Từ kỳ tích Ixrael nghĩ về vùng ‘10 ngày 3 cơn bão’

Có nhà báo Việt Nam khi đến Ixrael đã thốt lên “Miền trung Việt Nam với những dải đất bạc màu và đồi cát, hóa ra vẫn còn là miền đất trù phú…”

Cách nay gần một năm, trong buổi họp báo khánh thành công trình nhà tre nứa lá lớn nhất Việt Nam tại Đà Nẵng, có người hỏi vị kiến trúc sư thiết kế công trình đại ý: liệu nhà đầu tư có tính đến sự khắc nghiệt của thời tiết, thiên tai khi vùng này từng chứng kiến những cơn bão lớn đổ bộ gây thiệt hại rất lớn về người và của?

Vị kiến trúc sư bình thản trả lời rằng, không có nhà đầu tư nào khi bỏ ra cả nghìn tỷ đồng mà không tính toán, xem xét mọi việc liên quan. Riêng tôi khẳng định, Đà Nẵng nói riêng, Việt Nam nói chung không phải là nơi thường xuyên có thiên tai, thời tiết bất thường. Mọi người hãy nhìn ra trên thế giới, nhiều nơi vô cùng khắc nghiệt nhưng con người vẫn kiên cường chống chọi và vượt qua…

Không ai phản đối cũng như hỏi thêm vị kiến trúc sư. Tôi ngồi nghe và thấy hình như quê mình liên quan đến điều đó rất nhiều…

***

Quê tôi ở vùng gió lào cát trắng.

Như nhiều người khác, tôi được chứng kiến, được truyền lại và tin rằng, chỉ quê mình mới là nơi thời tiết, khí hậu khắc nghiệt nhất đất nước này. Không chỉ tin mà tôi nhớ vô cùng rành mạch câu thơ nổi tiếng “Gió lào thổi rạc bờ tre”[1], nhớ bản thân mình đã “rạc” đi như thế nào hồi những năm 80 thế kỷ trước đạp xe ngược gió từ Vinh theo Quốc lộ 46 bây giờ (tất nhiên hồi đó đường đầy ổ gà, ổ trâu gập ghềnh khấp khểnh) lên Nam Đàn để báo tin cho gia đình người bạn thân bị ốm đang điều trị ở bệnh viện tỉnh. Gần đến nơi, đến đi bộ tôi cũng không thể bước tiếp vì rã rời, vì nắng gió.

Tôi cũng nhớ như in năm 1989 quê tôi 10 ngày 3 cơn bão lớn. Ở nhà tập thể, bão cấp 12 giật tung cả một mảng ngói, tôi bế đứa con gái đầu lòng chưa đầy tuổi nép vào góc nhà, hốt hoảng nhìn trời thông thống gió mây vần vũ.

Cha tôi kể trận lụt lịch sử năm 1954 cả làng chìm nghỉm. Trận lụt còn “lịch sử” hơn năm 1978, lúc tôi mới ra Hà Nội học, người và gia súc gia cầm leo hết lên Hòn Dài, Hòn Xã tránh biển nước. Sau lụt mấy tháng, làng mới hết mùi giun chết, cóc chết, giếng làng mới trong ngọt trở lại…

Có lần đi công tác ở vùng Lâm Đồng – Đồng Nai, xe chạy bon bon qua những cánh rừng cà phê, cao su “xanh tận chân trời”, lá xanh non ướt vẫy, tôi cứ thầm mơ bao giờ quê mình được trời đất ưu đãi đủ nước, đủ màu mỡ cho cây trái sum suê, ngọt lành như thế.

Nhưng gió lào, nắng hạn ròng rã cả tháng 6, tháng 7 rồi bão lốc bất thần ập đến, cây trái nào sống qua được cũng còi cọc, vàng vọt. Không chỉ ở làng quê, ngay ở phố nơi cây xanh đô thị được vun trồng có hệ thống thì cũng thật khó để tìm ra nguyên vẹn một hàng cây cổ thụ đầy bóng mát hay một nhà hàng hoa nào thật sự tươi màu, đẹp như ý muốn của mọi người…

Từ kỳ tích Ixrael nghĩ về vùng ‘10 ngày 3 cơn bão’

Ruộng ngô tại Nghệ An chết khô, không thể thu hoạch vì nắng hạn vào tháng 6. Ảnh: Nguyễn Văn Nhật/TTXVN

***

Ở vùng  đất “10 ngày 3 cơn bão lớn”, từ bão số 6, số 7 trở đi thế nào cũng ập vào miền eo thắt Trung Bộ nên người quê tôi không xa lạ gì chuyện phòng chống bão lụt, “phương án 4 tại chỗ”, chuyện dự báo nơi này bão đổ bộ nơi kia và hậu bão, đuôi bão có khi còn gây hại nặng nề hơn chính bão bởi mưa lụt, lũ ống lũ quét khi chủ quan, lơ là.

