icon navigator icon

{keywords}{keywords}

Cồng chiêng Tây Nguyên không chỉ có ý nghĩa về mặt vật chất cũng như những giá trị về nghệ thuật đơn thuần mà nó còn là "tiếng nói" của con người và của thần linh theo quan niệm "vạn vật hữu linh".

Từ thuở sơ khai, cồng chiêng được đánh lên để mừng lúa mới, xuống đồng; biểu hiện của tín ngưỡng - là phương tiện giao tiếp với siêu nhiên... Tất cả các lễ hội trong năm, từ lễ thổi tai cho trẻ sơ sinh đến lễ bỏ mả, lễ cúng máng nước, lễ mừng cơm mới, lễ đóng cửa kho, lễ đâm trâu.. . hay trong một buổi nghe khan... đều phải có tiếng cồng chiêng như là thứ để nối kết những con người trong cùng một cộng đồng.

Theo quan niệm của người Tây Nguyên, đằng sau mỗi chiếc cồng, chiêng đều ẩn chứa một vị thần. Cồng chiêng càng cổ thì quyền lực của vị thần càng cao. Cồng chiêng còn là tài sản quý giá, biểu tượng cho quyền lực và sự giàu có.

{keywords}

 

Cồng chiêng do vậy góp phần tạo nên những sử thi, những áng thơ ca đậm chất văn hóa Tây Nguyên vừa lãng mạn, vừa hùng tráng.

Ngày 25/11/2005, Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên của Việt Nam đã được UNESCO chính thức công nhận là kiệt tác văn hóa phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại. Cùng với các tỉnh Tây Nguyên, Gia Lai đã có nhiều chính sách cũng như các hoạt động thực tiễn nhằm bảo tồn và phát huy văn hóa cồng chiêng trong điều kiện mới.

{keywords}

 

Giờ đây, không gian văn hóa cồng chiêng không còn bó hẹp trong lễ nghi tâm linh và tín ngưỡng dân gian xưa, mà đã hiện diện khắp nơi, kể cả trên sân khấu hiện đại.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai, thống kê sơ bộ tại 1.192 làng đồng bào dân tộc trên địa bàn tỉnh hiện còn lưu giữ 5.655 bộ cồng chiêng (dân tộc J’Rai có 3.373 bộ; dân tộc Bahnar có 2.282 bộ) và 932 bộ cồng chiêng quý hiếm; toàn tỉnh có 900 nghệ nhân giỏi, hơn 60 nghệ nhân biết chỉnh chiêng và đã có 23 nghệ nhân được công nhận là Nghệ nhân Ưu tú. Có thể nói, đây là những “báu vật sống” đang đóng góp thầm lặng để bảo vệ, phát huy giá trị không gian văn hóa cồng chiêng.

{keywords}

Bên cạnh đó, nhiều năm qua tỉnh Gia Lai duy trì đều đặn các cuộc liên hoan cồng chiêng từ cơ sở đến cấp tỉnh (hai năm tổ chức một lần ở cấp xã và cấp huyện; bốn năm tổ chức một lần ở cấp tỉnh). Các cuộc liên hoan này đã thu hút được đông đảo các nghệ nhân và dân làng tham gia vào hoạt động trình diễn, thưởng thức, cổ vũ. Đó là những giải pháp hiệu quả nhằm duy trì việc giao lưu, truyền dạy cồng chiêng tại cộng đồng, kích thích khả năng sáng tạo, học hỏi của nghệ nhân và góp phần nâng cao nhận thức của người dân bản địa trong việc bảo tồn giá trị văn hóa cồng chiêng của cha ông.

Đáng chú ý là ngoài những đội chiêng truyền thống, đội chiêng thiếu nhi, hiện đã xuất hiện khá nhiều đội chiêng nữ, phá vỡ quan niệm lâu đời về vai trò của nữ giới đối với cồng chiêng. Những chủ nhân di sản đã và đang viết tiếp một chương mới cho câu chuyện bảo tồn di sản cồng chiêng trong đời sống đương đại.

{keywords}

Việc bảo tồn không gian văn hóa cồng chiêng trong bối cảnh đương đại là nhiệm vụ nặng nề, phức tạp và cấp bách. Tại hội thảo quốc tế với chủ đề Sự thay đổi đời sống kinh tế - xã hội và bảo tồn văn hóa cồng chiêng ở Việt Nam và khu vực Đông - Nam Á (năm 2009) và gần đây nhất là hội thảo Bảo vệ và phát huy giá trị không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên (năm 2018) được tổ chức tại TP.Pleiku (Gia Lai), đã đưa ra nhiều giải pháp giá trị thiết thực.

{keywords}

Có như vậy người dâ mới hào hứng tham gia giữ gìn, bảo vệ, phát huy một cách tự nguyện. 

Những năm gần đây, Gia Lai đã chú trọng khai thác các yếu tố của không gian văn hóa cồng chiêng để phát triển du lịch, kết hợp lễ hội với yếu tố di sản thiên nhiên, xây dựng các tour du lịch cộng đồng. Đây là hướng đi mới mẻ, giúp cộng đồng bảo tồn di sản gắn với phát triển du lịch dịch vụ, xóa đói, giảm nghèo và phát triển bền vững. 

Từ kinh nghiệm triển khai các mô hình du lịch dựa vào di sản hiện nay, có thể nói Gia Lai đang có những bước đi đúng hướng, góp phần cùng với đồng bào các dân tộc Tây Nguyên trong việc bảo tồn, phát huy giá trị của Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên.

Vũ Lụa, Tư Giang, Minh Khuê

19/12/2021 04:47

tin nổi bật

Cờ đỏ ngôi sao bay phất phới, nǎm này là nǎm rất vẻ vang!

Dẫn lời chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gửi lời chúc Tết đến đồng bào và chiến sĩ cả nước, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và bạn bè quốc tế.

Tình cảm của Bác Hồ với bộ đội trong ngày Tết

Gần 20 lần trực tiếp đến thăm, nói chuyện với cán bộ chiến sĩ, dù có lúc chỉ 15 phút, nhưng Bác đã để lại cho cán bộ, chiến sĩ đơn vị những bài học sâu sắc và những kỷ niệm không bao giờ quên.

Đồng bào và sư sãi Khmer thiết thực chung tay phòng, chống dịch Covid-19

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19, đồng bào và sư sãi Khmer tỉnh Sóc Trăng đã triển khai, thực hiện nhiều biện pháp thiết thực nhằm chung tay cùng các cấp chính quyền hạn chế sự lây lan của dịch bệnh.

 

Đại đoàn kết để chung sức, đồng lòng phát triển đất nước

Truyền thống yêu nước thương nòi đã gắn kết dân tộc con Rồng cháu Tiên thành một khối đoàn kết gắn bó keo sơn, chung tay xây dựng đất nước Việt phát triển, chung tay kiến tạo hòa bình.

Đồng bào Phật giáo Hòa Hảo nguyện thực hiện đúng tôn chỉ hành đạo “Học Phật, tu nhân”

Ban Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo, Ban Phụng sự Tổ đình Đức Huỳnh giáo chủ và bà con Phật giáo Hòa Hảo vừa kỷ niệm 102 năm Ngày Đản sinh Đức Huỳnh giáo chủ Phật giáo Hòa Hảo-Huỳnh Phú Sổ (ngày 25/11 Kỷ Mùi–ngày 25/11 Tân Sửu).

Giấy bản trong nghi lễ tín ngưỡng độc đáo của người Dao

Giấy bản gắn liền với văn hóa tín ngưỡng của đồng bào Dao và thường được sử dụng trong các dịp đặc biệt. Để làm giấy bản thì cần những chiếc mành để tráng giấy.

 

Qua mỗi lần khó khăn, chúng ta lại vươn lên, trưởng thành

Một trong những hoạt động đáng nhớ và không thể thiếu trong chuyến công du Anh, Pháp của Thủ tướng Phạm Minh Chính là buổi gặp mặt với bà con kiều bào ở châu Âu.

Đoàn kết là truyền thống quý báu, được kết tinh qua hàng nghìn năm lịch sử

Đoàn kết là truyền thống quý báu của dân tộc ta, được kết tinh qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước. Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng việc xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

 

Xây dựng đất nước hùng cường: Khát vọng có thể tập hợp tất cả người Việt Nam

"Đoàn kết, thương yêu là nhìn cùng về một hướng. Hướng đó chính là xây dựng một đất nước hùng cường. Đó là một khát vọng có thể tập hợp được tất cả người Việt Nam, đặc biệt là đối với giới trẻ".

Giáo dân luôn đồng hành cùng Thủ đô thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ

Năm 2021 Hà Nội cũng như cả nước gặp nhiều khó khăn do dịch COVID-19. Chính trong thời khắc khó khăn ấy, sự đoàn kết tôn giáo trong khối đại đoàn kết dân tộc, giá trị văn hóa, tinh thần sống tốt đời đẹp đạo đã lan tỏa.

Chúc mừng Giáng sinh 2021: Niềm vui chung của người Công giáo Việt Nam

Lễ Thiên chúa Giáng sinh không chỉ là ngày lễ trọng riêng của người Công giáo mà cũng là niềm vui chung của đông đảo các tầng lớp nhân dân, nhất là thanh, thiếu niên cả nước.

Những bài học sinh động về công tác dân vận, khơi dậy lòng yêu nước

Trong lịch sử xây dựng và phát triển đất nước Việt Nam, có rất nhiều bài học kinh nghiệm quý báu trong công tác dân vận, vận động và phát huy vai trò của quần chúng nhân dân, đặc biệt là vào những thời điểm khó khăn.

Hà Giang: Triển lãm ảnh lưu động về các dân tộc, tôn giáo

Báo VietnamNet giới thiệu ảnh khai mạc triển lãm lưu động ảnh, tư liệu tuyên truyền về dân tộc, tôn giáo ở cơ sở năm 2021 vừa diễn ra hôm 21/12 tại Quảng trường 26/3, TP.Hà Giang, tỉnh Hà Giang.

Lễ hội Sayangva: Dấu ấn về nghi lễ nông nghiệp của người Chơ’ro

Lễ hội Sayangva là một nét sinh hoạt văn hoá rất độc đáo của người Chơ’ro còn được bảo lưu. Lễ hội Sayangva còn gọi là cúng thần Lúa hay là Mừng lúa mới. Đây là lễ hội truyền thống lớn nhất của người dân tộc Chơ’ro.

 

Phật giáo Thiền Trúc Lâm kết tụ hồn khí của dân tộc thời Trần

Phật giáo nhà Trần là một Phật giáo Việt Nam và là một bình diện văn hóa mới trong lịch sử văn hóa dân tộc thể hiện tinh thần và khát vọng dân tộc.

Hát Thường Rang – Bộ Mẹng trong đời sống tinh thần người Mường Lạc Sơn

Với người Mường Lạc Sơn, hát dân ca, trong đó có di sản văn hóa phi vật thể hát Thường rang, bộ mẹng, hát đúp giao duyên là những thể loại diễn ra nhiều nhất trong đời sống sinh hoạt hàng ngày, nhất là dịp đám cưới, hội hè.

“Tu đúng giáo lý, giáo luật và pháp luật Nhà nước” trở thành phương châm của mỗi một tín đồ

Đồng hành cùng sự phát triển của địa phương, Ban đại diện Phật giáo Hòa Hảo tỉnh Hậu Giang đã có nhiều đóng góp thiết thực cho an sinh xã hội, góp phần khẳng định và tạo ra sức lan tỏa phương châm sống “tốt đời, đẹp đạo”.

Nghĩa tình quân dân là sức mạnh nội sinh quan trọng

Tối 19/12, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dự và phát biểu tại Chương trình "Nghĩa tình quân dân" – chương trình giao lưu nghệ thuật, tôn vinh các điển hình tiên tiến trong phòng, chống dịch COVID-19.

Trẩy hội Đông Cuông trong hành trình nhớ về nguồn cội

Hàng năm, bắt đầu từ tháng Giêng, các thanh đồng trên mọi miền đất nước lại tựu về đền Đông Cuông để lễ mẫu và "bắc ghế hầu thánh”.

Tết Nguyên tiêu của người Hoa ở Quận 5: Cơ sở tín ngưỡng truyền thống của cộng đồng có từ lâu đời

Tết Nguyên tiêu của người Hoa ở Quận 5, TPHCM đã được Bộ VHTT-DL đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.