Thành tựu của ASEAN và sự tham gia của Việt Nam:

ASEAN trước thách thức bảo vệ môi trường

Quá trình phát triển kinh tế và đô thị hóa của các nước ASEAN đồng thời đặt ra những thách thức lớn đối với vấn đề môi trường của khu vực.

Mặc dù thời gian qua thế giới có nhiều biến đổi, kinh tế có xu hướng tăng trưởng chậm lại song Đông Nam Á vẫn được đánh giá là khu vực phát triển năng động, mức sống của người dân trong khu vực được cải thiện đáng kể. Mức tăng bình quân của các nước trong Cộng đồng ASEAN đạt 4.6% năm 2014 và 4,7% năm 2015.

ASEAN trước thách thức bảo vệ môi trường
Quá trình phát triển kinh tế và đô thị hóa của các nước ASEAN đồng thời đặt ra những thách thức lớn đối với vấn đề môi trường của khu vực.

Quá trình phát triển kinh tế và đô thị hóa của các nước ASEAN đồng thời đặt ra những thách thức lớn đối với vấn đề môi trường của khu vực.

Thứ nhất, đó là tăng dân số và đô thị hóa tạo sức ép lớn đối với môi trường sinh thái. Việc khai thác tài nguyên thiên nhiên ngày càng gia tăng để phục vụ nhu cầu đời sống cũng như phát triển kinh tế. Nhu cầu về lương thực thực phẩm, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất, nhu cầu đất ở đô thị ngày càng tăng lên dẫn tới việc xâm hại tự nhiên.

Mật độ dân số lớn, tỷ lệ hộ nghèo duy trì ở mức cao gây khó khăn cho quá trình bảo vệ môi trường của khu vực. Đồng thời với đó là lượng chất thải ngày càng gia tăng, bao gồm cả khí thải, nước thải, rác thải trong khi khả năng xử lý chất thải của khu vực còn nhiều hạn chế. Do vậy, không chỉ đa dạng sinh học bị suy giảm mà vấn đề ô nhiễm môi trường đang là vấn đề nghiêm trọng của các nước ASEAN.

Thứ hai là việc sử dụng, khai thác không hợp lý các nguồn tài nguyên thiên nhiên.

Phá rừng và khai thác gỗ trái phép; buôn bán trái phép các loài hoang dã; tàn phá đại dương và đánh bắt cá trái phép và không bền vững là những vấn nạn của khu vực, sau nhiều nỗ lực vẫn chưa được giải quyết triệt để.

Mặc dù khu vực có nguồn nước ngọt dồi dào, song việc sử dụng lãng phí, khai thác nước mặt và nước ngầm quá mức, quy hoạch hệ thống thủy điện không hợp lý dẫn tới một số khu vực bị hạn hán, xâm nhập mặn , nguồn nước bị ô nhiễm nghiêm trọng.

Tài nguyên khoáng sản tương đối đa dạng, nhất là nguồn nhiên liệu hóa thạch, đá quý, kim loại quý song thời gian qua nhiều nước trong khu vực khai thác triệt để phục vụ phát triển kinh tế trong khi công nghệ chế biến tương đối lạc hậu nên giá trị không cao. Mặt khác khai thác khoáng sản tạo nhiều nguy cơ ô nhiễm môi trường sinh thái.

Thứ ba, đó là biến đổi khí hậu. Hiện tượng trái đất nóng lên, nước biển dâng có ảnh hưởng nghiêm trọng tới khu vực ASEAN.

Các đợt nắng nóng, hạn hán, lũ lụt, và lốc xoáy nhiệt đới ngày càng khắc nghiệt và thường xuyên hơn, gây thiệt hại nặng nề đối với tài sản, của cải và sinh mạng con người.

Biến đổi khí hậu sẽ làm trầm trọng thêm tất cả các vấn đề môi trường hiện tại ở các nước Đông Nam Á là nơi đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu do tình trạng tập trung dân cư dọc các bờ biển, sinh kế lệ thuộc vào nông nghiệp, khai thác hải sản và tỷ lệ nghèo cao.