Nghe mãi, chứng kiến mãi, tôi chợt nhận ra rằng, mọi cơn bão xuất hiện trên Biển Đông đều khởi nguồn từ đảo Luzong – Philippines và kinh khủng hơn, đất nước này tính bình quân mỗi năm hứng chịu 23 cơn bão lớn, từ cấp 12 trở lên!

 

Năm ngoái, bạn tôi theo học một khóa tiếng Anh tại thành phố Cebu – Philippines và lại đúng vào thời điểm siêu bão Haiyan đổ bộ vào đất nước này. Cả nhà bạn như ngồi trên đống lửa, có gì như ân hận, như mình vừa mắc sai lầm.

Nhưng bạn tôi điện thoại về bình thản lạ lùng. Anh ấy bảo, mọi việc ở đó thành “nếp” rồi, các cơ quan, công sở, trường học có đủ các phương án phòng chống. Tuy nhiên, khu vực dân cư phức tạp hơn, việc quản lý, hướng dẫn… hình như không giống bên nhà.

Rất may siêu bão không vào Cebu, nơi bạn tôi trọ học. Tan bão, nhóm các bạn học người Việt, Nhật, Trung, Nga… cùng các thầy cô giáo tổ chức đi trao quà cứu trợ ở Bogo. Trước đó, câu chuyện buồn về cảnh cướp phá hàng cứu trợ ở Tacloban đã khiến nhiều người lo lắng cho chuyến đi. Mọi chuyện hóa ra an toàn, tốt đẹp. Bạn tôi có những trải nghiệm vô cùng thú vị với người dân Philippines chuyên “sống chung với bão”.

Bạn tôi kể rằng, quê ta cũng bão gió, nhưng ở đây khắc nghiệt và khó khăn hơn nhiều. Người dân nơi đây phải đối diện với rất nhiều thử thách cam go nhưng họ bình thản vượt qua. Không thấy ai kêu ca, phàn nàn. Họ vui vẻ nói lời cảm ơn chân thành khi đón nhận những món hàng cứu trợ từ khắp nơi trên thế giới và vô cùng ngạc nhiên khi thấy có người Việt Nam đến với họ. Đơn giản, họ suy nghĩ rằng, Việt Nam cũng phải thường xuyên hứng chịu bão gió từ Biển Đông, cũng cây đổ, nhà tốc mái, nước dâng khủng khiếp…

Năm 2010, tôi có dịp đến thăm đất nước Ixrael để tìm hiểu về phát triển nông nghiệp, được tham quan các khu trồng trọt và chăn nuôi của nước bạn, được đi qua vùng sa mạc cằn khô để đến vùng Biển Chết.

Đất nước Ixrael có diện tích khoảng 20.000 km2, chỉ lớn hơn tỉnh Nghệ An “gió lào thổi rạc bờ tre” chút ít. Phần lớn diện tích là hoang mạc bởi lượng mưa hàng năm bình quân trên dưới 200 mm, nơi thấp nhất chỉ đạt từ 20-50 mm. Nhiệt độ bình quân ban ngày lên tới 40 độ C, ban đêm 25 độ C, mùa đông nhiệt độ ban ngày  21 độ C, ban đêm 3- 8 độ C.

Từ kỳ tích Ixrael nghĩ về vùng ‘10 ngày 3 cơn bão’
Công nghệ tưới phun của Ixrael được sử dụng hiệu quả để trồng cao su trên vùng đất vốn là rừng khộp khô nóng tỉnh Ateuper - nam Lào. Ảnh: Châu Phú

Dẫn những con số trên để thấy Ixrael mới thực sự là nơi thiên tai khí hậu vô cùng khắc nghiệt. Vậy nên có nhà báo Việt Nam khi đến đây đã thốt lên “Miền trung Việt Nam với những dải đất bạc màu và đồi cát, hóa ra vẫn còn là miền đất trù phú…”[2]

Thật vậy sao?

