221
455
Đời sống
doisong
/xahoi/doisong/
870312
Cảnh sát môi trường sẽ ''mạnh tay'' với vi phạm môi trường
1
Article
441
Xã hội
xahoi
/xahoi/
Cảnh sát môi trường sẽ ''mạnh tay'' với vi phạm môi trường
,

(VietNamNet)- Bộ Công an vừa ký quyết định thành lập lực lượng cảnh sát môi trường (CSMT), theo đó, hai Bộ (Công an, Tài nguyên và Môi trường) sẽ phối hợp về chuyên môn và nghiệp vụ để xử lý các vi phạm về môi trường...

Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) Phạm Khôi Nguyên vừa có cuộc trao đổi với phóng viên VietNamNet xung quanh vấn đề này.

Thứ trưởng Phạm Khôi Nguyên (bên phải) đang trả lời những bức xúc của người dân về môi trường trong cuộc Giao lưu trực tuyến mới đây. (Ảnh: Trần Vũ)

Cảnh sát môi trường ''siết chặt'' hành vi vi phạm môi trường

- Thưa ông, lực lượng CSMT được thành lập ngay sau 1 năm ra đời Luật Bảo vệ môi trường (29/11/2005) mang ý nghĩa như thế nào?

Trước 1993, công tác BVMT tập trung vào giáo dục, tuyên truyền, nhận thức. Hơn 10 năm qua nhận thức của từng người dân, doanh nghiệp và xã hội tương đối tốt. Các nước ngoài đến Việt Nam nhận xét cùng với thời điểm nước họ thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá thì lãnh đạo của họ không quan tâm đến môi trường như ở Việt Nam hiện nay.

Tuy nhiên, vấn đề môi trường ngày càng phức tạp, cái tồn tại là chế tài thời gian qua chưa đủ mạnh. Luật Bảo vệ môi trường (BVMT) được ban hành góp phần hoàn thiện chế tài BVMT, qua đó, song song với động viên khuyến khích BVMT thì phải có biện pháp răn đe xử lý bằng các chế tài mạnh.

Việc thành lập lực lượng CSMT đã manh nha từ 5 năm gần đây, đến nay lực lượng này chính thức được thành lập, dự kiến cuối tháng 12/2006 hoặc đầu năm 2007 sẽ ra quân. Đây là dấu hiệu mừng, lực lượng này sẽ phối hợp với lực lượng thanh tra môi trường nhằm tạo nên tính ''răn đe'' lớn đối với những hành vi vi phạm môi trường.

- Cụ thể, lực lượng CSMT sẽ đóng góp cho công tác bảo vệ môi trường ra sao, thưa ông?

Nói nôm na, công an xử lý những kẻ ''ăn trộm'' các thứ ở ngoài về cho mình - còn lực lượng CSMT lại xử lý những kẻ vứt trộm cái của mình ra ngoài!

Giả dụ sáng ngủ dậy thấy một đống rác thải mất vệ sinh lù lù trước cửa thì dù có tức đến mấy cũng không biết kêu ai xử lý, hay vụ tràn dầu ra hệ thống sông Sài Gòn - Đồng Nai, đến vụ nhập 5.035 tấn rác thải ở cảng Hải Phòng trước đây cũng chỉ xử lý đến mức phạt hành chính và buộc tái xuất. Lực lượng thanh tra môi trường chỉ xử lý những vụ việc cụ thể, còn những việc ''trước thanh tra'' và ''sau thanh tra'' lại không biết ai xử lý. CSMT sẽ đáp ứng đòi hỏi này.

Ngoài việc làm cho chế tài ''mạnh'' thêm như đã nói ở trên, CSMT sẽ góp phần xử lý thực trạng các nhà máy xí nghiệp ở Việt Nam hiện nay chỉ có hệ thống xử lý nhưng không chịu cho vận hành vì vận hành rất tốn kém. Tôi biết nhiều nhà máy còn xây dựng hệ thống cống thải ngầm đổ thẳng ra sông để không ai thấy. Khi thanh tra đến thì cho hệ thống xử lý chất thải vận hành, rồi thanh tra đi lại tiếp tục... thải cống ngầm. Thanh tra môi trường mỗi năm chỉ kiểm tra được từ 1-2 lần, trong khi đó lực lượng CSMT có thể kiểm tra bất cứ lúc nào. Sắp tới chúng tôi sẽ yêu cầu lắp công tơ điện, nước cho hệ thống xử lý chất thải tại các nhà máy xí nghiệp. CSMT sẽ kiểm tra thường xuyên mức độ tiêu thụ điện, nước ở các đơn vị này.

CSMT cũng góp phần ''ngăn chặn'' tình trạng buôn lậu chất thải, phế liệu của nước ngoài vào Việt Nam. Các phế liệu chủ yếu là thùng đựng hoá chất, phân bón, chất độc hại... mà nhiều khi thanh tra môi trường cũng không kiểm tra được, có lúc chúng tôi còn phải nhờ cả Interpol. Nay lực lượng CSMT sẽ ''làm'' việc này.

Ngoài ra, hiện nay nhiều nước quy định, căn cứ vào công nghệ sản xuất phải đầu tư thích ứng cho hệ thống xử lý môi trường. Ví dụ, với những nhà máy vi sinh thì phải đầu tư 15-20% tổng vốn đầu tư cho hệ thống xử lý môi trường, đối với nhà máy luyện kim, xi măng là khoảng 10%... Tuy nhiên, ngay cả các nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam hiện nay cũng chưa đáp ứng được yêu cầu này. Sắp tới, CSMT sẽ đi giám sát việc này.

- Thưa ông, có thể coi gốc của ô nhiễm môi trường là lợi nhuận, mà vì lợi nhuận người ta có trăm phương ngàn kế để vì mục đích cá nhân mà ảnh hưởng đến bao người. Đã có lực lượng thanh tra rồi mà những hiện tượng đó vẫn xảy ra, vậy có quá kỳ vọng vào lực lượng CSMT không?

Về lợi nhuận, tôi ví dụ thế này, một đối tác nước ngoài nói với tôi nước ông ta có hơn 20 triệu tấn rác thải công nghiệp, trong khi Việt Nam có hơn 3.000 hòn đảo, vậy có thể  hy sinh hẳn 1 hòn đảo để họ xử lý nhờ chất thải, đổi lại xin biếu Việt Nam 1 tỷ đô la''. Một đối tác khác cũng từng đề nghị được xây dựng 3 nhà máy xử lý rác thải y tế tại 3 thành phố lớn (Hải Phòng, Đà Nẵng, TP HCM), đổi lại mỗi năm Việt Nam cũng sẽ thu về hàng trăm triệu đô la. Cả 2 đề nghị này nghe qua rất ''bở'' vì lợi nhuận lớn. Tuy nhiên, chỉ cần ''cân đo đong đếm'' nghiêm túc là thấy ngay: hiện nay ở Việt Nam mỗi năm đốt khoảng nửa triệu tấn trong khi đó lại để cho 3,5 triệu tấn rác thải y tế nước ngoài ùn ùn kéo về thì dù có xử lý, chắc chắn cũng sẽ ''ngấm ngầm'' ảnh hưởng đến môi trường sống và sức khoẻ của người dân.

Mới đây thôi, có tỉnh được mời tiếp nhận một công nghệ mới nhưng công nghệ này gây ô nhiễm môi trường nên tỉnh này không nhận. Một thời gian sau thì thấy tỉnh bạn nhận và xây dựng nhà máy ngay sát ranh giới 2 tỉnh, để cho chất thải đổ hết sang tỉnh này. Lãnh đạo tỉnh này chỉ còn biết kêu ''biết thế tiếp nhận công nghệ luôn cho xong vì đằng nào cũng ô nhiễm mà không bị phạt gì!''.

Những việc như thế gây xung đột giữa các tỉnh ghê gớm, ngay cả các lưu vực sông ở nước ta hiện nay cũng vậy, cuối nguồn kiện thượng nguồn... Với những sự vụ đó, thanh tra môi trường chỉ có thể kiểm tra tại một thời điểm nhất định, nhưng CSMT thì có thể kiểm tra và theo dõi chặt chẽ hơn. Thậm chí, CSMT cũng điều tra cả những quyết định sai của lãnh đạo dưới góc độ pháp luật BVMT.

Ô nhiễm sông cũng đang là một ''vấn nạn'' cho môi trường. (Ảnh: Trần Vũ)

Người dân và nhà báo cũng song hành cùng cảnh sát môi trường!

- Mức phạt được đưa ra cụ thể như thế nào, thưa ông?

Như tôi đã phân tích, thanh tra môi trường chỉ có thể xử phạt hành chính theo Luật Bảo vệ Môi trường với mức tối đa là 70 triệu đồng. Nhưng CSMT có thể truy tố cá nhân hoặc tập thể vi phạm môi trường ra toà.

Chương 18 của Luật Hình sự cũng có 10 điều quy định về xử phạt vi phạm môi trường nhưng sắp tới chúng tôi sẽ bổ sung thêm.

- Nhưng nhân sự thì do Bộ Công an quản lý, nội dung thì lại ở Bộ TN&MT. Vậy 2 Bộ phối hợp như thế nào, thưa ông?

Hai Bộ (Công an và TN&MT) sẽ phối hợp về chuyên môn, lực lượng CSMT là khâu ''trước khi thanh tra'' và ''sau khi thanh tra''. Ví dụ, thanh tra thì xử lý hành chính nhưng CSMT thì có thể bắt dừng luôn nếu phát hiện vi phạm, thậm chí nếu lãnh đạo đơn vị mà vi phạm thì CSMT có quyền tống đạt cả lãnh đạo. Bộ TN&MT sẽ cung cấp cho lực lượng CSMT những thông tin, số liệu, cơ sở của các đơn vị gian dối, vi phạm trong công tác BVMT.

Bộ TN&MT cũng phối hợp với công an về nghiệp vụ môi trường qua đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng...(tiêu chuẩn môi trường thế nào? thế nào là BOD, thế nào là chất lơ lửng...). Việc này được giao cho Cục Bảo vệ Môi trường phối hợp Với phòng CSMT của Bộ Công an.

Trước mắt, sẽ thành lập Phòng CSMT tại các Sở Công an ở 30 tỉnh bức xúc nhất về môi trường, sau đó sẽ tiến hành thành lập tại tất cả các điạ phương trên cả nước.

- Trước đây manh nha 1 số vụ xử lý vi phạm môi trường công cộng (khạc nhổ bừa bãi, tiểu tiện bừa bãi...) nhưng có vẻ như lực lượng làm việc này ''danh không chính'', mà hiệu quả cũng chỉ như muối bỏ bể...

Lực lượng CSMT ra đời là phải vào cuộc, phải làm cụ thể các sự vụ. Thời gian tới sẽ xử lý một số vụ vi phạm Quyết định 64 của Thủ tướng Chính phủ về về việc phê duyệt Kế hoạch xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Phải xử lý thật nghiêm minh mới có tính ''răn đe'' tốt.

Không chỉ có thanh tra và cảnh sát môi trường, chúng tôi sẽ kéo cả người dân, cả báo chí tham gia vào công cuộc bảo vệ môi trường.

- Xin cảm ơn Thứ trưởng!

  • Kiều Minh

,
Ý kiến của bạn
Ý kiến bạn đọc
,
,
,
,