Hơn 560 triệu người dân Đông Nam Á sinh sống dọc theo các bờ biển đang đối mặt với vấn đề nướcbiển dâng. Mực nước biển tăng dự kiến 40 cm vào năm 2080 sẽ buộc di dời 21 triệu người dân Đông Nam Á, gồm cả 10% cư dân sống ven bờ sông Mêkông.

 

Nước biển dâng đe dọa nguồn cung cấp nước ngọt cho sinh hoạt,tưới tiêu. 115 triệu ha đất nông nghiệp của khu vực ASEAN đang bị đe dọa bởi hạn hán, lũ lụt và lốc xoáy nhiệt đới liên quan tới hiện tượng ấm lên toàn cầu.

Gia tăng nhiệt độ và sự căng thẳng về nước, các hiện tượng thời tiết cực đoan, các loài gây hại và bệnh dịch liên quan tới khí hậu, tất cả đều góp phần vào sự suy giảm tiềm năng sản xuất nông nghiệp tại rất nhiều nơi trong khu vực.

Ngoài nông nghiệp, ngành ngư nghiệp cũng bị đe dọa bởi biến đổi khí hậu, do nhiệt độ tăng dẫn tới giảm sản lượng cá.

Bên cạnh những thách thức chủ yếu đó, vấn đề môi trường của ASEAN còn chịu tác động của việc một số nước xây dựng quy hoạch phát triển chưa phù hợp, thu hút đầu tư ồ ạt, thiếu lựa chọn; luật pháp và chính sách bảo vệ môi trường chưa đồng bộ và chưa được thực hiện nghiêm.

Những thách thức trên đã khiến cho môi trường sinh thái của khu vực bị ảnh hưởng nghiêm trọng, gây khó khăn cho việc duy trì phát triển bền vững của ASEAN.

Trước mặt, để đối phó với các thách thức về môi trường, Cộng đồng ASEAN cũng như từng quốc gia thành viên phải quan tâm tới giải quyết các vấn đề như quy hoạch lại hệ thống thủy điện và kênh mương dẫn, thoát nước trên bình diện khu vực để hạn chế tình trạng lũ lụt, hạn hán vè xâm nhập mặn nghiêm trọng và diễn ra thường xuyên.

Để bảo vệ và sử dụng hiệu quả nguồn nước ngầm cần cải tiến quy định, cấp phép và thực thi pháp luật liên quan tới nước ngầm, định giá nước ngầm, bổ sung tầng nước ngầm, tăng cường các nguồn cấp nước trên bề mặt trái đất, đặc biệt cho mục đích công nghiệp.

Đối với vấn đề ô nhiễm, trong đó có ô nhiễm môi trường biển ASEAN cải tiến quy định, cấp phép và thực thi các tiêu chuẩn chất lượng nước thải, khí thải; hỗ trợ các nước nghèo trong khối áp dụng công nghệ xử lý rác thải chi phí thấp, phân loại rác thải.

Để bảo vệ rừng, đa dạng sinh học cần kiểm soát khói mù xuyên biên giới do tình trạng cháy rừng, đốt rừng; kiểm soát việc buôn bàn và săn bắn động vật trái phép; chuyển đổi việc làm và sinh kế, tập quán cho người dân sống nhờ tài nguyên rừng. Đồng thời, các quốc gia ven biển cần quan tâm trồng, phục hồi rừng ngập mặn, giảm phát thải khí nhà kính, chuyển đổi mô hình kinh tế để ứng phó tốt với biến đổi khí hậu

Bảo vệ môi trường để phát triển bền vững là vấn đề toàn cầu. Là khu vực có môi trường sinh thái đa dạng, thuận lợi cho phát triển, tuy nhiên hiện tại ASEAN cũng phải đối mặt với những thách thức môi trường mang tính toàn cầu cũng như những thách thức riêng của khu vực.

Để giải quyết vấn đề này, các nước ASEAN đã có nhiều nỗ lực nội khối cũng như liên kết với các nước trong khu vực để bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, trong thời gian tới, những quyết tâm của ASEAN phải được hiện thực hóa tốt hơn bằng những hành động cụ thể của các nước cũng như của Cộng đồng.

