Toàn ‘con ông nọ cháu bà kia’, đuổi thế nào mà đuổi

 - Sa thải một nhân viên được “gửi gắm” không đơn giản chỉ là làm mếch lòng người gửi gắm và mọi chuyện dừng lại ở đó. 

Kỳ 1: Động viên quan hưu sớm: Chi 200 triệu việc liệu có ‘xuôi’?

Kỳ 3: Sàng lọc cán bộ cớ sao phải chi tiền “mua” sự tự nguyện?

Không làm được việc, đuổi chẳng được

Con số do lãnh đạo một đài phát thanh - truyền hình “tiết lộ”, 40% cán bộ nhân viên năng lực làm việc kém nhưng không loại được vì nhiều người là “con ông này, cháu bà kia từ trung ương trở xuống thành phố”, vốn không phải là thông tin gây sốc. Thực ra, chúng ta đều biết những vấn đề như vậy không chỉ xảy ra ở một cơ quan, tỉnh thành nào, mà ở bất kỳ đâu trên đất nước này. Tuy nhiên, lần này thực trạng “con ông cháu cha” và chất lượng đội ngũ công chức, viên chức đã được chính người đứng đầu tổ chức thừa nhận. 

Bên cạnh mục đích làm giàu bằng con đường trở thành lãnh đạo, còn có một số lượng lớn những người tìm mọi cách vào nhà nước để được an nhàn, ổn định, "chân ngoài dài hơn chân trong", hay đơn giản là quyết tâm bám trụ để cuối đời cầm chắc sổ hưu. Với những công chức, viên chức như vậy, các khái niệm “phục vụ nhân dân” hay “phụng sự đất nước” thật quả là trừu tượng và xa xỉ.

Những bất cập cùng nhiều kẽ hở trong khâu tuyển dụng đã tạo điều kiện cho một lượng lớn con ông cháu cha hoặc những người có thừa các mối quan hệ nhưng thiếu năng lực có điều kiện trở thành công chức, viên chức. Bên cạnh đó, tính phức tạp về thủ tục trong sa thải cán bộ nhà nước đã và đang làm khó cho nhiều lãnh đạo cơ quan, tổ chức nhà nước khi tuyển người vào thì được chứ “mời ra” thì vô cùng phức tạp.

Ngoài ra, tâm lý có được suất biên chế nhà nước là ấm thân, bám chặt rễ trong tư duy nhiều người "con ông này, cháu bà kia". Lương của họ đã có ngân sách nhà nước, tức tiền thuế do dân đóng góp lo. Lại nữa, càng làm càng dễ sai, nhưng họ không làm thì làm sao sai. Mà một khi không sai thì chẳng có cớ gì mà sa thải họ cả, giống như vị lãnh đạo nhà đài kia đã mô tả kiểu công chức này, họ “làm việc làng nhàng, đi ra đi vào”, nhưng “không vi phạm kỷ luật, không cãi ai, không chửi ai nên rất khó đuổi”.

Dây mơ rễ má trong các mối quan hệ vô cùng phức tạp của đội ngũ công chức và các nhóm lợi ích trong xã hội Việt Nam không đơn thuần chỉ là sự giúp đỡ lẫn nhau dựa trên quan hệ họ hàng, quen biết hay đối tác. Về bản chất nó được vận hành dựa trên một nguyên lý bất thành văn “vay vay trả trả” cả về tiền bạc lẫn những mối “ân tình”, “ân huệ”.

Chính vì vậy việc sa thải một nhân viên được “gửi gắm” không đơn giản chỉ là làm mếch lòng người gửi gắm. Trên thực tế, sự tồn tại của đội ngũ “ăn không ngồi rồi” đó vừa là sản phẩm vừa là nhân tố giúp duy trì và vận hành quy trình “vay trả” ngầm đã đề cập. Trong bối cảnh hiện tại, thật ít có người nào dám mạo hiểm hay chấp nhận rủi ro để thay đổi cơ chế đó! 

Toàn ‘con ông nọ cháu bà kia’, đuổi thế nào mà đuổi
Con ông nọ cháu bà kia dễ gì mà đuổi. Ảnh minh họa

Có thể đây chính là lý do sâu xa khiến lãnh đạo một số địa phương như TP. Đà Nẵng mạnh dạn đưa ra chính sách hỗ trợ tài chính để kêu gọi khuyến khích những cán bộ cấp trưởng, phó phòng trở lên (được hiểu là hạn chế năng lực) về hưu trước tuổi (để tạo cơ hội cho những người trẻ hơn) thay vì áp dụng các thủ tục thông thường trong quản lý và đánh giá nhân sự.  

