Thanh toán di động - Nền móng cho tăng trưởng kinh tế

Theo các chuyên gia, đến năm 2019, thanh toán di động sẽ qua mặt thanh toán thẻ phổ biến lâu nay.

Xu hướng mang tính toàn cầu

Thanh toán di động (Mobile  Payment) đã trở thành một xu hướng định hình rõ nét trên phạm vi toàn cầu. Theo Worldpay, đến năm 2019, ví di động (mobile wallets) với giá trị giao dịch 668 tỷ USD, chiếm 27,6% thị phần thanh toán bán lẻ toàn cầu sẽ thay thế thẻ thanh toán như Visa, MasterCard tỷ lệ 24,9% để trở thành phương thức thanh toán ưa chuộng nhất.

Thanh toán di động qua điện thoại thông minh đem lại cơ hội tiếp cận các dịch vụ tài chính một cách thuận tiện, với chi phí phải chăng cho hàng trăm triệu người có thu nhập thấp, dân cư vùng sâu, vùng xa, đóng góp tích cực cho công cuộc phổ cập tài chính tới số đông dân chúng.

Tiềm năng và tiện ích qua ứng dụng thực tế

Hiện nay, Việt Nam đạt tỷ lệ 140 thuê bao di động/100 dân, gần 60 triệu thuê bao mạng 3G/4G, công nghệ 4G đã phủ sóng 99% số quận, huyện trên toàn quốc. Bên cạnh đó, Việt Nam còn có cơ cấu dân số vàng, giới trẻ ưa thích công nghệ, tỷ lệ sở hữu điện thoại thông minh ở mức cao (72%).

Thanh toán di động - Nền móng cho tăng trưởng kinh tế
Giới trẻ Việt Nam dành nhiều thời gian cho việc sử dụng di động

Nhận thức rõ tiềm năng của thanh toán di động, ngành Ngân hàng đã có những định hướng cụ thể đưa lĩnh vực này phát triển sâu rộng hơn, đem lại lợi ích thiết thực cho người tiêu dùng, doanh nghiệp và dân cư vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa.

Về công nghệ và dịch vụ, hầu hết các ngân hàng như Vietinbank, Vietcombank, BIDV, Agribank, Sacombank…đã hợp tác với các đơn vị Fintech triển khai, cung ứng dịch vụ ngân hàng trên nền tảng thiết bị di động với việc áp dụng một số công nghệ mới như: Dữ liệu lớn (Big data), Trí tuệ nhân tạo (A.I), ứng dụng đa phương tiện OTT (Over-The-Top) hay Tokenization.

Đặc biệt, ngoài các phương thức thanh toán truyền thống, trong năm 2017, thị trường thanh toán Việt Nam đã xuất hiện thêm hai giải pháp thanh toán mới là Samsung Pay - thanh toán phi tiếp xúc an toàn bảo mật trên các máy điện thoại thông minh Samsung đời mới và thanh toán bằng mã phản hồi nhanh (QR Code) tiện lợi cho người dùng.

 

Năm qua, các ngân hàng cũng đẩy mạnh xây dựng hệ sinh thái tiện ích và nâng cao trải nghiệm khách hàng nhằm phổ biến ứng dụng di động (Mobile App). Nhờ ứng dụng công nghệ hiệu quả, các ngân hàng đã cung ứng được hầu hết dịch vụ thanh toán cơ bản trên Mobile như: tra cứu thông tin tài khoản; kết nối thanh toán hóa đơn; nạp tiền; thanh toán sử dụng mã QR; chuyển tiền... không chỉ sử dụng trong nội bộ ngân hàng mà còn với các đơn vị viễn thông, điện truyền hình...; chuyển tiền liên ngân hàng chính xác theo thời gian thực…

Về số lượng các đơn vị cung ứng dịch vụ, đến nay đã có 41 ngân hàng tại Việt Nam cung ứng dịch vụ Mobile banking, Mobile payment; 25 tổ chức không phải ngân hàng tham gia cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán với các ứng dụng điển hình như Moca, MoMo của M_Servicevà QR Pay của VNPAY.

Về thay đổi quan niệm, thói quen sử dụng tiền mặt, nhận thức được sự tác động của quan điểm tài chính cá nhân trong việc tiếp nhận dịch vụ thanh toán không tiền mặt, Ngân hàng Nhà nước đã chú trọng thực hiện công tác truyền thông, phổ cập kiến thức tài chính qua các diễn đàn lớn và nhận được phản hồi hết sức tích cực từ phía người dùng và doanh nghiệp.

Thanh toán di động - Nền móng cho tăng trưởng kinh tế
Khách hàng trải nghiệm phương thức thanh toán di động qua mã QR tại sự kiện VEPF 2017

Những kết quả đạt được, với những cơ chế, chính sách và bước đi cụ thể như trên, thanh toán di động trong năm qua đã đạt được thành tựu đáng ghi nhận với gần 110 triệu giao dịch thanh toán, chuyển tiền qua thiết bị di động trong năm 2017, tăng trưởng 81% về giá trị giao dịch so với năm 2016. Hệ thống chuyển tiền nhanh liên ngân hàngđã kết nối với hầu hết các ngân hàng, có sự tăng trưởng đột biến so với năm 2016 với 4,9 lần về giá trị và 3,7 lần về số lượng giao dịch, sự tăng trưởng vượt bậc này có sự đóng góp quan trọng của thanh toán trên thiết bị di động.

Định hướng phát triển trong tương lai

Trong những năm tới, Ngân hàng Nhà nước phải tiếp tục ưu tiên thúc đẩy thanh toán di động bằng các chiến lược tài chính toàn diện, đưa thanh toán di động trở thành giải pháp đột phá trong phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, đem lại lợi ích thiết thực nhờ việc cung cấp thêm lựa chọn thanh toán, tăng tiện lợi, giảm chi phí chấp nhận thanh toán, mở rộng quy mô và phạm vi giao dịch.

Cơ quan quản lý này cũng sẽ đóng vai trò trung tâm trong chuẩn hóa định dạng thanh toán QR code nhằm gia tăng hơn nữa tiện ích, mở rộng quy mô giao dịch của các tổ chức cung ứng dịch vụ nhờ tính liên thông và khả năng tương hợp giữa các loại mã QR khác nhau của từng tổ chức.

Với những kết quả tích cực dễ nhận thấy, lợi ích của thanh toán di động trong thời gian tới sẽ được lan tỏa sâu rộng hơn nữa, đem lại lợi ích thiết thực cho xã hội, góp phần dịch chuyển mạnh mẽ thói quen thanh toán, góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế nói chung.

Doãn Phong