icon navigator icon

Ở Việt Nam, ẩm thực dường như chạm tới mọi khía cạnh của cuộc sống. Ẩm thực chính là lịch sử, là văn hóa và linh hồn của mỗi quốc gia. 

"Khi ăn, chúng tôi không thường nói chuyện mà chỉ tập trung vào món ăn trước mặt", Tú, hướng dẫn viên của tôi chia sẻ. Nhìn quanh căn phòng lát gạch trắng đơn sơ nhưng chật kín người cùng ngồi ăn chung trên những chiếc bàn gỗ, tôi nhận ra điều Tú nói là đúng. Thứ âm thanh nổi bật nhất ở đây chính là tiếng sột soạt đều đặn khi ăn. Tôi nhìn Tú qua làn khói bốc lên nghi ngút từ bát phở của mình và gật đầu đồng ý. Được thưởng thức những sợi bánh phở mềm cùng hương vị nước dùng đậm đà chắc chắn là trải nghiệm khiến tôi không thể nào quên.

Tôi đang ăn ở một quán Phở Gia Truyền trong khu phố cổ Hà Nội. Họ đã bán phở suốt thế hệ. Trên thực tế, phở, món ăn gần như nổi tiếng nhất của ẩm thực Việt, là tất cả những gì họ phục vụ ở đây, bắt đầu từ 6h sáng cho tới khi hết hàng. Nhưng tôi luôn biết rằng, ẩm thực Việt Nam còn nhiều điều cần khám phá hơn thế.

Tôi quyết định tìm hiểu nhiều hơn về Việt Nam thông qua nền ẩm thực sôi động cùng hành trình từ Bắc vào Nam để nếm thử những đặc sản nổi tiếng của các vùng miền, mang đậm đặc trưng khí hậu, văn hóa và lịch sử.

Có lẽ, ẩm thực Việt cũng không nằm ngoài 5 yếu tố nổi bật của ẩm thực châu Á là: cay, chua, đắng, ngọt và mặn. Cho dù các món ăn khác nhau trên khắp đất nước có khác nhau như thế nào, thì sự cân bằng “âm và dương”, như Tú mô tả - vẫn được coi là chìa khóa then chốt.

Tuy nhiên, các món ăn của Việt Nam đa dạng không chỉ vì nguồn gốc hay nguyên liệu mà dường như nó còn hiện diện và thấm nhuần trong mọi khía cạnh của cuộc sống hàng ngày nơi đây. Chúng ta có thể dễ dàng bắt gặp các chợ cóc nhỏ hay bếp nấu ở bất cứ đâu trên hè phố. Đó là lý do, tôi quyết định bắt đầu hành trình của mình từ những đường phố tấp nập của thủ đô Hà Nội.

"Hãy cứ tự tin đi trên đường và mọi người sẽ tìm cách tránh bạn", Tú cho lời khuyên khi chở tôi trên chiếc xe băng băng trên đường để tới một ngõ nhỏ trong khu phổ cổ Hà Nội. Tại đây, tôi được thưởng thức món chả rươi trên những chiếc ghế nhựa thấp đủ màu sắc. Cắn một miếng, tôi cảm nhận được sự béo ngậy, thơm mùi thì là, vỏ quýt nhưng nguyên liệu tạo nên món ăn này dường như phức tạp hơn thế.

"Đó là thịt gì vậy?" Tôi hỏi Tú, sau khi đã bị món ăn này chinh phục hoàn toàn. “Đó là rươi, thường có vào cuối thu đầu đông". Đây chắc chắn là một đặc sản của Hà Nội mà không nhiều người nước ngoài biết tới.

Tạm xa thành phố xô bồ, tôi đi về hướng Tây Nam đến Thung lũng Mai Châu. Ở đây có nhiều loại cây cỏ được trồng giữa những rặng núi đá vôi cùng những thửa ruộng bậc thang ngút ngàn. Các bản làng ở đây là sự pha trộn của bảy dân tộc, trong đó có người Thái trắng, đến Việt Nam từ hàng nghìn năm trước và xây nhà sàn để ở như một cách tránh gấu và hổ hoang trong rừng.

