Mua gian hàng ảo, mất tiền thật

Thương mại điện tử là một hình thức giao thương tất yếu trong thời bùng nổ mạng Internet. Thế nhưng tại VN, những khu "chợ" trên mạng đang phát triển như "nồi lẩu thập cẩm", bị nhiều kẻ sử dụng như một công cụ lừa đảo.

Rao tuyển nhân viên bán thẻ cào, kinh doanh, phát triển thị trường... nhưng thực chất là hình thức tuyển hội viên vào mạng lưới tuyển dụng đa cấp.

Các mạng lưới này có mặt ở nhiều quận huyện tại TP.HCM và các tỉnh thành với số hội viên lên đến hàng ngàn người. PV Tuổi Trẻ đã nhiều ngày xâm nhập mạng lưới trên và được truyền nhiều "bí kíp" dụ người tham gia vào ăn hoa hồng là chính, kinh doanh chỉ là phụ.

"Mồi câu" hấp dẫn

Theo thông tin rao tuyển nhân viên với mức lương 3-10 triệu đồng/tháng, chúng tôi tìm đến chi nhánh của Công ty CP Vaphuco (Q.Bình Tân, TP.HCM). Tại tầng trệt, chúng tôi được hội viên Trần Minh Tường dẫn đến gặp "sếp" Hoa hoặc Nam - những người mà Tường giới thiệu là "rất thành công" - để nghe hướng dẫn mà thực chất là dụ dỗ chúng tôi tham gia mạng lưới. Theo lời Nam, khi gia nhập hội viên sẽ được công ty đào tạo kỹ năng, được tạo tài khoản đăng nhập và sở hữu gian hàng trực tuyến ở website trogia.vn, được tặng phiếu mua hàng trị giá 6 triệu đồng, được cấp thẻ Vip mua hàng giá ưu đãi ở đối tác liên kết...

"Kinh doanh trên gian hàng chỉ là phụ, cái chính là xây dựng mạng lưới của mình" - Nguyễn Trường Nam giở "bài ngửa". Theo Nam, bí quyết làm giàu dựa trên công thức tuyển hội viên theo "sơ đồ nhị phân" hay còn gọi là sơ đồ hình cây. Cụ thể, mỗi người tham gia mạng lưới luôn được cắm làm tuyến dưới của hội viên khác và hội viên này tìm hai hội viên khác để cắm vào thành tuyến dưới của mình...

Theo Nam, khi tìm được hai tuyến dưới thì hoa hồng cho mỗi người tuyển được là 450.000 đồng, tổng cộng là 900.000 đồng. Cộng thêm 100.000 đồng tiền thưởng "đối xứng" cho hai hội viên tuyển được, tất cả được 1 triệu đồng. "Mỗi người tuyến dưới sẽ làm việc cho mình, khi đó mỗi tháng không làm gì cũng có tiền..." - Nam nói.

Để thuyết phục hơn, các hội viên thay nhau nêu tên nhiều thành viên sau một thời gian ngắn tham gia đã có thu nhập hàng chục triệu đồng mỗi tháng. Tại hội nghị công ty được tổ chức vào ngày 5 hằng tháng, các Vip (thành viên tuyển được 50 người) được trao thưởng tiền "tươi" gần 20 triệu đồng. "Nếu anh không đủ tiền có thể đặt quyền lợi (đặt cọc) trước để giữ chỗ" - Nam nói.
 

Một nạn nhân ở Hà Nội cho biết anh mua hai đồng hồ đeo tay hiệu Lancaster thông qua trang web này, nhưng sau hai tháng mới nhận được hàng và là hàng... dỏm

Khi PV mở máy tính để chị Si, chị Hương (những nạn nhân của MB24) xem, họ mới biết những người họ gửi gắm hi vọng đã bị bắt và lúc đó mới hiểu sơ máy tính hoặc Internet là gì

Tại Công ty CP đầu tư Đại Hưng Phát, chúng tôi được một nhân viên tên M. khẳng định chỉ cần bỏ ra ban đầu 3 triệu đồng để mua một gian hàng hoặc 6 triệu đồng để lập một website trên trang www.gobay.vn là có thể ung dung... đếm tiền. "Chỉ cần mời được một thành viên mới tham gia lập gian hàng, anh sẽ được hưởng 600.000 đồng và 100.000 đồng tiền tư vấn, và cứ hai người thì cộng thêm 150.000 đồng tiền cặp. Tôi thấy anh nhanh nhẹn, chuyện mời thành viên tham gia đâu có khó nên tương lai rất xán lạn" - M. nói.

M. tiết lộ thêm thu nhập của chúng tôi sẽ tăng gấp bội nếu mời được người tham gia thành lập website tại trang www.gobay.vn. Cụ thể, mời được một người lập website, tiền hoa hồng sẽ là 1,5 triệu đồng/người và 100.000 đồng tiền tư vấn, thêm một người nữa thì được cộng thêm 300.000 đồng tiền cặp. "Nếu anh mời được 60 người lập website sẽ đạt cấp độ "VIP gian hàng", có thể nhận tiền hoa hồng trên 20 triệu đồng, còn mời được 100 người lập website sẽ đạt cấp "VIP website", số tiền nhận được lên tới... 175 triệu đồng" - M. nói.

Mánh cũ, nạn nhân mới

Theo tìm hiểu, đa số thành viên của các công ty này đều xuất thân là lao động tự do hoặc công nhân, ngoài ra còn có sinh viên tham gia. T. - quê Bình Thuận, làm thành viên được hơn một tháng - cho biết trước đây làm nghề bán heo quay, vịt nướng. "Làm hoài chỉ đủ sống, dư được bộ quần áo. Khi được giới thiệu công việc này mình đón xe về quê vay tiền đi làm. Nhiều người khác như chị Hoa trước đây làm thợ may, khi vào không có tiền phải cầm xe máy nhưng đến nay đã mua được chiếc Air Blade" - T. nói.

Công việc của T. hằng ngày là dán tờ rơi tuyển dụng trên các trụ điện và mời người tìm việc đến chi nhánh. "Mỗi ngày có 70-80 người đến công ty. Cứ tám người cũng thuyết phục được 5-6 người đặt cọc, tham gia làm hội viên. Nhiều công nhân bỏ việc chuyển sang làm luôn, sinh viên cũng có nhiều" - T. cho hay. Còn Vinh trước làm thợ hồ đã cầm xe máy, nữ trang của vợ để có tiền trở thành hội viên.

Trong quá trình thuyết phục người tham gia mạng lưới, những hội viên của trogia.vn luôn nhấn mạnh với người đến tìm việc cách kiếm tiền dựa trên việc phát triển hội viên tuyến dưới để lấy hoa hồng, còn việc kinh doanh trên trogia.vn chỉ là "lấy tiền xăng xe, cà phê". "Hiện nay tuyến dưới của em được bảy người, sắp tới có tám đứa bạn nữa chắc chắn sẽ tham gia cùng em. Mình tuyển người theo cách nóng, ấm, lạnh. Nóng là tuyển những người thân nhất của mình vào, ấm là những người có quen biết, lạnh là khách hàng bình thường" - Huy (Phú Yên), thành viên của mạng lưới này, nói.

Tương tự, Công ty CP đầu tư Đại Hưng Phát cũng lôi kéo được khá nhiều người bỏ tiền mua những gian hàng ảo trên trang web www.gobay.vn của công ty này. Anh Vũ Văn Quân, từng là công nhân ở TP.HCM trước khi tham gia công ty này, thừa nhận với thu nhập bèo bọt của công nhân, anh đã không thể cưỡng được viễn cảnh kiếm tiền dễ và nhanh của phương thức này nên đã đánh liều.

"Tôi đã mượn 6 triệu đồng của bạn bè và người thân để lập website thông qua mạng này, đến khi phát hiện phương thức này có vẻ không thực tế và thiếu đàng hoàng thì đã muộn rồi..." - anh Quân than thở. Theo tìm hiểu của chúng tôi, không riêng gì ở TP.HCM và Bình Dương, mạng lưới của Công ty CP Đại Hưng Phát hiện đang lan rộng ra các làng quê ở miền Trung và Tây nguyên để "săn" những con mồi mới.

Tin bợm, mất bò

Vợ chồng chị La Thị Si (dân tộc Tày, một trong năm nạn nhân của MB24 tại thôn 8, xã Đắk Win, Cư Jut, Đắk Nông) cho biết dù không hề biết vi tính hay Internet là gì nhưng nghe nhiều người tiếp thị hay quá nên tin lời vay tiền mua ngay ba gian hàng trị giá 13,5 triệu đồng. Mua xong, cả gia đình háo hức chờ đợi nhận thẻ rút tiền từ MB24 chi nhánh Ea Kar (Đắk Lắk) để hưởng tiền lời hằng tháng nhưng mãi không thấy hồi âm.

Anh Lương Văn Thoại, chồng chị Si, ngậm ngùi kể dù chưa biết mặt mũi cái máy vi tính như thế nào, nhưng được mấy người làm trong MB24 tận tình hướng dẫn cách thức tham gia, đồng thời khẳng định chỉ với hơn 5 triệu đồng mua một gian hàng, không cần làm gì hết, ba tháng sau sẽ có 70-90 triệu đồng. "Họ nói kinh doanh các gian hàng này chỉ dành cho người nghèo vì công ty nhân đạo, muốn giúp những gia đình nghèo vươn lên giàu có và mỗi gia đình chỉ được tham gia tối đa ba gian hàng... Nghe nói thế chúng tôi mới vay tiền tham gia, nào ngờ..." - anh Thoại than thở.

Chị Lương Thị Hương, hàng xóm của anh Thoại, cũng vay nóng 5,2 triệu đồng mua ngay một gian hàng dù không hề biết nó là thứ gì. Khi mua gian hàng cũng chỉ qua trung gian là những người từ Ea Kar, Đắk Lắk giới thiệu chứ không làm giấy tờ, không có biên lai. Ngay cả tên tuổi của mình (account - tài khoản Internet) trên MB24 như thế nào cũng phó mặc cho những đối tượng trên và chỉ biết... chờ!

Theo Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk, đến nay chỉ riêng hai chi nhánh của MB24 tại Đắk Lắk đã lôi kéo và lập được 4.354 gian hàng trên trang muaban24.vn. Đại tá Phạm Minh Thắng, chánh văn phòng Công an tỉnh Đắk Lắk, cho biết cách thức hoạt động của MB24 là tuyên truyền, phô trương như mua hàng giá rẻ, thu nhập hấp dẫn từ hàng chục đến 100 triệu đồng/tháng... Từ khi thành lập đến tháng 5-2012, hai chi nhánh MB24 tại Đắk Lắk có doanh thu 22,6 tỉ đồng từ việc bán gian hàng trên mạng. "Ngoài MB24, còn nhiều công ty dạng này nên người dân khi nghe giới thiệu, quảng cáo hấp dẫn cần cảnh giác, tránh mắc lừa những kẻ lừa đảo" - ông Thắng khuyến cáo.