Vị kiến trúc sư nọ, khi nói về thiên tai khí hậu khắc nghiệt ở nhiều nơi trên thế giới, phải chăng muốn nói đến nơi này, nơi có những “kỳ tích trên hoang mạc” mà nhiều người trên thế giới đã biết, đã vô cùng khâm phục và đang cố gắng học hỏi, làm theo?

(còn tiếp)

Châu Phú

------

[1] Thơ Nguyễn Bùi Vợi
[2] Nông nghiệp Israel, kỳ tích trên hoang mạc, VnEconomy, 26/12/2011.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Báo cáo quốc gia UPR đề cập tổng thể việc bảo đảm quyền con người ở Việt Nam
Báo cáo quốc gia UPR đề cập tổng thể việc bảo đảm quyền con người ở Việt Nam
TuanVietNamicon06/12/2018  
Ngày 3/12, Bộ Ngoại giao đã tổ chức Hội thảo công bố Báo cáo quốc gia theo Cơ chế Rà soát định kỳ phổ quát (UPR) chu kỳ III của Hội đồng Nhân quyền LHQ.
Muốn tạo niềm tin xã hội, báo chí phải tạo niềm tin cho chính mình
Muốn tạo niềm tin xã hội, báo chí phải tạo niềm tin cho chính mình
Thông tin đa chiềuicon15/11/2018  
Chỉ số hài lòng của công chúng dành cho báo chí càng cao, thì chứng tỏ bản lĩnh chính trị, phẩm chất nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội của nhà báo càng lớn.
Tứ giác kim cương do Mỹ dẫn đầu có ‘cầm cương’ được Trung Quốc?
Tứ giác kim cương do Mỹ dẫn đầu có ‘cầm cương’ được Trung Quốc?
Tiêu điểmicon14/11/2018  
Việc thúc đẩy hình thành tứ giác kim cương còn có ý nghĩa đặc biệt trong chiến lược an ninh quốc gia của Mỹ.    
Mỹ không thể đối phó Trung Quốc theo kiểu thời chiến tranh lạnh
Mỹ không thể đối phó Trung Quốc theo kiểu thời chiến tranh lạnh
Tiêu điểmicon13/11/2018  
Sự ra đời của Chiến lược Ấn - Thái thực chất là một nước cờ để kiểm soát, đối kháng một Trung Quốc trỗi dậy thiếu hòa khí?
Một vấn đề cấp bách hà cớ gì phải lẩn tránh?
Một vấn đề cấp bách hà cớ gì phải lẩn tránh?
Thông tin đa chiềuicon12/11/2018  
Việc phản ứng với những cái tên không vừa ý, như với Hiệp hội Nhà vệ sinh Việt Nam, phần nào phản ánh tâm lý phòng vệ vô thức của một số người.
Anh giám đốc sốt sắng và chuyện ‘tân trang’ trụ sở
Anh giám đốc sốt sắng và chuyện ‘tân trang’ trụ sở
Thông tin đa chiềuicon16/11/2018  
Giá như cái sự sốt sắng ấy ông dành cho việc “cải tạo, sữa chữa”, xây dựng nền nếp làm việc của cơ quan theo tinh thần hành động, kiến tạo, minh bạch với phương châm thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.
“Nỗi khổ trẻ con, nỗi nhục người lớn”
“Nỗi khổ trẻ con, nỗi nhục người lớn”
Thông tin đa chiềuicon11/11/2018  
Cũng không phải vô lý khi một bài báo mới đây đã miêu tả tình trạng thiếu nhà vệ sinh như một “nỗi khổ trẻ con, nỗi nhục người lớn”.
Quyền chính đáng của Hiệp hội Nhà vệ sinh
Quyền chính đáng của Hiệp hội Nhà vệ sinh
Thông tin đa chiềuicon10/11/2018  
Ở Việt Nam, ước tính vẫn còn khoảng 20 triệu người chưa tiếp cận với điều kiện vệ sinh hợp chuẩn.
Sau bầu cử giữa kỳ, nước Mỹ dưới thời Trump vẫn khó lường
Sau bầu cử giữa kỳ, nước Mỹ dưới thời Trump vẫn khó lường
Tiêu điểmicon09/11/2018  
Với thắng lợi tại Hạ viện, liệu đảng Dân chủ có cứu vãn di sản của Chính quyền Obama và thúc đẩy các ưu tiên truyền thống hay không?
Bầu cử giữa kỳ: ‘Khúc cua’ mới của lịch sử nước Mỹ
Bầu cử giữa kỳ: ‘Khúc cua’ mới của lịch sử nước Mỹ
Tiêu điểmicon08/11/2018  
Việc đảng Dân chủ nắm thế đa số tại Hạ viện làm bức tranh chính trị Mỹ “cân bằng” hơn, nhưng có giúp nước Mỹ hiệu quả hơn, mạnh hơn?
Mất Hạ viện, Tổng thống Trump sẽ xoay xở thế nào?
Mất Hạ viện, Tổng thống Trump sẽ xoay xở thế nào?
Tiêu điểmicon08/11/2018  
Sau hai năm nhận được ủng hộ của đa số ở lưỡng viện, giờ mất Hạ viện Tổng thống Donald Trump sẽ xoay xở thế nào?
Không nắm được tinh thần ấy, nguy cơ sẽ là kêu gọi suông
Không nắm được tinh thần ấy, nguy cơ sẽ là kêu gọi suông
Tiêu điểmicon12/11/2018  
Cho phép người lao động được thành lập tổ chức công đoàn, song song với tổ chức công đoàn đã có hiện nay  là một điều rất mới mẻ.
Nhiều gia đình văn hóa thế, sao lại nói ‘xuống cấp’?
Nhiều gia đình văn hóa thế, sao lại nói ‘xuống cấp’?
Blogicon07/11/2018  
Có vẻ như con số đẹp đẽ trên lại phản ánh không đồng nhất với những cảm nhận về đạo đức, văn hóa xã hội hiện nay.    
CPTPP đã ở trong tầm tay
CPTPP đã ở trong tầm tay
Tiêu điểmicon06/11/2018  
Phiên thảo luận của Quốc hội về việc phê chuẩn Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) sáng 5/11 đã trở nên nhẹ nhàng rất nhiều khi bàn về những điều khoản chưa từng có tiền lệ.
Cảnh báo những kẻ lươn lẹo, “sống giả” chui vào vị trí lãnh đạo
Cảnh báo những kẻ lươn lẹo, “sống giả” chui vào vị trí lãnh đạo
Tiêu điểmicon06/11/2018  
Một trong những biểu hiện tinh vi nhất của những kẻ cơ hội chính trị như “con lươn, con chạch” là thái độ “sống giả”.
Ông Vũ Tiến Lộc: CPTPP cũng gây lo lắng khôn nguôi
Ông Vũ Tiến Lộc: CPTPP cũng gây lo lắng khôn nguôi
TuanVietNamicon05/11/2018  
CPTPP sẽ mang lại cơ hội tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp, có thêm việc làm, nâng cao đời sống của nhân dân, nhưng cũng tạo ra nhiều rủi ro gây lo lắng khôn nguôi.
Nói chuyện đạo đức, nhớ người thủ trưởng ‘nổi tiếng’ của tôi
Nói chuyện đạo đức, nhớ người thủ trưởng ‘nổi tiếng’ của tôi
Tiêu điểmicon05/11/2018  
Ngẫm cho cùng, lời giải cho nan đề “đạo đức xuống cấp” trước hết đặt lên vai những người gánh trách nhiệm, nghĩa vụ nêu gương.
Có thành cường quốc, đạo đức vẫn xuống cấp nếu…
Có thành cường quốc, đạo đức vẫn xuống cấp nếu…
Blogicon03/11/2018  
Khi lời nói, sách vở, và thực tế cuộc sống khớp nhau hài hòa như thế thì người dân có lòng tin, coi trọng sách vở, và ý thức giữ gìn văn minh kỷ luật xã hội sinh ra một cách tự nhiên thành nền tảng đạo đức.    
Vinasun kiện Grab: Bước phát triển của nền kinh tế thị trường
Vinasun kiện Grab: Bước phát triển của nền kinh tế thị trường
Thông tin đa chiềuicon03/11/2018  
Với các diễn biến cho đến thời điểm này có thể nói vụ kiện Vinasun và Grab là một vụ kiện thú vị. Nó thể hiện một bước phát triển của nền kinh tế thị trường.    
Thưa đại biểu, có thật ‘văn hóa xuống cấp’?
Thưa đại biểu, có thật ‘văn hóa xuống cấp’?
Thông tin đa chiềuicon02/11/2018  
Trong 30 năm Đổi mới, văn hóa Việt Nam thực ra có rất nhiều thành tựu đáng khen, mà có lẽ những người làm trong ngành văn hóa có thể thay tôi liệt kê.    
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN