Báo điện tử chính thống hàng đầu Việt Nam

Đi lễ chùa, đền, phủ đầu năm thế nào cho đúng?

 - Đi lễ chùa đầu năm - một hoạt động gắn liền với đạo Phật đã trở thành một tập tục tốt đẹp được duy trì ở nhiều gia đình Việt Nam. Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu hết được ý nghĩa và cách thức đi chùa đúng đắn.

Đi lễ chùa đầu năm - một nét văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta. Tuy nhiên bên cạnh những người đến chùa với đúng nghĩa lễ Phật, học Chánh pháp, hành thiện tích đức thì cũng không ít người đến chốn cửa thiền làm những điều trái giáo lý nhà Phật, ngược với thuần phong mỹ tục.

Sự thiếu hiểu biết về đạo Phật đang làm méo mó, biến dạng các lễ hội gắn với chùa chiền. Do vậy để hoạt động tín ngưỡng diễn ra đúng với bản chất, góp phần tiết kiệm thời gian, tiền bạc, bài trừ mê tín dị đoan thì cần có cái nhìn đúng đắn về chùa chiền và giáo lý đạo Phật.

Đi lễ chùa, đền, phủ đầu năm thế nào cho đúng?
Sự thiếu hiểu biết về đạo Phật đang làm méo mó, biến dạng các lễ hội gắn với chùa chiền. Ảnh: VietNamNet

Ý nghĩa của việc đi lễ chùa đầu năm

Dưới góc độ dân tộc học, Nhà Dân tộc học Tạ Đức cho biết: “Phần lớn người dân Việt Nam đi lễ chùa theo truyền thống gia đình. Từ đời này qua đời khác với những nhà theo đạo Phật từ lâu thì việc đi lễ chùa đã trở thành một hoạt động thường ngày.

Họ đi đến chùa để cầu xin từ chuyện cầu bình an, sức khỏe đến việc mong “trời Phật phù hộ” cho kết quả học tập của con cái, hay chuyện làm ăn, buôn bán sẽ thuận lợi và ngày càng tốt hơn. Thông thường, mọi người sẽ đi chùa vào các ngày Rằm và mồng Một hàng tháng hoặc khi có các sự kiện Phật giáo.

Ngoài ra, nhiều người vì gặp khúc mắc trong cuộc sống và khi không thể giải quyết được những vấn đề khó khăn, họ rơi vào trạng thái khủng hoảng, bế tắc mới tìm đến chùa. 

Cũng theo lời Nhà Dân tộc học Tạ Đức, bất cứ ai khi đến chùa đều mong tìm sự bình an cho gia đình, nghiệm ra những nhân - quả thông qua giáo lý nhà Phật. Từ đó có thể dạy lại cho con cháu sống tốt hơn, hướng thiện hơn.

Dưới đây là một số hướng dẫn của ông về việc đi lễ chùa đầu năm:

Sắm lễ đi chùa

Việc sửa soạn đi lễ chùa, sắm lễ vật để đi lễ chùa đều có những quy định mà người hành lễ phải tuân thủ là:

- Đến dâng hương tại các chùa chỉ được sắm lễ chay: hương, hoa tươi, quả chín, oản phẩm, xôi chè... Không được sắm sửa lễ mặn chư cỗ tam sinh (trâu, dê, lợn), thịt mồi, gà, giò, chả…

Việc sắm sửa lễ mặn chỉ có thể được chấp nhận nếu như trong khu vực chùa có thờ tự các vị Thánh, Mẫu và chỉ dâng ở đó mà thôi. Tuyệt đối không được dâng đặt lễ mặn ở khu vực Phật điện (chính điện), tức là nơi thờ tự chính của ngôi chùa.

Trên hương án của chính điện chỉ được dâng lễ chay, tịnh. Lễ mặn (nhưng thường chỉ đơn giản: gà, giò, chả, rượu, trầu cau...) cũng thường được đặt tại ban thờ hay điện thờ (nếu xây riêng) của Đức Ông - vị thần cai quản toàn bộ công việc của ngôi chùa.

- Không nên sắm sửa vàng mã, tiền âm phủ để dâng cúng, lễ Phật tại chùa. Nếu có sửa lễ này thì chủ đặt ở bàn thờ thần linh, Thánh Mẫu hay ở bàn thờ Đức Ông.

