Thành tựu của ASEAN và sự tham gia của Việt Nam:

Xây dựng một kết cấu khu vực lấy ASEAN làm trung tâm

Sự đoàn kết của ASEAN chính là sức mạnh của ASEAN, do đó, ASEAN cần tiếp tục phát huy hình thức hợp tác “ASEAN+”.

ASEAN là trung tâm hợp tác ở Đông Á, đã tăng cường sự gắn kết và sức mạnh toàn diện khu vực, làm cho toàn bộ khu vực trong hệ thống quốc tế đóng một vai trò lớn hơn, quan trọng hơn trong bức tranh toàn cảnh về cả kinh tế và chính trị thế giới.

Từ thực tiễn trong diễn biến về quan hệ đối ngoại của ASEAN, tác giả Trần Thị Bảo Hương đúc kết, ASEAN không ngừng hoàn thiện cơ chế đối thoại với các đối tác, nỗ lực xây dựng một kết cấu khu vực lấy ASEAN làm trung tâm.

Quả thực, từ năm 1992, ASEAN đã bắt đầu xây dựng cơ chế đối thoại “ASEAN+”,nỗ lực hoàn thiện và mở rộng cơ chế này nhằm duy trì vị trí trung tâm của ASEAN thông qua một kết cấu khu vực mang tính chất tịnh tiến, chủ yếu phản ánh ở hai khía cạnh kinh tế và an ninh chính trị.

Xây dựng một kết cấu khu vực lấy ASEAN làm trung tâm
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc (thứ tư, từ trái sang) dự lễ khai mạc hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 33. Ảnh TTXVN

Trong quá trình hợp tác ra bên ngoài, ASEAN luôn lấy cơ chế đối thoại “ASEAN+” làm cơ sở. “ASEAN+” là cơ chế hoạt động lấy ASEAN làm trọng tâm, sử dụng một loạt các cơ chế ASEAN+1 làm nền tảng và các khuôn khổ ASEAN+3 (APT), ASEAN+6 hay ASEAN+8 (EAS),ARF… làm diễn đàn hoạt động. Mục đích của ASEAN trong việc xây dựng cơ chế hợp tác “ASEAN+”thể hiện ở chỗ: Về mặt kinh tế, chủ yếu là giúp ASEAN mở rộng thị trường xuất khẩu, thu hút ngày càng nhiều đầu tư trực tiếp nước ngoài; Về mặt chính trị, chủ yếu thúc đẩy nước đối thoại chấp nhận quy tắc ứng xử của ASEAN, từ đó mở rộng tầm ảnh hưởng chính trị của  ASEAN. Cấu trúc “ASEAN+” một mặt thúc đẩy hợp tác, duy trì sự phát triển và hòa bình của khu vực, một mặt mở rộng hợp tác khu vực từ Đông Nam Á ra toàn Đông Á, kích thích sự phát triển của hợp tác khu vực, giúp ASEAN thực thi chiến lược cân bằng nước lớn, từ đó nắm vai trò và vị thế đặc biệt trong cấu trúc khu vực.

Cơ chế hợp tác lấy ASEAN làm trung tâm không chỉ giúp ASEAN thể chế hóa việc trao đổi lợi ích với các nước mà còn trao cho ASEAN một loại quyền lực mang tính chức năng. Quyền lực mang tính chức năng này một mặt tăng cường vai trò chủ đạo và vị thế cốt lõi trong hợp tác khu vực Đông Á của ASEAN, mặt khác hình thành một mô hình trao đổi lợi ích của ASEAN. Chỉ cần giữ vững hình thức đối thoại “ASEAN+”, ASEAN sẽ có thể tiếp tục dẫn đầu hợp tác Đông Á, miễn là cấu trúc “ASEAN+” không tan rã, ASEAN sẽ có thể duy trì vai trò chủ đạo và vị thế trung  tâm của mình. Đây là biểu hiện ASEAN trở thành một “cộng đồng ngoại giao”, cũng là kinh nghiệm thành công của ASEAN trong quá trình mở rộng hợp tác, vì vậy ASEAN cần phát triển cơ chế này thành mô hình hợp tác của riêng ASEAN.

“Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao”, đoàn kết chính là sức mạnh. Sự đoàn kết của ASEAN chính là sức mạnh của ASEAN, do đó, ASEAN cần tiếp tục phát huy hình thức hợp tác “ASEAN+”, chọn phương thức hành động tập thể, kiên quyết tiếp tục sử dụng cơ chế “ASEAN+” trong đối thoại và đàm phán với các nước, khu vực, chẳng hạn như APT, EAS, ARF, CEAPEA, RCEP, DOC và đặc biệt là COC, TPP, như thế mới tiếp tục thực hiện thành công chiến lược “cân bằng nước lớn”, nâng cao ưu thế của ASEAN trong hợp tác.

Theo bà Trần Thị Bảo Hương, mỗi nước thành viên của ASEAN nếu đơn độc một mình trong đàm phán, chỉ dựa vào sức mạnh đơn lẻ của mình thì sẽ gặp rủi ro lớn, chỉ xuất hiện với tư cách là một “cộng đồng”, phát huy sức mạnh và trí tuệ tập thể thì không những đảm bảo được lợi ích của các nước thành viên ASEAN mà còn có thể đảm bảo được vai trò và vị thế của ASEAN.

 

Ngoài ra, ASEAN còn cần phải “dùng tiến trình để tạo ra tiến trình”, tức, chủ động sử dụng cơ chế “ASEAN+” tích cực tham gia hội nhập, một mặt giúp ASEAN nắm vững toàn bộ các tiến trình hợp tác trong khu vực, tránh rơi vào thế bị động, đối phó khi sự việc đã xảy ra, mặt khác, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các tiến trình do ASEAN tạo ra, có thể duy trì vai trò chủ đạo và vị trí trung tâm của ASEAN trong hợp tác khu vực.

Việc các nước lớn khu vực Đông Á phối hợp hài hòa, tiếp tục hỗ trợ vị trí trung tâm của ASEAN có tác dụng rất lớn trong việc duy trì vai trò trung tâm của ASEAN. Cần thiết phải có một lực lượng thúc đẩy, lãnh đạo thì mới có thể tiến hành hội nhập khu vực. Việc xây dựng cộng đồng Đông Á cũng không phải là một ngoại lệ. ASEAN là đầu mối khởi xướng và tổ chức hợp tác khu vực Đông Á, luôn đóng vai trò trung tâm trong hợp tác khu vực. Thực tế hợp tác đã chứng minh rằng dưới sự chủ đạo của ASEAN, hợp tác Đông Á đã đạt được những tiến bộ tích cực. Do đó, sự hội nhập của khu vực Đông Á cần có một ASEAN mạnh mẽ, đoàn kết và có khả năng lãnh đạo.

Xây dựng một kết cấu khu vực lấy ASEAN làm trung tâm
Thủ tướng Canada Justin Trudeau (thứ 4, trái) chụp ảnh cùng các trưởng đoàn ASEAN bên lề Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 33 và các hội nghị khác ở Singapore. Ảnh TTXVN

Trong tình hình khu vực phức tạp như Đông Á, các cường quốc khu vực đều không thể đơn phương hoặc hợp tác với nhau để phát huy vai trò lãnh đạo. Do đó, việc ASEAN phát huy vai trò chủ đạo trong hợp tác khu vực chính là sự chọn lựa hợp lý mang tính tất yếu của lịch sử, bởi quyền chủ đạo trong hợp tác khu vực hiện tại phù hợp với đặc điểm thời đại nhất.

Cấu trúc “ASEAN+” lấy ASEAN làm trung tâm không chỉ là cấu trúc “trưởng thành”, mà còn phù hợp với một kết cấu khu vực Đông Á đa nguyên đa dạng, giúp khu vực cùng có lợi trong điều kiện thích ứng lẫn nhau. Bất kỳ cường quốc nào trong khu vực nào muốn giữ vị trí chủ đạo hợp tác khu vực cũng đều gặp phải sự chống đối của của tập thể các nước còn lại, do đó trong khuôn khổ hợp tác “ASEAN+”, tức dưới sự lãnh đạo của ASEAN, các bên mới có thể kiểm soát, kiềm chế, đồng thời tìm cách thích nghi, học hỏi lẫn nhau nhằm tìm kiếm sự cân bằng về lợi ích trong trạng thái động, mới có thể khiến tất cả các quốc gia Đông Á cùng có lợi trên nền tảng hợp tác đa phương.

Xem ra phương thức hợp tác theo “Con đường ASEAN” có thể được nhân rộng từ khu vực Đông Nam Á đến toàn bộ Đông Á, thậm chí khu vực Châu Á – Thái Bình Dương đã chứng minh tính hiệu quả của vai trò lãnh đạo hợp tác khu vực của tập thể các quốc gia vừa và nhỏ ở Đông Nam Á.

Bởi vậy, dưới sự lãnh đạo và thúc đẩy tích cực của ASEAN, hợp tác khu vực Đông Á liên tục phát triển cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, gặt hái được nhiều thành tựu to lớn, giúp các nước Đông Á và cả khu vực không ngừng tăng cường sức mạnh tổng thể, nâng cao vị thế trên trường quốc tế.

Hồng Lê

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Sông Mekong – nguồn lực lớn của ASEAN
Sông Mekong – nguồn lực lớn của ASEAN
Việt Nam và ASEANicon28/11/2018  
Sông Mekong được xem là nguồn lực lớn của ASEAN. Các quốc gia sông Mekong rất nhiều cơ hội có thể biến thành khu vực cạnh tranh lành mạnh để cùng vươn lên.
ASEAN-Nhật Bản: Tăng cường thúc đẩy “quan hệ hợp tác”
ASEAN-Nhật Bản: Tăng cường thúc đẩy “quan hệ hợp tác”
Việt Nam và ASEANicon16/11/2018  
Việc thành lập cơ chế ASEAN+Nhật Bản đã mang lại những thành tựu hợp tác to lớn cho cả hai bên.
ASEAN - TQ hưởng lợi từ hệ thống thương mại mở, dựa trên luật lệ
ASEAN - TQ hưởng lợi từ hệ thống thương mại mở, dựa trên luật lệ
Việt Nam và ASEANicon17/11/2018  
Hôm 14/11, Bắc Kinh và các nước ASEAN đã thông qua Tầm nhìn Đối tác Chiến lược 2030 tại Hội nghị Cấp cao ASEAN - Trung Quốc ở Singapore.
ASEAN - Liên minh Thái Bình Dương: “Cầu nối” hai bờ Thái Bình Dương
ASEAN - Liên minh Thái Bình Dương: “Cầu nối” hai bờ Thái Bình Dương
Việt Nam và ASEANicon18/11/2018  
ASEAN và Liên minh Thái Bình Dương vừa tái khẳng định cam kết tiếp tục hợp tác trong một số lĩnh vực cùng có lợi.
ASEAN-Nhật Bản: Hợp tác toàn diện vì hòa bình và phát triển thịnh vượng
ASEAN-Nhật Bản: Hợp tác toàn diện vì hòa bình và phát triển thịnh vượng
Việt Nam và ASEANicon15/11/2018  
Quan hệ Đối tác chiến lược và hợp tác toàn diện ASEAN - Nhật Bản không ngừng được đẩy mạnh, đạt kết quả rất tích cực.
Kỷ nguyên mới cho quan hệ Nga – ASEAN
Kỷ nguyên mới cho quan hệ Nga – ASEAN
Việt Nam và ASEANicon01/12/2018  
Một kỷ nguyên mới trong quan hệ gần gũi hơn về cả kinh tế và chiến lược giữa Nga và ASEAN đang được khơi thông.
Thúc đẩy thịnh vượng cho mọi người
Thúc đẩy thịnh vượng cho mọi người
Việt Nam và ASEANicon30/11/2018  
Chúng ta - những con người của ASEAN, các nhà lãnh đạo, chính phủ, doanh nghiệp và các nhà hoạt động xã hội đều mong muốn một khu vực Châu Á hoạt động vì tất cả mọi người.
Cơ hội lớn từ thị trường hơn 60 triệu dân
Cơ hội lớn từ thị trường hơn 60 triệu dân
Việt Nam và ASEANicon04/12/2018  
“Chúng ta đã nói quá nhiều về TPP mà bỏ qua các cơ hội khai thác thị trường 650 triệu dân đang hiện hữu ở ASEAN”.
Tham gia ASEAN đã tạo đà để con tàu Việt Nam ra biển lớn
Tham gia ASEAN đã tạo đà để con tàu Việt Nam ra biển lớn
Việt Nam và ASEANicon14/11/2018  
Thành bại của việc tham gia ASEAN nói riêng cũng như hội nhập quốc tế nói chung nằm ở chỗ có chiến lược, lộ trình và bước đi bài bản. Việc tham gia ASEAN đã tạo đà để con tàu Việt Nam tiến ra biển lớn.
Định vị vai trò của Việt Nam trong Cộng đồng ASEAN
Định vị vai trò của Việt Nam trong Cộng đồng ASEAN
Việt Nam và ASEANicon13/11/2018  
So với nhiều nước thành viên ASEAN, Việt Nam ở một chừng mực vẫn đứng sau về trình độ phát triển.
Muốn tự cường phải hòa nhập, cởi mở