Vì theo “đúng quy trình” thì với cơ chế dung dưỡng kiểu cách làm việc làng nhàng hiện nay và hệ tiêu chí đánh giá nhân sự còn quá nhiều lỗ hổng, chẳng dễ gì sa thải. Và những người đó sẽ trở thành lực cản cho quá trình tinh giản cũng như của bất cứ tham vọng đổi mới, cải cách nào. 

Chúng ta cảm thông với mong muốn chính đáng và nỗ lực của Đà Nẵng về xây dựng một đội ngũ cán bộ thực sự có năng lực vì tương lai phát triển của thành phố này mà không phải tạo nên các xáo trộn lớn về công tác cán bộ. Nhưng cách tiếp cận này cũng gây hoài nghi về hiệu quả. Đơn giản bởi sau mấy chục năm làm việc, ít ai đang nắm giữ chức vụ nào đó lại dễ dàng nhận 200 triệu đồng hỗ trợ để tự thừa nhận rằng “tôi kém năng lực”, hay lâu nay tôi đang “ngồi nhầm ghế” cả. 

 

Nếu đủ quyết tâm…

Các mô hình quản trị công bằng, dân chủ với các công cụ hữu hiệu giúp duy trì, đảm bảo các nguyên tắc và giá trị chính của hệ thống không hề thiếu vắng trên thế giới. Có thể phải cần nhiều thời gian và tâm huyết hơn nhưng không quá khó để Việt Nam có thể học hỏi và ứng dụng chúng nếu có quyết tâm. 

Trước tiên cần chấm dứt hình thức tuyển dụng công, viên chức theo chỉ tiêu như cách làm lâu nay. Thay vào đó, chỉ tuyển người mới khi yêu cầu công việc cần phải có một hay nhiều vị trí cụ thể.

Đối với từng vị trí tuyển dụng mới, rất cần thiết xây dựng và áp dụng bản Mô tả công việc. Trong đó xác định vị trí công tác, thời gian cần vị trí này, công việc hàng ngày là gì, làm với ai, báo cáo cho ai, trách nhiệm đến đâu, được hưởng chế độ đãi ngộ, mức lương nào, cơ hội thăng tiến ra sao? Bản mô tả cũng cung cấp các thông tin liên quan đến các yêu cầu về kiến thức, trình độ và kỹ năng mà ứng viên cần phải có trước xét tuyển. 

Ngoài ra, ngoại trừ một số nghề nghiệp đặc thù, đối với hầu hết các lĩnh vực, cần xem xét áp dụng hình thức hợp đồng có thời hạn cho từng vị trí cán bộ công chức, nhằm chấm dứt tình trạng “công chức cả đời”, “sống lâu lên lão làng” và giảm bớt gánh nặng ngân sách. Bên cạnh đó, cần cải thiện triệt để quy trình đánh giá nhân viên dựa trên so sánh kết quả công việc và cam kết lúc đầu, dựa trên các chỉ số minh bạch thống nhất cho từng năm.

Tuy nhiên để có thể giải quyết gốc rễ của vấn đề, trước tiên cần một bước đột phá quan trọng trong chính sách, để nhà nước có thể thực sự thực hiện đúng, đủ, hiệu quả vai trò - chức năng điều tiết phúc lợi xã hội vốn còn nhiều hạn chế do nạn tham nhũng hoành hành.

Trần Văn Tuấn

Chứng kiến bữa sáng công chức quận giàu, tôi nghĩ mãi

Chứng kiến bữa sáng công chức quận giàu, tôi nghĩ mãi

Hình ảnh buổi ăn sáng của vài công chức ở một quận nổi tiếng giàu nhất nước diễn ra theo một "kịch bản" đầy nhiễu động lưu lại trong tôi nhiều suy nghĩ.     

Động viên quan hưu sớm: Chi 200 triệu việc liệu có ‘xuôi’?

Động viên quan hưu sớm: Chi 200 triệu việc liệu có ‘xuôi’?

Hoàn toàn ủng hộ thái độ tích cực, mạnh dạn của Đà Nẵng trong việc khuyến khích nghỉ hưu sớm, trẻ hóa đội ngũ lãnh đạo, nhưng cũng muốn chỉ ra những nguy cơ...    

Chạy việc 300 triệu và chuyện tiền đâu ra tăng lương

Chạy việc 300 triệu và chuyện tiền đâu ra tăng lương

Nếu diệt trừ, ngăn chặn tham nhũng và tinh gọn bộ máy hành chính, nhân sự trong ngành giáo dục, sẽ có ngân sách tăng lương giáo viên, miễn học phí THCS.

