Làm sao để không phải ăn Tết trong viện?

- Ngộ độc thực phẩm luôn là nỗi lo của người dân dịp Tết Nguyên đán. Nguy cơ ngộ độc đến từ mọi loại đồ uống (rượu), bánh kẹo và thực phẩm (rau, thịt, …).

Nguy cơ ngộ độc cao

Dù đã gần 2 Tết, nhưng mỗi khi nhớ lại, chị N.T.T vẫn không khỏi sợ hãi. Đó là vào chiều 30 tháng chạp năm 2009, chị T. bị ngộ độc thực phẩm sau khi ăn rau xà lách mua từ chợ gần nhà.

Được chuyển vào Bệnh viện Xanh Pôn với các dấu hiệu như sốt, nôn thốc, đau bụng, liên tục đi ngoài, chị T. được các bác sỹ xác định trong ruột có vi khuẩn Salmonella – một loại vi khuẩn có mặt ở khắp mọi nơi và có thể nhiễm vào mọi loại thức ăn (trứng tươi, rau quả tươi, nước, ngũ cốc, vv…).

Theo các bác sỹ, vi khuẩn này sẽ xâm nhập cơ thể, nếu người ăn ăn phải rau, ngũ cốc, trứng tươi, sữa tươi, vv… được tiếp xúc trực tiếp bằng phân người hoặc phân gia súc trong quá trình thu hoạch hoặc chế biến.

Rất may, cả gia đình chị T. chỉ có mình chị hay ăn rau sống, nên ngoài chị T. ra không còn ai bị ngộ độc.

Cũng trong 6 ngày Tết nguyên đán Canh Dần, từ 12-19/2/2010, thống kê trên toàn quốc của Bộ Y tế cho thấy, không xảy ra vụ ngộ độc thực phẩm lớn, nhưng số ca cấp cứu phải nhập viện do ngộ độc thức ăn tại gia đình lên tới 1.104 trường hợp, tăng 75,5% so với cùng kỳ năm Kỷ Sửu (2009).

Ngoài rau, củ, quả có thể chứa vi khuẩn gây ngộ độc, các loại đồ uống như rượu không đảm bảo chất lượng cũng có thể gây ra những chuyện ngoài ý muốn. Người tiêu dùng đặc biệt chú ý vì đây là mặt hàng được tiêu thụ mạnh trong những ngày Tết sắp tới và tỷ lệ rượu bị làm giả, rượu kém chất lượng trên thị trường là rất cao.

Cách đây 2 tuần, Công an TP Hà Nội cũng đã triệt phá một ổ cung cấp rượu vodka giả với quy mô lớn, mánh khóe tinh vi.

Theo các bác sỹ tại trung tâm chống độc của Bệnh viện Bạch Mai, nếu chẳng may uống phải rượu giả, rượu kém chất lượng được pha với cồn công nghiệp, không được khử methanol theo đúng quy định thì người uống có thể sẽ bị ngộ độc rượu, thậm chí có không ít trường hợp đã tử vong do ngộ độc nặng vì uống nhiều trong mấy ngày Tết. Đối với người bị ngộ độc nhẹ hơn thì có thể sẽ bị đau đầu, chóng mặt, khó chịu.

Ngoài những mặt hàng có thể gây ngộ độc tức thời như rau củ quả và rượu như trên, các loại thực phẩm làm sẵn, bánh kẹo cũng có thể gây ra những tác động xấu đến sức khỏe (như ăn khó tiêu, người ì ạch) do trong thực phẩm làm sẵn thường chứa nhiều chất béo hoặc có thể có chất bảo quản; trong bánh kẹo – nhất là bánh kẹo có màu sắc sặc sỡ - có thể có dùng phẩm màu công nghiệp (có khả năng gây ung thư).

Điển hình gần đây nhất (18/1) tại TP.HCM đã phát hiện 8/17 mẫu thực phẩm dương tính với hàn the; 3/23 mẫu gia vị tương ớt, hạt dưa có chứa phẩm màu RhodamineB (phẩm màu công nghiệp gây ung thư và bị cấm dùng trong thực phẩm).

Tại Hà Nội, thời gian qua cũng phát hiện tương ớt, ớt bột, gia vị không rõ nguồn gốc chứa các loại phẩm màu công nghiệp rất độc hại.

Ăn nhiều rau, dự trữ sẵn thuốc cần thiết

PGS. TS Lê Bạch Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết: “Thói quen ăn uống trong dịp Tết sẽ khác ngày thường với những thực đơn phong phú, giàu chất dinh dưỡng và các bữa ăn diễn ra thường xuyên, liên tục hơn. Điều này có thể gây ra một số biểu hiện như ì ạch, khó tiêu.

Vì thế, cần kiểm soát chế độ ăn uống thích hợp. Nên ăn nhiều rau củ quả tươi, sạch, ăn nhiều cá sẽ tốt hơn ăn nhiều thịt. Đặc biệt là hạn chế ăn những món rán hoặc món ăn được chế biến sẵn, vì chúng có thể chúng có chất bảo quản hoặc quá nhiều chất béo gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe, đặc biệt là người đang bị các bệnh mãn tính như tim mạch, tiểu đường, huyết áp”.

Đối với các loại rau (cũng sẽ được tiêu thụ mạnh trong dịp Tết) người dân được khuyến cáo mua ở những nơi tin cậy, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và nhất thiết phải ngâm rửa sạch để không bị ngộ độc. Thức ăn cần được nấu chín thật kỹ và chế biến hợp vệ sinh.

Để có thể hoàn toàn chủ động xử trí các tình huống phát sinh liên quan đến sức khỏe trong dịp Tết (do thói quen ăn uống, sinh họat đảo lộn có thể gây ra rối loạn), các dược sỹ cũng khuyến cáo người bệnh nên dự phòng một số loại thuốc cần thiết.

Theo Th.S Ma Doãn Quý, Khoa Dược, Bệnh viện Xanh Pôn, người mắc bệnh mãn tính (tim mạch, huyết áp, tiểu đường…) nên đi khám từ trước và chuẩn bị đủ số thuốc uống trong suốt thời gian nghỉ Tết (khoảng 6-7 ngày liền).

Ngoài ra mỗi gia đình nên chuẩn bị cho cả trẻ em và người lớn các loại kháng sinh thông thường như giảm đau, hạ sốt, chống viêm, thuốc ho, thuốc rối loạn tiêu hóa (đầy bụng, khó tiêu, tiêu chảy), một số thuốc dưỡng da (phòng da khô nứt nẻ).

Th.S Quý cho biết, tất cả các loại thuốc này cần được chỉ dẫn rõ ràng, chính xác từ dược sỹ để người dân có thể sử dụng an toàn, hợp lý.

Cẩm Quyên