Tiến Anh (tổng hợp)

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Nông nghiệp là “điểm tựa” của các nền kinh tế ASEAN
Nông nghiệp là “điểm tựa” của các nền kinh tế ASEAN
Việt Nam và ASEANicon02/12/2018  
Sự trưởng thành và lớn mạnh của ASEAN có phần đóng góp quan trọng của ngành nông lâm nghiệp qua các thời kỳ.
Hàng trăm triệu lao động sẽ dịch chuyển trong nội khối
Hàng trăm triệu lao động sẽ dịch chuyển trong nội khối
Việt Nam và ASEANicon28/11/2018  
Tự do thương mại giữa các nước thành viên ASEAN sẽ kéo theo sự dịch chuyển của hàng trăm triệu lao động trong khu vực, bao gồm cả Việt Nam.
Đồng hành giải quyết những thách thức chung
Đồng hành giải quyết những thách thức chung
Việt Nam và ASEANicon14/12/2018  
Thông điệp “Một ASEAN Tự cường và Sáng tạo,” đã được các nước ASEAN hiện thực hóa, thông qua việc phối hợp tự giải quyết các vấn đề đang tồn tại.
Gia nhập ASEAN, bước ngoặt quan trọng của Việt Nam
Gia nhập ASEAN, bước ngoặt quan trọng của Việt Nam
Việt Nam và ASEANicon19/11/2018  
Kể từ khi gia nhập ASEAN đến nay, Việt Nam đã được hưởng lợi đáng kể từ các mối quan hệ thương mại và đầu tư với các nước thành viên
Hối hả ngay từ bây giờ cho năm Chủ tịch ASEAN 2020
Hối hả ngay từ bây giờ cho năm Chủ tịch ASEAN 2020
Việt Nam và ASEANicon21/12/2018  
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 1743/QĐ-TTg về việc thành lập Ủy ban Quốc gia chuẩn bị và thực hiện vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2020 của Việt Nam.
ASEAN là chìa khóa giúp kìm hãm các bất đồng
ASEAN là chìa khóa giúp kìm hãm các bất đồng
Việt Nam và ASEANicon05/12/2018  
ASEAN là chìa khóa giúp các nước kìm hãm các bất đồng, đồng thời nâng cao vị thế đàm phán của tất cả thành viên trong tương quan với các cường quốc hùng mạnh hơn bên ngoài.
Phụ nữ và trẻ em gái không bị bỏ lại phía sau
Phụ nữ và trẻ em gái không bị bỏ lại phía sau
Việt Nam và ASEANicon16/12/2018  
“Chúng ta không thể trở thành Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường, sáng tạo, phát triển bền vững nếu thiếu sự tham gia quan trọng của phụ nữ và trẻ em gái”.
Một câu chuyện còn được kể tiếp trong 51 năm tới và xa hơn
Một câu chuyện còn được kể tiếp trong 51 năm tới và xa hơn
Việt Nam và ASEANicon15/12/2018  
Mối quan hệ ASEAN-Việt Nam cho thấy ASEAN là một tài sản có giá trị như thế nào đối với các nước thành viên, một câu chuyện rất có thể sẽ được kể tiếp trong 51 năm tới và xa hơn nữa.
ASEAN thúc đẩy bình đẳng giới ở nơi làm việc
ASEAN thúc đẩy bình đẳng giới ở nơi làm việc
Việt Nam và ASEANicon20/12/2018  
ASEAN cam kết đạt được bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ và trẻ em gái như đã thể hiện trong Tầm nhìn ASEAN 2025 và các văn kiện trọng yếu của ASEAN.
Trách nhiệm của ASEAN với các vấn đề an ninh khu vực
Trách nhiệm của ASEAN với các vấn đề an ninh khu vực
Việt Nam và ASEANicon21/12/2018  
Đến năm 2020, theo dự báo của Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF), ASEAN rất có thể sẽ trở thành nền kinh tế lớn thứ 5 toàn cầu.
Xây dựng Cộng đồng ASEAN “tự cường và sáng tạo”
Xây dựng Cộng đồng ASEAN “tự cường và sáng tạo”