Con ông cháu cha, cả họ làm quan: Vì sao dai dẳng?

Con ông cháu cha, cả họ làm quan: Vì sao dai dẳng?

Nhìn nhận sâu xa, hiện tượng “chạy chức, chạy quyền, thân quen, cánh hẩu” là hệ quả trực tiếp từ cơ chế khép kín, cục bộ, địa phương trong công tác cán bộ.    

Người dân cần danh sách “con ông cháu cha”

Người dân cần danh sách “con ông cháu cha”

Năm 2016, báo chí dồn sự chú ý vào Bộ Công thương, khi mà vụ án Trịnh Xuân Thanh và chuyện bổ nhiệm con trai của cựu Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng khiến dư luận xã hội phẫn nộ.

Dù ‘con ông cháu cha’, bạn tôi chọn đi… làm thuê

Dù ‘con ông cháu cha’, bạn tôi chọn đi… làm thuê

Khi nghĩ về tuổi trẻ, về thế hệ thanh niên, tôi nhớ đến câu chuyện về một người bạn “con cha cháu ông” rất đặc biệt...

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Cơ hội vàng cho Việt Nam
Cơ hội vàng cho Việt Nam
Tiêu điểmicon04/11/2018  
Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại dai dẳng giữa Washington với Bắc Kinh, các công ty đã dời cơ sở sản xuất từ Trung Quốc sang các nước láng giềng xung quanh.
Mỹ không cần "cải tổ" hay "công khai hóa" vì làm thường xuyên
Mỹ không cần "cải tổ" hay "công khai hóa" vì làm thường xuyên
Tiêu điểmicon10/10/2018  
Có nhà báo hỏi Tổng thống Reagan là nước Mỹ có ý định thực thi 'cải tổ' và 'công khai hóa' như Gorbachev đang theo đuổi hay không.
Năm cuộc 'đại chiến’ chưa từng thấy của ông Donald Trump
Năm cuộc 'đại chiến’ chưa từng thấy của ông Donald Trump
Tiêu điểmicon09/10/2018  
Trong lịch sử thế giới cận đại gần 500 năm qua, thế giới chưa từng chứng kiến một nhân vật lãnh đạo nào của một quốc gia hùng mạnh nhất thế giới như Donald Trump.
"Gần 10 năm rồi có công nghệ làm cám lợn cũng chưa học được"
"Gần 10 năm rồi có công nghệ làm cám lợn cũng chưa học được"
Tiêu điểmicon08/10/2018  
TBT Đỗ Mười đập tay xuống bàn than: “Trời ơi, các anh hợp tác đầu tư với nước ngoài để lấy được công nghệ về cho đất nước, thế mà gần 10 năm rồi có công nghệ làm cám lợn cũng chưa học được...'  
Liên minh Nga-Trung: Nắm tay nhau khuynh đảo thế giới
Liên minh Nga-Trung: Nắm tay nhau khuynh đảo thế giới
Tiêu điểmicon07/10/2018  
Các cuộc tập trận Nga – Trung quy mô lớn vừa qua là thông điệp: nếu tiếp tục gây sức ép với chúng tôi bằng trừng phạt, thuế quan và triển khai quân sự, chúng tôi sẽ nắm tay nhau và tiến lên phía trước.
"Nếu nêu gương suông thì không giải quyết được vấn đề gì cả"
"Nếu nêu gương suông thì không giải quyết được vấn đề gì cả"
Tiêu điểmicon05/10/2018  
Vấn đề nêu gương của cán bộ đảng viên, một lần nữa, lại được nhấn mạnh ở cấp độ rất cao và quyết liệt tại Hội nghị Trung ương VIII. 
"Phấn đấu không đạt thì bị phê bình, tội gì không bịa"
"Phấn đấu không đạt thì bị phê bình, tội gì không bịa"
Tiêu điểmicon05/10/2018  
Nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động, TS Nguyễn Thị Lan Hương nói: “Quốc hội thực sự có dám đối diện với sự thật là tỷ lệ lao động qua đào tạo có mỗi 23% thôi? So với các nước là thua rất nhiều'.
Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước: Bước đột phá của hệ thống chính trị
Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước: Bước đột phá của hệ thống chính trị
Tiêu điểmicon06/10/2018  
Tổng Bí thư được bầu chọn làm Chủ tịch nước sẽ tạo điều kiện để thực hiện giám sát quyền lực tốt hơn.    
Tổng bí thư - Chủ tịch nước: "Thời điểm đã chín muồi!"
Tổng bí thư - Chủ tịch nước: "Thời điểm đã chín muồi!"