Hầu hết những ngôi nhà ở đây hiện nay vẫn được làm bằng gỗ hoặc tre nứa. Tôi đi lang thang trên con đường ngập tràn tiếng chim hót và tiếng suối chảy rì rào. Người dân đều nhoẻn miệng cười và cúi chào khi thấy tôi tới đây. Gia súc và gia cầm hầu như đều được thả rông phía dưới khu nhà tạm.

Bỗng một "cửa hàng di động" trên chiếc xe máy phá tan không cảnh yên bình nơi đây. Anh chủ hầu như bán đủ mọi thứ đồ gia dụng cần thiết. Trong khi, những loại nông sản như vải thiều, bưởi, xoài hay khoai lang, bí ngô, rau muống, rau cải... đều được người dân tự trồng trong vườn.

Tôi được mời tới nhà anh Tôn và thưởng thức rượu ngô, rượu sắn và rượu gạo nổi tiếng từ bao đời nay ở đây. Rượu gạo Mai Châu được làm từ gạo nếp đen lên men trộn với các loại thảo mộc và vỏ cây để mang tới một hương vị thật đặc biệt. Tôi ngập ngừng nhấp thử một ngụm rồi nhăn mặt khiến Tôn không ngừng cười để lộ hàm răng nhuộm đen theo truyền thống bao đời.

Sau trải nghiệm bình dị ở vùng nông thôn phía Bắc, tôi hướng về miền Trung để khám phá sự cầu kỳ của ẩm thực cung đình. Cách Hà Nội khoảng 665 km, Huế từng là kinh đô của nhà Nguyễn, triều đại phong kiến cuối cùng của Việt Nam. Đó là lý do tại sao mảnh đất cố đô có những nghệ nhân và đầu bếp giỏi nhất trong suốt 143 năm trị vì của triều đại này.

Huế có núi, có sông, có biển nên luôn đáp ứng đủ những nguyên liệu hấp dẫn nhất cho các đầu bếp hoàng gia, những người đưa ẩm thực Việt lên một tầm cáo mới. Các bữa tiệc xa hoa có thể lên tới 50 món đều được trang trí cầu kỳ, cẩn thận.

Một buổi sáng, tôi cùng bà Nga, một người dân địa phương đi chợ trước khi về nhà bà ăn trưa. Trong lúc vợ nấu ăn, chồng bà Nga, ông Quý cũng tự hào khoe với tôi khu vườn nhỏ trồng đầy cây trái của gia đình. Ở đây, có sung, thanh long, mít, khế - cũng như các loại rau thơm, gia vị và các loại hoa lan quý hiếm. 

Bữa trưa, tôi được gia đình thết đãi đặc sản nổi danh ở đây, bún bò Huế. Nước dùng đậm đà của món ăn này được làm từ xương bò cùng với các loại gia vị khác như sả và ớt cay. Bà Nga làm theo công thức truyền thống với những miếng tiết lợn được ninh mềm tan trong miệng.

Tối hôm đó, tôi ăn tối tại Nhà vườn Bến Xuân, trên chiếc thuyền rồng khi Mặt trời bắt đầu nhuộm vàng dòng sông Hương. Các món ăn ở đây đều được chế biến từ nguyên liệu tươi ngon tại chính khu vườn hữu cơ của vợ chồng gia chủ. Tôi đã được chiêu đãi một bữa tiệc nhỏ gồm canh sả trong vắt, bánh tráng cuốn thanh tao và ức vịt trắng ăn kèm với xoài.

Đi thêm một quãng đường ngắn, vượt đèo Hải Vân, tôi đến Hội An, trung tâm của đất nước. Nằm trên sông Thu Bồn, giữa vùng nông thôn đồng bằng và Biển Đông êm đềm, nơi đây đã từng là một điểm dừng trên Con đường Tơ lụa, là một cảng thương mại quốc tế lâu đời. Ngày nay, Hội An là một trong những điểm đến du lịch nổi tiếng của Việt Nam.

Tại đây, tôi gặp Trịnh Diễm Vy, người sáng lập The Market Restaurant and Cooking School, để học cách chế biến món súp cuộn bắp cải, bánh tráng giòn và salad xoài xanh.

Trước khi đến lớp, chúng tôi đã đến thăm chợ địa phương. Trên đường đến Hội An, tôi đã chứng kiến ​​những gia đình ở Đà Nẵng lội nước sâu đến đùi, căng từng thớ thịt để kéo lưới bắt những con cá nhỏ dưới biển. Ở đây, mọi nguyên liệu đều tươi ngon. Cua còn sống, càng được buộc bằng dây thừng, xếp trong những chiếc thùng thiếc hay những chậu đầy tôm cá ngoe nguẩy.

Chúng tôi dừng lại để thưởng thức món cao lầu huyền thoại của Hội An. Người dân địa phương truyền nhau rằng để có được sợi mì dai dày như vậy là bởi chúng được làm từ một công thức bí mật và luộc bằng nước giếng Bà Lệ có tuổi đời hàng thế kỷ trong khu phố cổ. Họ nói rằng bất kỳ loại nước nào khác sẽ không làm được sợi cao lầu. Cùng với đó, món ăn này còn được ăn kèm thịt lợn ninh nhừ cùng ngũ vị hương và nước dùng thơm phức với hoa hồi.

Sau đó, quay lại quán cô Vy, tôi tiếp tục được nếm thử các món gỏi làm từ tai heo, sứa, ốc sông cùng với ếch kho sả cay. Tôi còn được tận mặt chứng kiến các đầu bếp làm ra một đặc sản khác của Hội An là món bánh bao hoa hồng trắng.

Đi dạo qua những con phố hẹp trong khu phố cổ, tôi dừng lại chiêm ngưỡng những dấu tích của quá khứ buôn bán đầu náo nhiệt khi xưa: từ ngôi chùa cầu có mái che, do các thương nhân Nhật Bản xây dựng vào đầu thế kỷ 17 cho tới Miếu Quan Công do những người Hoa đầu tiên định cư ở Việt Nam xây dựng vào năm 1653. Rồi tôi ở lại bên ly cà phê đá trên sân thượng của quán nhỏ, cho đến khi ánh sáng của những chiếc đèn lồng ven sông bắt đầu lung linh trên mặt nước.

Kế hoạch ăn tối của tôi rất đơn giản là thưởng thức món bánh mì kẹp thịt nổi danh từng được Anthony Bourdain hết lời ca ngợi.

Điểm dừng chân cuối cùng của tôi là Thành phố Hồ Chí Minh, nơi tôi khám phá nền ẩm thực đang phát triển từng ngày của Việt Nam. Xung quanh các nhà hàng cao cấp, các quán ăn đường phố vẫn tấp nập buôn bán. 

Tôi được một người bạn địa phương chở trên chiếc vespa cổ khám phá món ăn đầu tiên tại đây, bánh xèo. Món crepe mặn ngoại cỡ này có màu vàng nghệ với phần nhân bên trong gồm giá đỗ, thịt lợn và tôm. Tôi xé một miếng ăn thử và nhấm nháp cùng ngụm bia Sài Gòn. Tôi cảm thấy mình như hòa vào không khí nơi đây.

Sau đó, chúng tôi đi đến Tuyên truyền, một quán rượu mang phong cách Việt nơi những bức tường gạch được bao phủ bởi những bức tranh tường hay áp phích tái hiện đầy màu sắc thời kỳ Chiến tranh Việt Nam. Thực đơn mang đến sự kết hợp đương đại với những món ăn đường phố kinh điển nổi tiếng một thời như cơm tấm, ăn cùng thịt lợn nướng mật ong và lá dứa. Bầu không khí vui vẻ và náo nhiệt, tràn ngập khách du lịch và người nước ngoài, nhưng tôi cảm thấy vẫn muốn thử thêm gì đó và quyết định ăn phở miền Nam.

Điều khiến phiên bản phở ở đây khác với phở Hà Nội chính là ở phần nước dùng ngọt và cay hơn. Trên thực tế, càng đi về miền Nam Việt Nam, tôi thấy người ăn ăn càng cay hơn.

Tại một nhà hàng không có tên tuổi, tôi thưởng thức bát phở nghi ngút khói của mình cùng giá đỗ và một chút húng thơm. Sau đó, lang thang trên vỉa hè, ngồi thưởng thức ly cà phê bệt, tôi ngẫm lại toàn bộ hành trình của mình ở Việt Nam. Ở đây, tôi đã hiểu thêm không chỉ về cách thức chế biến mà còn ở vai trò của mỗi món ăn trong cuộc sống gia đình và liên kết chặt chẽ của nó với quá khứ và tương lai của đất nước này.

tin nổi bật

Xem trai Hà Nội má phấn môi son, mặc váy múa 'con đĩ đánh bồng' điêu luyện

Mùng 9/1 âm lịch (tức 30/1), tiết mục múa "Con đĩ đánh bồng" của những chàng trai giả gái tại hội làng Triều Khúc (Hà Nội) thu hút đông đảo người dân và du khách tới tham gia.

Đồng bằng sông Cửu Long được vinh danh là điểm đến hấp dẫn nhất thế giới

Chuyên trang du lịch Traveller của tờ Sydney Morning Herald mới đây nhận định đồng bằng Sông Cửu Long là một trong những nơi hấp dẫn nhất thế giới trong năm 2023 mà du khách không nên bỏ lỡ.

Bún cá Hà Nội từng lên truyền hình Mỹ, ngày bán 400 bát

Quán bún cá của bà Văn trên phố Quán Thánh (Ba Đình, Hà Nội) từng được CNN giới thiệu là một trong năm món ngon nhất định phải thử khi tới Hà Nội (ngoài phở). Hiện mỗi ngày, quán bán khoảng 400 bát, đón hàng trăm thực khách.

Hàng nghìn người lên núi Bà Đen dâng hương đầu năm

Trong 6 ngày đầu xuân Quý Mão, có hơn nửa triệu lượt khách đến hành hương, viếng núi Bà Đen (Tây Ninh). Theo báo cáo, số du khách đổ về đây tăng gần 40% so với dịp Tết Nhâm Dần 2022.

Ba 'ông bụt' cởi trần, bị trát bùn vào người trong lễ hội cầu quý tử

Tích trò đúc bụt với các nghề sĩ nông, công được tái hiện trong lễ hội Đúc Bụt (Tam Dương, Vĩnh Phúc) thu hút đông đảo người dân và du khách khắp nơi về dự.

Bí ẩn những người chăn cừu đi cà kheo 'như thợ' ở khu rừng thông biển lớn nhất châu Âu

Vùng Landes ở tây nam nước Pháp, giáp với vịnh Biscay, được bao phủ bởi một rừng thông rộng lớn. Trên thực tế, đây là khu rừng 'thông biển' lớn nhất ở châu Âu, trước đây nổi tiếng với những người chăn cừu đi cà kheo.

Du khách trầm trồ trước mâm xôi khổng lồ ở làng xôi nổi tiếng nhất Hà Nội

Hàng ngàn người dân và du khách đã tới tham gia lễ hội thổi xôi diễn ra tại làng nghề Phú Gia (Phú Thượng, Tây Hồ, Hà Nội). Đây là làng nghề xôi nổi tiếng bậc nhất Hà thành, được thực khách khắp nơi yêu thích.

Cuộc thi kéo lửa, thổi cơm độc đáo ở Hà Nội

Lễ hội thi thổi cơm làng Thị Cấm (Xuân Phương, Nam Từ Liêm, Hà Nội) vừa được tổ chức sáng mùng 8 tháng Giêng, thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách đến theo dõi, cổ vũ.

Nghìn người tập trung thi giã thóc, đốt rơm nấu cơm lấy lộc đầu năm

Ngày 29/1/2023 (mùng 8 tháng Giêng), đông đảo người dân làng Thị Cấm (phường Xuân Phương, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội) có mặt tại đình làng để tham gia Hội kéo lửa, thổi cơm thi truyền thống.

Những kiểu ngăn du khách 'tè bậy' độc đáo ở châu Âu

Tại quận Soho, trung tâm London, Hội đồng Thành phố Westminster quyết định sơn toàn bộ các bức tường nơi công cộng bằng một loại sơn đặc biệt nhằm ngăn chặn những du khách thích 'tiểu bậy'.

Du xuân đến Gia Lai, ngắm vẻ đẹp 'nàng tiên của núi rừng Tây Nguyên'

Nằm ẩn mình ở nơi rừng thiêng nên có lẽ vì thế, thác Hang Én được mệnh danh “nàng tiên của rừng thiêng” vẫn giữ được vẻ đẹp hoang sơ, hùng vĩ, chưa có sự tác động của bàn tay con người.

Hàng nghìn du khách 'đóng băng' khi mắc kẹt trên đỉnh núi

Hàng nghìn du khách xếp hàng dài trên khu thắng cảnh núi Hoàng Sơn trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Hàng nghìn du khách trong và ngoài nước đến thăm nhà Bác những ngày đầu năm mới

Tại quần thể Khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Kim Liên (huyện Nam Đàn, Nghệ An) dịp này, mỗi ngày có hàng nghìn lượt người đến tham quan, dâng hoa, dâng hương tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nghìn người tập trung rước báu vật vua ban ngày đầu năm

Hàng nghìn người dân tập trung về xã Phú Gia (Hương Khê, Hà Tĩnh) long trọng rước báu vật vua Hàm Nghi về nhà cố đạo mới. Đây là lễ hội độc đáo của người dân địa phương này, được tổ chức hai năm một lần.

Linh vật mèo ở Quảng Trị hút vạn khách tham quan, tác giả được tặng thưởng

Trong dịp Tết Nguyên đán, hình ảnh 'hoa hậu' mèo ở Quảng Trị đã thu hút hơn 25.000 lượt du khách trong và ngoài tỉnh đến tham quan. Chủ nhân chế tác linh vật mèo cũng được chính quyền địa phương khen thưởng.

Du lịch Việt rộn ràng đầu xuân

Dịp Tết Quý Mão ghi nhận sự khởi sắc của nhiều điểm đến trên cả nước. Sự sôi động này sẽ là động lực để ngành du lịch nội địa chuyển mình mạnh mẽ hơn sau đại dịch Covid-19.

Du khách đổ về xin lộc đền ông Hoàng Mười ngày đầu năm

Trong những ngày đầu năm mới Tết Quý Mão, người dân từ khắp nơi đổ về đi lễ đền ông Hoàng Mười tại tỉnh Nghệ An, dâng lễ cầu bình an, may mắn, xin lộc đầu năm.

Khách Trung Quốc đổ tới đâu du lịch nhiều nhất trong dịp Tết Nguyên đán?

Du khách từ Trung Quốc đại lục gần như chỉ tập trung loanh quanh châu Á trong dịp Tết Nguyên đán, kỳ nghỉ đầu tiên sau khi Bắc Kinh nới lỏng các biện pháp kiểm soát biên giới liên quan đến Covid-19.

Cảnh thi đấu thổi cơm, bắt vịt trên sông vui nhộn ở Hải Dương

Lễ hội chùa Bạch Hào chiều 27/1 thu hút hàng trăm du khách tụ hội về hai bên bờ sông Cửa Chùa (Hải Dương) để đón xem những màn thi đấu thổi lửa nấu cơm và bắt vịt đầy vui nhộn.

Hàng vạn người lên đỉnh Fansipan xem Lễ hội khèn hoa, Hội xuân mở cổng trời

Sáng 26/1 (tức mùng 5 Tết Quý Mão), khu du lịch Sun World Fansipan Legend tưng bừng khai mạc Lễ hội Khèn hoa và Hội xuân mở cổng trời, thu hút đông đảo du khách tới trẩy hội, du xuân và lễ Phật, cầu an.