- Tiền giấy âm phủ hay hàng mã kiêng đặt ở ban thờ Phật, Bồ tát và tiền thật cũng không nên đặt lên hương án của chính điện. Tiền, vàng công đức nên để vào hòm công đức đặt tại chùa.

- Hoa tươi lễ phật là: Hoa sen, hoa huệ, hoa mẫu đơn, hoa ngâu, hoa cúc…không nên dùng các loại hoa tạp, hoa dại….

- Trước ngày dâng hương lễ phật ở chùa cần chay tịnh trong đời sống sinh hoạt ngày thường: ăn chay, kiêng giới, làm việc thiện.

Cách bày lễ ở các ban

- Ở chùa thì ban to nhất bao giờ cũng ở chính giữa. Nhà chính là ban Tam Bảo thờ phật, khi đặt lễ ở ban này để cúng dường chư phật thì đầy đủ nhất phải gòm 5 món: hương - đăng (nến) - hoa - quả - nước.

Trong trường hợp không chuẩn bị được hết như vậy thì cũng không sao, cúng dường chư phật bằng tấm lòng thành chân thật. Tuyệt đối không để tiền, vàng, bao gồm cả tiền thật lên ban Tam Bảo.

Tiền thật nên để trực tiếp vào hòm công đức coi như đó là tiền cúng dường. Tuyệt đối không cúng đồ lễ mặn trong chùa, kể cả để ở ban Đức Ông.

- Các ban khác trong chùa thì thường còn có ban Mẫu, ban Đức Ông, ban Thánh Hiền, ban vong… tùy mỗi chùa mà có sắp xếp khác nhau, thường có biển ghi đặt ở trước từng ban, bạn có thể quan sát trước khi khấn.

 

- Về thắp hương thì bạn có thể thắp 3 nén nhưng thường giờ không cho thắp bên trong chùa vì lí do an toàn, nên bạn cứ thắp chung ở lư hương to đặt trước cửa chùa, rồi sau đó đi từng ban khấn.

Cũng không quá quan trọng thắp nhiều hương hay ít hương, nhiều khi kể cả 1 nén cũng không sao cả. Chỉ cần chú ý ban Tam Bảo thờ phật bao giờ cũng là to nhất nên nếu có chuẩn bị nhiều đồ lễ để bày các ban thì nên ưu tiên sắp sửa cho ban Tam Bảo đẹp và trang trọng nhất.

Thậm chí nếu không muốn cầu kỳ bạn cũng có thế chỉ cần sắp một đĩa hương hoa quả để duy nhất ở ban Tam Bảo.

- Về khấn thì khi đi lễ chùa thường chú trọng sám hối, sau đó nguyện hồi hướng công đức cho oan gia trái chủ, cho người thân, người mất được siêu sinh Tây phương cực lạc, người sống được mạnh khỏe, an lạc, biết đến phật pháp tăng, tin sâu phật pháp.

Đến chùa hành lễ cần theo thứ tự như sau:

1. Đặt lễ vật: Thắp hương và làm lễ tại ban thờ Đức Ông trước.

2. Sau khi đặt lễ ở ban Đức Ông (Đức Chúa) xong, đặt lễ lên hương án của chính điện, thắp đèn nhang, thỉnh 3 hồi chuông rồi làm lễ chư phật, bồ tát.

3. Sau khi đặt lễ ở chính điện xong thì đi thắp hương ở tất cả các ban thờ khác của nhà bái đường. Khi thắp hương lên đều có 3 lễ hay 5 lễ. Nếu chùa nào có điện thờ Mẫu, Tứ Phủ thì đến đó đặt lễ, dâng hương cầu theo ý nguyện.

4. Cuối cùng thì lễ ở nhà thờ tổ (nhà hậu).

5. Cuối buổi lễ, sau khi đã lễ tạ để hạ lễ thì nên đến nhà trai giới hay phòng tiếp khách để thăm hỏi các vị sư, tăng trụ trì và có thể tùy tâm công đức.

Lưu ý khi đi lễ đền, phủ:

Bên cạnh việc đi chùa, đầu năm người dân cũng tìm đến các đền, phủ cầu an, cầu may mắn tài lộc cho cả năm. Nhà Dân tộc học Tạ Đức cho hay: "Đi lễ đền, phủ là tín ngưỡng thờ cúng thánh thần từ xưa của dân tộc Việt Nam. Bất cứ tín ngưỡng nào cũng đều hướng con người ta đến sự chân - thiện - mỹ.

Khác với đi lễ Phật, khi đi lễ đền, phủ, miếu ta ngoài hương hoa, trái cây và nến ta sẽ chuẩn bị thêm lễ mặn như giò, bánh chưng, gà... tùy vào kinh tế mỗi người, tức là "tùy tiền biện lễ".

Thông thường, lễ chay được dùng để dâng ban Thánh Mẫu. Lễ Mặn: Gồm gà, lợn, giò, chả… được làm cẩn thận, nấu chín. Nếu có lễ này thì đặt bàn thờ Ngũ vị quan lớn tức là ban công đồng. Lễ đồ sống: Gồm trứng, gạo, muối hoặc thịt mồi (một miếng thịt lợn khoảng vài lạng). Đây là lễ dành riêng cho việc dâng cúng quan Ngũ Hổ, Bạch xà, Thanh xà đặt ở hạ ban Công Đồng Tứ phủ. 

Theo lễ thường thì gồm 5 quả trứng vịt sống đặt trong một đĩa muối, gạo, hai quả trứng gà sống đặt trong hai cốc nhỏ, một miếng thịt mồi được khía (không đứt rời) thành năm phần, để sống.

Ở các phủ còn có cỗ mặn sơn trang: Gồm những đồ đặc sản Việt Nam: cua, ốc, lươn, ớt, chanh quả… Nếu có gạo nếp cẩm nấu xôi chè thì cũng thuộc vào lễ này.

Bàn về việc đốt vàng mã, Nhà Dân tộc học Tạ Đức chia sẻ thêm: "Đây là một phong tục lâu đời ở nước ta nhưng ban đầu người ta chỉ đốt mang tính tượng trưng, cho người đã khuất hoặc thánh thần nhưng ngày nay tục lệ này đang bị biến tướng. Nhiều người nghĩ rằng phải mâm cao cỗ đầy, vàng mã chất như núi thì xin các thánh thần mới linh nghiệm. Từ đó họ phung phí tiền bạc vào vàng mã.

Điều này vô hình chung làm mất đi những nét đẹp vốn có của nó, gây ô nhiễm môi trường và lãng phí.

Vì vậy khi đi lễ chùa, đền, phủ người dân cũng nên có tư duy tích cực về việc này, giữ gìn bản sắc văn hóa nhưng đừng để biến tướng". 

Chuyên gia phong thủy gợi ý chọn ngày khai trương đầu năm Mậu Tuất

Chuyên gia phong thủy gợi ý chọn ngày khai trương đầu năm Mậu Tuất

Để cả năm được gặp nhiều may mắn, làm ăn phát đạt, tấn tới, người kinh doanh rất chú trọng việc lựa chọn giờ lành ngày đẹp để mở hàng, khai trương đầu năm.

Nghệ nhân ẩm thực hướng dẫn chuẩn bị mâm cỗ hóa vàng năm Mậu Tuất

Nghệ nhân ẩm thực hướng dẫn chuẩn bị mâm cỗ hóa vàng năm Mậu Tuất

Sau khi hết 3 ngày Tết, các gia đình lại tất bật sửa soạn cho ngày hóa vàng, tiễn đưa ông bà, tổ tiên. Mâm cỗ ngày này cũng được các gia đình đặc biệt chú trọng. Cùng tham khảo mâm cỗ cúng do nghệ nhân Ánh Tuyết hướng dẫn.

Người Hà Nội đi chùa, mua muối may mắn đầu năm

Người Hà Nội đi chùa, mua muối may mắn đầu năm

Ngay sau thời khắc giao thừa cùng tiếng chuông chùa vang vọng, hàng trăm người dân ở thủ đô đổ về chùa Quán Sứ lễ, cầu may cho năm mới gặp được nhiều may mắn.

Điều nhất định phải hiểu khi đi chùa lễ Phật, để luôn được Tài-Lộc-An

Điều nhất định phải hiểu khi đi chùa lễ Phật, để luôn được Tài-Lộc-An

Vì thế, đi chùa mà dâng mâm cao cỗ đầy, cầu xin điều này việc kia thì tốt nhất không nên đi. Đi lễ Phật là thành tâm, hãy nhớ kĩ những điều sau:

Nhật Linh