Muốn tự cường phải hòa nhập, cởi mở
Việt Nam và ASEANicon27/11/2018  
Khi nói ASEAN “Tự cường và sáng tạo”, điều đó có nghĩa, hướng tới một ASEAN phát triển trên cơ sở một sự ổn định, không phát triển biệt lập.
Bình đẳng giới góp phần thực hiện thành công Tầm nhìn ASEAN 2025
Bình đẳng giới góp phần thực hiện thành công Tầm nhìn ASEAN 2025
Việt Nam và ASEANicon20/12/2018  
“Lần này chúng ta phải sửa một cách tổng thể Bộ Luật Lao động để thực hiện cam kết với các nước ASEAN và cũng là điều kiện để thực hiện các hiệp định thương mại thế hệ mới, đặc biệt là CPTPP.”    
Cam kết vì mục tiêu phát triển toàn diện và công bằng
Cam kết vì mục tiêu phát triển toàn diện và công bằng
Việt Nam và ASEANicon30/11/2018  
AEC mở ra lợi ích lớn về việc làm và năng suất lao động. Các lao động có tay nghề cao, dịch vụ, đầu tư và hàng hóa của 10 quốc gia thành viên của ASEAN được di chuyển tự do hơn trong khu vực.
ASEAN là một hình mẫu thành công
ASEAN là một hình mẫu thành công
Việt Nam và ASEANicon30/11/2018  
Hiệp định CPTPP mà Australia ký kết với 10 nước, trong đó có 4 thành viên ASEAN là một câu chuyện thành công, là được thiết kế để cùng đua lên đỉnh, chứ không phải để đua xuống đáy.
ASEAN đã có bước tiến dài để trao quyền cho phụ nữ và trẻ em gái
ASEAN đã có bước tiến dài để trao quyền cho phụ nữ và trẻ em gái
Việt Nam và ASEANicon30/12/2018  
Phó Tổng thư ký Cộng đồng Văn hóa Xã hội ASEAN Kung Phoak khẳng định, ASEAN cam kết đạt được bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ và trẻ em gái như đã thể hiện trong Tầm nhìn ASEAN 2025 và các văn kiện trọng yếu của ASEAN.
Cách mạng công nghiệp 4.0 và tương lai ASEAN
Cách mạng công nghiệp 4.0 và tương lai ASEAN
Việt Nam và ASEANicon30/11/2018  
Cả thế giới đang tham gia cuộc chạy đua làm chủ cách mạng công nghiệp 4.0.Trong cuộc đua này, các nước ASEAN, trong đó có Việt Nam, vẫn có cơ hội bứt phá nhờ lợi thế về sự linh hoạt.
Tự cường trên 3 trụ cột
Tự cường trên 3 trụ cột
Việt Nam và ASEANicon28/11/2018  
ASEAN là một trong những tổ chức khu vực thành công nhất, và những diễn đàn, cơ chế do tổ chức này thành lập và dẫn dắt vẫn tiếp tục thu hút được sự quan tâm của các đối tác.
ASEAN đang trở thành căn cứ của các tập đoàn lớn
ASEAN đang trở thành căn cứ của các tập đoàn lớn
Việt Nam và ASEANicon22/11/2018  
AEC được xem là sự mở rộng logic những sáng kiến mà ASEAN đã thực hiện cho đến nay để tiến tới hội nhập kinh tế ASEAN sâu rộng hơn.
Chìa khóa để nông nghiệp ASEAN phát triển bền vững
Chìa khóa để nông nghiệp ASEAN phát triển bền vững
Việt Nam và ASEANicon05/12/2018  
Theo Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Nguyễn Xuân Cường, phương thức đầu tư công - tư là một trong các phương thức cốt lõi để phát triển nông nghiệp bền vững.
ASEAN hướng tới nền nông nghiệp sáng tạo và đổi mới
ASEAN hướng tới nền nông nghiệp sáng tạo và đổi mới
Việt Nam và ASEANicon01/12/2018  
Trước, nay và sau này, nông nghiệp vẫn duy trì vai trò trụ cột trong Cộng đồng kinh tế ASEAN và góp phần hiện thực hóa nhiều mục tiêu của Cộng đồng.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN