- Dự kiến năm tới, TP.HCM trợ giá xe buýt 1.337 tỷ đồng, gấp đôi năm 2008. Tuy nhiên hiệu quả mang lại chưa như mong muốn khiến nhiều đại biểu HĐND băn khoăn, liệu có lãng phí không.

Ngày 11/12, Giám đốc Sở GTVT Tất Thành Cang đăng đàn trả lời chất vấn của HĐND TP.HCM về hiệu quả đầu tư, trợ giá cho phát triển giao thông công cộng bằng xe buýt, chất lượng và thái độ phục vụ xe buýt.

{keywords}
ĐB HĐND TP.HCM Võ Văn Sen

ĐB Võ Văn Sen cho rằng, năm nay TP chi trên 1.300 tỷ đồng trợ giá xe buýt. “Có người còn nói là chi trên 7% ngân sách. Như vậy là TP chi một số tiền rất lớn trợ giá cho xe buýt. Xin hỏi đồng chí Giám đốc, với hiệu quả như hiện nay thì trợ giá có lãng phí không? Biện pháp gì để khắc phục trong thời gian tới?”, ông Sen hỏi.

ĐB Phạm Hiếu Nghĩa đặt vấn đề, tại sao trợ giá xe buýt lại tăng lên hàng năm. Sở GTVT có biện pháp nào để giảm trợ giá mà vẫn đạt được mục tiêu vận chuyển hành khách công cộng?

Trả lời chất vấn, Giám đốc Sở GTVT Tất Thành Cang cho hay, trợ giá xe buýt được đặt ra trên cơ sở thu hút người dân đi lại bằng phương tiện công cộng.

{keywords}
Giám đốc Sở GTVT Tất Thành Cang

“Nếu giá cao thì người dân không đi. Giá nguyên liệu tăng, giá nhân công lao động tăng nhưng giá vé xe buýt không tăng lên nên TP phải trợ giá. Có lúc giá nguyên liệu tăng 200%, nhưng giá vẫn không đổi nhiều”, ông Cang nói.

Còn vấn đề có lãng phí hay không, ông Cang cho rằng, trong 10 năm tái lập và phát triển xe buýt, lượng hành khách đã tăng nhanh. Năm ngoái chỉ có 32 triệu lượt hành khách, năm nay tăng lên gần 400 triệu lượt. “Nếu xét hiệu quả, hàng triệu người đó không đi xe buýt thì có khoảng 500 ngàn xe gắn máy lưu thông mỗi ngày, điều này gây ách tắc giao thông”, ông Cang nói.

Vị Giám đốc Sở GTVT lấy dẫn chứng từ một nghiên cứu của PGS.TS Phạm Xuân Mai, ĐH Bách khoa TP.HCM chỉ rõ, nếu một năm ở một đô thị lớn như TP.HCM việc ô nhiễm môi trường do khí thải xe gắn máy thì TP thiệt hại 1 tỷ đô la. Và số lượng người này không đi xe buýt (tương đương 500 ngàn xe máy) thì sẽ thiệt hại 2.000 tỷ/năm. “Xét về hiệu quả, nhìn về lâu dài, chúng ta phải phát triển phương tiện công cộng xe buýt”, ông Cang khẳng định.

Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận có lãng phí từ nguồn trợ giá xe buýt. “Vì tổ chức luồng tuyến chưa hợp lý, một số tuyến còn vắng khách, trùng tuyến còn nhiều nên cùng một lúc trên một đường có nhiều xe buýt chạy qua…”, ông Cang nói.

Được đề nghị trợ giúp, Giám đốc Sở Tài chính Đào Thị Hương Lan cho biết, năm 2008 trợ giá xe buýt là 639 tỷ đồng, đến năm 2013 tăng lên 1.300 tỷ. Dự toán, năm 2014 sẽ tăng lên 1.337 tỷ. Tổng mức trợ giá qua hàng năm đều tăng, trong đó năm 2011 tăng cao lên 1.362 tỷ đồng do điều chỉnh tiền lương tối thiểu vùng và sửa cầu nên lộ trình thay đổi làm chi phí tăng.

Hỏi lại, ĐB Võ Văn Sen cho rằng, nói như Giám đốc 2 Sở thì TP.HCM quá sang khi dành gần 1.400 tỷ đồng ngân sách để trợ giá xe buýt. Theo ông Sen, với đà như hiện nay thì sẽ không dừng lại ở con số 1.400 tỷ mà còn tăng nữa. “TP có kế hoạch chiến lược trợ giá ra sao khi sử dụng số tiền này? Đến lúc nào TP chấm dứt trợ giá? Ta phải tính lộ trình chứ không thể đụng đâu làm đó, tính đâu tới đó, không thể như thế vì tốn tiền rất lớn”, ông Sen nói.

Ông Tất Thành Cang cho hay, hiện nay mới chỉ có khoảng 11% lượng hành khách tham gia phương tiện công cộng. TP đang thực hiện chiến lược phát triển phương tiện công cộng đạt 20% năm 2020, 30-40% năm 2030. “Chỉ khi nào vận tải công cộng trên 40% người đi lại thì mới xem chính sách khác thay thế. Để phát triển như vậy TP phải đầu tư 7 tuyến metro. Trước mắt phải trợ giá đến 2020”, ông Cang nói.

Tá Lâm - Ảnh: Thạch Thảo