Tiêu điểmicon04/10/2018  
“Nếu chỉ nghĩ về oai quyền, lợi ích của mình, ai chả muốn bộ máy dưới quyền phình to mãi ra, ai chả thích hoành tráng”.
Liệu FDI có làm thui chột doanh nghiệp trong nước?
Liệu FDI có làm thui chột doanh nghiệp trong nước?
Tiêu điểmicon04/10/2018  
Hôm nay, ngày 4/10 Hội nghị “Tầm nhìn mới, cơ hội mới cho FDI trong kỷ nguyên mới” sẽ được tổ chức để tổng kết 30 năm thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam.
'Trước khi mất, ông Đỗ Mười còn nhắc đi nhắc lại...'
'Trước khi mất, ông Đỗ Mười còn nhắc đi nhắc lại...'
Tiêu điểmicon04/10/2018  
Ông Nguyễn Đình Hương, nguyên Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, nguyên Trưởng Ban Bảo vệ Chính trị nội bộ Đảng chia sẻ những tình cảm về cố Tổng Bí thư Đỗ Mười với Tuần Việt Nam.
Chuyện nêu gương: Người trên ăn ở chính ngôi
Chuyện nêu gương: Người trên ăn ở chính ngôi
Tiêu điểmicon03/10/2018  
Khi anh ăn ở “chính ngôi”, liêm chính, đường hoàng, đĩnh đạc, “người dưới” ắt nể phục, chẳng dám “hỗn hào”, càng không thể làm loạn, “lộn nhào lên trên”.
“Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán”
“Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán”
Tiêu điểmicon03/10/2018  
“Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán trong việc làm theo nghị quyết của Đảng. Những gì Đảng đã quyết và giao, ông làm rất triệt để”.
Ông Đỗ Mười: ‘Ghế tôi là ghế cực nóng, anh nào muốn tôi nhường ngay’
Ông Đỗ Mười: ‘Ghế tôi là ghế cực nóng, anh nào muốn tôi nhường ngay’
Tiêu điểmicon02/10/2018  
“Anh nói là thành công à? Anh nâng lãi suất lên là đánh vào quốc doanh, làm cho nhiều xí nghiệp quốc doanh đình đốn không hoạt động được. Anh đánh vào giai cấp công nhân, làm biết bao người thất nghiệp”
Lãnh đạo nêu gương sáng: Xã tắc bình yên, dân nể phục
Lãnh đạo nêu gương sáng: Xã tắc bình yên, dân nể phục
Tiêu điểmicon02/10/2018  
Khi khẳng định cán bộ là gốc của mọi công việc, thì tấm gương của cán bộ chính là “chất keo” gắn kết bảo đảm cho “cái gốc” ấy trụ vững.
Tham nhũng kiểu “Chí Phèo”
Tham nhũng kiểu “Chí Phèo”
Tiêu điểmicon25/09/2018  
Việc khuyến khích làm giàu thay vì “xoá nghèo” sẽ liên quan đến việc thay đổi quan điểm chủ đạo về ưu tiên chính sách.
Thử bàn về tiêu chuẩn cán bộ thời công nghiệp 4.0
Thử bàn về tiêu chuẩn cán bộ thời công nghiệp 4.0
Tiêu điểmicon20/09/2018  
Trong thời đại công nghiệp 4.0, tôi nghĩ cán bộ cần có đủ 3 tiêu chuẩn: Đức, tài và bản lĩnh.
Rung lắc ngoại giao và  "tam giác chiến lược Mỹ – Hàn – Triều"
Rung lắc ngoại giao và "tam giác chiến lược Mỹ – Hàn – Triều"
Tiêu điểmicon20/09/2018  
Các xung lực ngoại giao và chiến lược đang thay đổi chóng mặt trên bán đảo Triều Tiên báo trước các thỏa thuận an ninh tiềm năng, sẽ khác nhiều so với bất kỳ sự mong đợi hay tưởng tượng nào cách đây vài năm.
“Em nghĩ, thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”
“Em nghĩ, thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”
Tiêu điểmicon19/09/2018  
“Em nghĩ thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”, tôi mạo muội nói thẳng những suy nghĩ của mình với riêng Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết.
Tập thể quyết định, sao bắt tôi chịu trách nhiệm?
Tập thể quyết định, sao bắt tôi chịu trách nhiệm?
Tiêu điểmicon18/09/2018  
Thực tế có quá nhiều lý do khiến việc xử lý người đứng đầu khi để ngành, cơ quan, tổ chức, đơn vị mình xảy ra tham nhũng không hề đơn giản.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN