icon navigator icon

{keywords}

Với dân số khoảng 1,3 triệu, người Khmer sống tập trung nhiều nhất ở các tỉnh miền Tây Nam bộ và thành phố Hồ Chí Minh.

{keywords}

Tại thành phố Hồ Chí Minh, số lượng người Khmer – vào năm 1997 – có 3.882 người, nhưng vào năm 2015 – chỉ tính theo số tròn – là 25.000 người, sống rải rác ở nhiều quận song tập trung tương đối đông ở khu vực kênh Nhiêu Lộc, Thị Nghè, cạnh chùa Chăntarăngsây thuộc phường 7, quận 3 và chùa Pôthivong thuộc phường 10, quận Tân Bình.

Người Khmer có khá nhiều lễ hội, trong đó chùa và chư tăng đóng vai trò quan trọng, vì đó là trung tâm sinh hoạt cộng đồng, trung tâm văn hóa mang tính chất truyền thống. Những lễ hội lớn gồm có:

1. Lễ Meak Bochia (là lễ Ban hành giáo lý của Đức Phật); 2. Lễ Bân Chôl Chnăm Thmây (là lễ Tết cổ truyền, lễ hội lớn nhất trong năm của người Khmer); 3. Lễ Bân Visac Bochia (là lễ Phật Đản); 4. Lễ Bân Chôl Vôssa (là lễ Nhập hạ); 5. Lễ Đôlta (là lễ cúng ông bà hay lễ báo hiếu); 6. Lễ Bân Chênh Vôssa (là lễ Xuất hạ); 7. Lễ Bân Kathanh Tean (là lễ Dâng y); 8. Lễ Ok Om Bok (là lễ Cúng trăng). Về mỗi lễ hội trên đây đều chứa đựng những ý nghĩa sâu sắc về đạo, về đời.

{keywords}

Tết Năm mới chính là lễ hội lớn nhất và mang tính tổng hợp nhất của đồng bào Khmer. Chất nông nghiệp thấm đẫm trong niềm tin Phật giáo và Bà-la-môn giáo. Đây không chỉ là lễ hội để đoàn kết cộng đồng mà còn là dịp để con người cộng cảm với thiên nhiên (qua nghi thức cầu mưa); không chỉ là dịp đồng bào thể hiện ước vọng một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu mà còn là dịp để tưởng nhớ tổ tiên quá vãng.

Tết năm mới của đồng bào Khmer được xác định theo lịch Khmer, diễn ra vào trung tuần tháng 4 Dương lịch, kéo dài từ 10 - 15 ngày. Đây là tháng thứ 5 theo Phật lịch nhưng được dân gian Khmer quan niệm như tháng đầu tiên trong năm. Theo nông lịch Khmer, đây chính là giai đoạn nông nhàn gần như tuyệt đối, vì là cao điểm của mùa khô, lúa mùa đã thu hoạch xong, mọi hoạt động trồng trọt, chăn nuôi đều tạm dừng lại để chờ những cơn mưa đầu mùa.

Theo phong tục của đồng bào Khmer Nam bộ, hàng năm cứ vào ngày 29 tháng 8 đến ngày mùng 01 tháng 9 âm lịch, bà con lại nô nức tổ chức lễ Sene Dolta hay gọi là Lễ cúng ông bà nhằm tưởng nhớ đến công ơn và cầu phước cho linh hồn của các bậc sinh thành, những người trong thân tộc quá cố và tri ân tổ tiên đã khai phá đất đai, phù hộ cho phum, sóc được bình an, thịnh vượng. Ngoài ra, Lễ này vừa thể hiện nét đẹp truyền thống của đời sống văn hóa, tinh thần trong hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng gắn với ngôi chùa Khmer Nam bộ.

Theo quan niệm tín ngưỡng của người Khmer, Mặt trăng là vị thần cai quản thời tiết và mùa màng trong năm. Nhằm ghi nhớ và tạ ơn vị thần này, ngoài tham gia cúng trong cộng đồng tại phum sóc, tại chùa, hầu hết các gia đình Khmer ở Nam bộ thường tổ chức lễ hội Óoc-om-bok hay còn gọi là lễ cúng trăng tại nhà theo nghi thức khá đơn giản. Để chuẩn bị cho nghi thức này, tại khuôn viên nhà, nơi không có bóng cây che khuất mặt trăng, gia chủ xây dựng một cái cổng, hai trụ làm bằng tre hoặc trúc được trang trí hoa lá, trên cổng giăng một dây trầu gồm 12 lá trầu cuốn tròn tượng trưng cho 12 tháng trong năm và một dây cau gồm 7 trái chẻ vỏ ra như hai cánh con ong, tượng trưng cho 7 ngày trong tuần.

{keywords}

Về Tục thờ thần Neak Ta (tức là vị thần bảo hộ) và Tục thờ thần Arak (tức là vị thần của dòng họ). Ngoài những vị thần trên đây, tác giả kể thêm những vị thần khác, đó là Thần Mặt trời, Thần Mặt trăng và sự Thờ cúng Tổ tiên ông bà.

Về ngày lễ hội, dầu lớn hay nhỏ, thì các vị sư trong chùa cũng như các vị dẫn lễ đều phải thực hiện đúng 8 nghi thức sau đây: 1. Nghi thức qui y thọ giới; 2. Nghi thức thờ Phật; 3. Nghi thức tụng kinh; 4. Nghi thức sám hối; 5. Nghi thức trai tăng (tức là các vị sư dùng cơm); 6. Nghi thức thuyết pháp; 7. Nghi thức khất thực; 8. Nghi thức cúng dường và đặt bát hội tại chùa.

Sau các lễ hội và các tín ngưỡng, tác giả nói về sinh hoạt văn hóa, văn nghệ của người Khmer ở thành phố Hồ Chí Minh. Đó là các điệu múa dân gian như: 1. Múa Rom Vong (theo nhịp 4/4); 2. Múa Lâm lêu (theo nhịp 2/4); 3. Múa Saravan (theo nhịp 2/8); 4. Múa trống Seydam.

Cùng các điệu múa còn có các nhạc cụ như Bộ đàn gõ Phlêng pinpet (tức là dàn nhạc ngũ âm), nhạc cụ Rônek ek (gồm 21 thanh tre rời), nhạc cụ Rônek thung (gồm 16 thanh gỗ), nhạc cụ Rônek dek (gồm 21 thanh sắt), nhạc cụ Cuông thum và Cuông tuôt (tức là cồng lớn và cồng nhỏ), nhạc cụ Skôr thum (là trống lớn), nhạc cụ Srây pinper (tức là kèn thổi)…

{keywords}

Là một dân tộc sống lâu đời ở vùng đất Nam bộ, đã có những lễ hội truyền thống bắt nguồn từ cuộc sống lao động xa xưa nên các nghi lễ, tín ngưỡng ấy đã có dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn người Khmer, nên vì thời cuộc đã phải di chuyển nhiều nơi vẫn không hề bị rời xa tâm thức cội nguồn.

Ở thành phố Hồ Chí Minh, sinh hoạt lễ hội của người Khmer chủ yếu tập trung ở hai ngôi chùa thuộc phường 7 quận 3 và phường 10 Tân Bình.

Kiều Oanh
Ảnh: Duy Tuấn
Video: Duy Khánh, Trần Thủy, Bạt Tuấn

12/12/2021 02:27 (GMT+07:00)

tin nổi bật

Lễ tri ân, cầu siêu anh linh các anh hùng liệt sĩ

Lễ dâng hương, tri ân, cầu siêu anh linh các anh hùng liệt sĩ vừa diễn ra tại Nhà thờ Tổ chùa Ba Vàng nhân 75 năm ngày Thương binh, Liệt sĩ 27/7.

Nối dài đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc

Càng đến ngày 27/7, đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc lại được thể hiện mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Đồng bào theo đạo Hồi góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân

Đồng bào theo đạo Hồi luôn kề vai, sát cánh cùng nhân dân vượt qua khó khăn, thử thách, tích cực tham gia các phong trào đạt hiệu quả thiết thực.

Công tác NVNONN: Đẩy mạnh chuyển hóa chủ trương thành hành động thực tiễn

Người đứng đầu ngành Ngoại giao đề nghị, cần tiếp tục đẩy mạnh chuyển hóa chủ trương thành hành động thực tiễn. Quán triệt sâu sắc chủ trương rồi, nhưng phải vận dụng linh hoạt, không rập khuôn, cứng nhắc...

Giải báo chí 'Vì sự nghiệp Đại đoàn kết toàn dân tộc' năm 2021 - 2022

Giải báo chí 'Vì sự nghiệp Đại đoàn kết toàn dân tộc' năm 2021-2022 do Ban Thường trực Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức.

83 năm Phật giáo Hòa Hảo xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc

Ngày 16/6, tại An Hòa tự, thị trấn Phú Mỹ, huyện Phú Tân, tỉnh An Giang, Ban trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo tổ chức Đại lễ kỷ niệm 83 năm Ngày Đức Huỳnh Giáo Chủ khai sáng đạo Phật giáo Hòa Hảo (18/5 năm Kỷ Mão 1939-18/5 Nhâm Dần 2022).

Cuộc khi khơi gợi truyền thống yêu nước, tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc

Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa phát động cuộc thi 'Tìm hiểu về lịch sử truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam'.

Cờ đỏ ngôi sao bay phất phới, nǎm này là nǎm rất vẻ vang!

Dẫn lời chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gửi lời chúc Tết đến đồng bào và chiến sĩ cả nước, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và bạn bè quốc tế.

Tình cảm của Bác Hồ với bộ đội trong ngày Tết

Gần 20 lần trực tiếp đến thăm, nói chuyện với cán bộ chiến sĩ, dù có lúc chỉ 15 phút, nhưng Bác đã để lại cho cán bộ, chiến sĩ đơn vị những bài học sâu sắc và những kỷ niệm không bao giờ quên.

Đồng bào và sư sãi Khmer thiết thực chung tay phòng, chống dịch Covid-19

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19, đồng bào và sư sãi Khmer tỉnh Sóc Trăng đã triển khai, thực hiện nhiều biện pháp thiết thực nhằm chung tay cùng các cấp chính quyền hạn chế sự lây lan của dịch bệnh.

 

Đại đoàn kết để chung sức, đồng lòng phát triển đất nước

Truyền thống yêu nước thương nòi đã gắn kết dân tộc con Rồng cháu Tiên thành một khối đoàn kết gắn bó keo sơn, chung tay xây dựng đất nước Việt phát triển, chung tay kiến tạo hòa bình.

Đồng bào Phật giáo Hòa Hảo nguyện thực hiện đúng tôn chỉ hành đạo “Học Phật, tu nhân”

Ban Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo, Ban Phụng sự Tổ đình Đức Huỳnh giáo chủ và bà con Phật giáo Hòa Hảo vừa kỷ niệm 102 năm Ngày Đản sinh Đức Huỳnh giáo chủ Phật giáo Hòa Hảo-Huỳnh Phú Sổ (ngày 25/11 Kỷ Mùi–ngày 25/11 Tân Sửu).

Giấy bản trong nghi lễ tín ngưỡng độc đáo của người Dao

Giấy bản gắn liền với văn hóa tín ngưỡng của đồng bào Dao và thường được sử dụng trong các dịp đặc biệt. Để làm giấy bản thì cần những chiếc mành để tráng giấy.

 

Qua mỗi lần khó khăn, chúng ta lại vươn lên, trưởng thành

Một trong những hoạt động đáng nhớ và không thể thiếu trong chuyến công du Anh, Pháp của Thủ tướng Phạm Minh Chính là buổi gặp mặt với bà con kiều bào ở châu Âu.

Đoàn kết là truyền thống quý báu, được kết tinh qua hàng nghìn năm lịch sử

Đoàn kết là truyền thống quý báu của dân tộc ta, được kết tinh qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước. Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng việc xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

 

Xây dựng đất nước hùng cường: Khát vọng có thể tập hợp tất cả người Việt Nam

"Đoàn kết, thương yêu là nhìn cùng về một hướng. Hướng đó chính là xây dựng một đất nước hùng cường. Đó là một khát vọng có thể tập hợp được tất cả người Việt Nam, đặc biệt là đối với giới trẻ".

Giáo dân luôn đồng hành cùng Thủ đô thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ

Năm 2021 Hà Nội cũng như cả nước gặp nhiều khó khăn do dịch COVID-19. Chính trong thời khắc khó khăn ấy, sự đoàn kết tôn giáo trong khối đại đoàn kết dân tộc, giá trị văn hóa, tinh thần sống tốt đời đẹp đạo đã lan tỏa.

Chúc mừng Giáng sinh 2021: Niềm vui chung của người Công giáo Việt Nam

Lễ Thiên chúa Giáng sinh không chỉ là ngày lễ trọng riêng của người Công giáo mà cũng là niềm vui chung của đông đảo các tầng lớp nhân dân, nhất là thanh, thiếu niên cả nước.

Những bài học sinh động về công tác dân vận, khơi dậy lòng yêu nước

Trong lịch sử xây dựng và phát triển đất nước Việt Nam, có rất nhiều bài học kinh nghiệm quý báu trong công tác dân vận, vận động và phát huy vai trò của quần chúng nhân dân, đặc biệt là vào những thời điểm khó khăn.

Hà Giang: Triển lãm ảnh lưu động về các dân tộc, tôn giáo

Báo VietnamNet giới thiệu ảnh khai mạc triển lãm lưu động ảnh, tư liệu tuyên truyền về dân tộc, tôn giáo ở cơ sở năm 2021 vừa diễn ra hôm 21/12 tại Quảng trường 26/3, TP.Hà Giang, tỉnh Hà Giang.