Thôn Luận Văn, xã Lam Sơn (tỉnh Thanh Hóa) được xem là thủ phủ của giống bưởi đỏ tiến vua - đặc sản nổi tiếng mang thương hiệu bưởi Luận Văn. Toàn xã hiện có khoảng 60ha bưởi đỏ với gần 100 hộ dân tham gia trồng, tập trung chủ yếu tại các vùng canh tác truyền thống.

Mỗi năm, giống bưởi này mang lại nguồn thu hàng chục tỷ đồng cho người dân, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới.

Được xem là biểu tượng của sự may mắn, tài lộc và thịnh vượng, bưởi đỏ Luận Văn được nhiều người ưa chuộng mỗi dịp Tết đến, Xuân về. Chính vì vậy, ngay từ thời điểm này, bưởi đỏ đã rơi vào tình trạng "cháy hàng".

Bà Kim Thị Nguyệt (một thương lái ở thôn Luận Văn), cho biết, bà đã gắn bó với nghề buôn bưởi gần 20 năm. Mỗi năm, lượng khách đặt mua đều tăng.

Năm nay, các "khách ruột” đặt hàng từ rất sớm. 

Theo bà Nguyệt, mọi năm phải đến rằm tháng Chạp mới bắt đầu đi gom hàng, nhưng năm nay đơn nhiều nên buộc phải đặt cọc từ sớm. Dù vậy, tại các vườn bưởi, thương lái khắp nơi cũng đã về đặt cọc nên dự kiến bưởi đỏ năm nay tiếp tục khan hiếm.

“Bưởi tiến vua có đặc tính riêng so với các loại bưởi khác. Khi còn nhỏ, quả có màu xanh, đến khoảng tháng 7-8 âm lịch chuyển sang màu vàng. Khoảng tháng 10-11, toàn bộ quả từ vỏ đến tép đều chuyển sang màu đỏ gấc, tỏa mùi thơm đặc trưng nên rất được khách hàng ưa chuộng”, bà Nguyệt chia sẻ.

Vào dịp Tết, bưởi đỏ Luận Văn có giá bán lẻ phổ biến từ 100.000-200.000 đồng/quả. Những cặp bưởi đẹp, được tuyển chọn kỹ để làm quà biếu hoặc chưng Tết, có thời điểm lên tới 500.000 đồng/cặp. Bưởi chín có thể giữ hương từ 1-2 tháng, bày trên bàn thờ cả tháng vẫn không hỏng.

Ông Nguyễn Văn Tư (60 tuổi), một hộ trồng bưởi lâu năm ở làng Luận Văn, chia sẻ, năm nay thời tiết không thuận lợi, song nhờ tích cực chăm sóc nên sản lượng và mẫu mã bưởi đều đạt yêu cầu. Với diện tích 4ha, hơn 1.000 gốc bưởi của gia đình dự kiến cho thu hoạch khoảng 10.000-12.000 quả, trong đó khoảng 50% đã được thương lái đặt mua từ tháng 11 âm lịch.

Theo ông Tư, từ nay đến Tết, giá bưởi có thể biến động tùy theo trọng lượng, mẫu mã, độ lên màu, nhưng nhìn chung vẫn giữ ở mức hợp lý để bảo đảm sức tiêu thụ.

Lãnh đạo xã Lam Sơn thông tin, bưởi đỏ Luận Văn hiện có chỗ đứng vững trên thị trường trong và ngoài tỉnh, đặc biệt tại các thành phố lớn như Hà Nội, TPHCM... trở thành món quà biếu Tết được nhiều người lựa chọn.

Cũng theo lãnh đạo xã, cây bưởi đỏ tiến vua mang lại nguồn thu hàng chục tỷ đồng mỗi năm, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho hàng trăm lao động địa phương.

Nhằm nâng tầm giá trị giống bưởi này, năm 2024, UBND tỉnh Thanh Hóa đã phê duyệt đề án cải tạo, phát triển bưởi Luận Văn đến năm 2030, định hướng đến năm 2040, với mục tiêu hình thành vùng sản xuất tập trung, ứng dụng đồng bộ khoa học kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế và giá trị thẩm mỹ.