Việt Nam và ASEANicon20/12/2018  
Chủ đề mà ASEAN thống nhất cho năm 2018 về xây dựng một cộng đồng Tự cường và Sáng tạo phản ánh đúng nhu cầu của ASEAN trong giai đoạn hiện nay.
Bước tiến quan trọng trong đàm phán COC
Bước tiến quan trọng trong đàm phán COC
Việt Nam và ASEANicon07/12/2018  
ASEAN và Trung Quốc đã đạt được thống nhất về một dự thảo đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC) trong cuộc họp của khối tại Singapore.
Các nước ASEAN họp bàn cách phát triển nội dung số bản địa
Các nước ASEAN họp bàn cách phát triển nội dung số bản địa
Việt Nam và ASEANicon22/11/2018  
Đây là một hướng đi mới nhằm thúc đẩy sựu phát triển lĩnh vực nội dung số tại các nước ASEAN, góp phần thu hẹp khoảng cách số và thúc đẩy phát triển công nghiệp 4.0 tại khu vực.
Gần 5 tỷ USD từ ASEAN rót vào Đồng Nai, Singapore dẫn đầu
Gần 5 tỷ USD từ ASEAN rót vào Đồng Nai, Singapore dẫn đầu
Việt Nam và ASEANicon17/11/2018  
Tính đến ngày 8/10, các nước trong khối ASEAN đã đầu tư vào Đồng Nai gần 150 dự án với khoảng 4,8 tỷ USD. Trong đó, Singapore dẫn đầu với tổng vốn đăng ký gần 3 tỷ USD.
ASEAN và sự chuyển mình mang tính bước ngoặt
ASEAN và sự chuyển mình mang tính bước ngoặt
Việt Nam và ASEANicon08/12/2018  
Trước sự chuyển động không ngừng của thế giới và khu vực, các nước ASEAN cần hiểu rõ những cơ hội và thách thức.  
Thủ tướng gặp một số lãnh đạo đối tác của ASEAN
Thủ tướng gặp một số lãnh đạo đối tác của ASEAN
Việt Nam và ASEANicon14/11/2018  
Ngày 14/11/2018, tiếp tục các hoạt động trong khuôn khổ chuyến tham dự hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 33 và các hội nghị Cấp cao liên quan tại Singapore, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có cuộc gặp với Thủ tướng Australia Scott Morrison.
ASEAN là thị trường đang phát triển nhanh nhất thế giới
ASEAN là thị trường đang phát triển nhanh nhất thế giới
Việt Nam và ASEANicon11/12/2018  
Bên cạnh các mục tiêu phát triển về kinh tế, ASEAN còn là một tổ chức chính trị quan trọng tại khu vực với tham vọng giữ gìn nền hoà bình và an ninh Đông Nam Á.
Nhất trí sớm hoàn tất COC
Nhất trí sớm hoàn tất COC
Việt Nam và ASEANicon25/11/2018  
Đa số các nước đối tác ASEAN đều khẳng định cùng chung tay nỗ lực tạo dựng môi trường thuận lợi cho đối thoại, hợp tác và xây dựng lòng tin, để Biển Đông trở thành vùng biển của hòa bình, hợp tác và phát triển...
ASEAN sôi nổi hợp tác, cùng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu
ASEAN sôi nổi hợp tác, cùng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu
Việt Nam và ASEANicon17/12/2018  
Một trong những mục tiêu quan trọng của ASEAN là tạo nên một không gian sản xuất chung đồng nhất để cùng hợp tác và tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Lao động Việt Nam cần tăng tốc dịch chuyển vào AEC
Lao động Việt Nam cần tăng tốc dịch chuyển vào AEC
Việt Nam và ASEANicon19/12/2018  
Đứng trước xu thế cạnh tranh về việc làm sẽ ngày càng khốc liệt hơn, Việt Nam đã, đang và sẽ phải làm gì để được hưởng số lượng việc làm tăng thêm từ việc hình thành Cộng đồng Kinh tế ASEAN?
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN