về tương lai đất nước
Từ chiếc cup vô địch nghĩ về tương lai đất nước
TuanVietNamicon18/12/2018  
Tôi đi giữa dòng người và nhận thấy, đó là những dòng năng lượng khổng lồ, trẻ trung, tươi mới – dòng năng lượng tích cực khác xa so với chính nó trên các tuyến phố đông nghẹt, tắc nghẽn hàng ngày.
Nếu Tổng thống Mỹ can thiệp vụ Huawei…
Nếu Tổng thống Mỹ can thiệp vụ Huawei…
Tiêu điểmicon22/12/2018  
Việc ông Trump gợi ý có thể can thiệp vụ Huawei đã gây ra phản ứng mạnh mẽ của một số nghị sĩ Mỹ và cựu quan chức chính phủ, đồng thời làm dấy lên cảnh báo ở nhiều nước khác.
Khát khao chiến thắng, khát vọng hùng cường
Khát khao chiến thắng, khát vọng hùng cường
Tiêu điểmicon17/12/2018  
Tình yêu bóng đá và khát vọng chiến thắng suốt một năm qua đã chứng minh, bóng đá cũng có thể giúp cả dân tộc Việt Nam đoàn kết thành một khối.
Hợp lực sức Nhà nước và sức Dân để làm những việc lớn
Hợp lực sức Nhà nước và sức Dân để làm những việc lớn
Tiêu điểmicon20/12/2018  
Ngày nay, sức Nhà nước và sức dân đã tăng cả về lượng và chất gấp nhiều chục lần so với trước đây và đang tiếp tục được giải phóng.    
Giải phóng sức Nhà nước để Việt Nam hùng cường
Giải phóng sức Nhà nước để Việt Nam hùng cường
Tiêu điểmicon17/12/2018  
Đây là phương thức để sức dân được tiếp cận ngày càng nhiều và đầy đủ với các nguồn tài sản do Nhà nước làm đại diện chủ sở hữu.
Vụ bắt bà Mạnh: Ông Tập Cận Bình ‘tiến thoái lưỡng nan’
Vụ bắt bà Mạnh: Ông Tập Cận Bình ‘tiến thoái lưỡng nan’
Tiêu điểmicon14/12/2018  
Không thể phủ nhận vụ bắt giữ CFO của Huawei là một giai đoạn mới trong cuộc chiến thương mại Trung - Mỹ.    
Vì sao Việt Nam tụt hậu?
Vì sao Việt Nam tụt hậu?
Tiêu điểmicon13/12/2018  
Câu hỏi đặt ra, tại sao chúng ta không những không đạt được mục tiêu đề ra trong hai chính sách lớn tôi nêu ở đây, mà ngược lại?
Khẩu chiến điện than và thị trường có định hướng
Khẩu chiến điện than và thị trường có định hướng
Tiêu điểmicon11/12/2018  
Cuộc khẩu chiến điện – than là một ví dụ nhỏ trong toàn bộ bức tranh ngành điện đang thiếu vắng một cơ chế cạnh tranh đầy đủ và lành mạnh.
Biểu tình bạo loạn ở Pháp: Báo động cả châu Âu
Biểu tình bạo loạn ở Pháp: Báo động cả châu Âu
Tiêu điểmicon11/12/2018  
Những gì diễn ra ở Pháp vài tuần qua cảnh báo một cuộc khủng hoảng rộng hơn của nền dân chủ phương Tây, và một giai đoạn nguy hiểm mà châu Âu sắp phải đối mặt.
Đã giải phóng sức dân, cần giải phóng sức Nhà nước
Đã giải phóng sức dân, cần giải phóng sức Nhà nước
Tiêu điểmicon10/12/2018  
Việc thực hiện mục tiêu Dân giầu, Nước mạnh, Dân chủ, Công bằng, Văn minh đã đặt ra yêu cầu phải giải phóng sức Nhà nước tương xứng với sức dân đã được giải phóng.
“Khát vọng Việt Nam” khi tụt hậu không còn là "nguy cơ”
“Khát vọng Việt Nam” khi tụt hậu không còn là "nguy cơ”
Tiêu điểmicon09/12/2018  
'Chúng tôi thừa nhận Việt Nam vẫn đang đứng trước nhiều nguy cơ, trong đó nguy cơ bị bỏ lại và rơi vào bẫy thu nhập trung bình của Việt Nam là rất lớn”.
Bắt bà Mạnh: Chiến thuật “bắt nạt” và “hạ nhục”?
Bắt bà Mạnh: Chiến thuật “bắt nạt” và “hạ nhục”?
Tiêu điểmicon09/12/2018  
Việc Washington yêu cầu dẫn độ bà Mạnh Vãn Châu cho thấy Mỹ đã “chơi bài ngửa” với Trung Quốc.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN