icon navigator icon

{keywords}
{keywords}

Tranh thủ thời gian được nghỉ 6 tháng để làm nghiên cứu, chị Hoàng Lan Anh bắt tay vào hoàn thành cuốn tiểu thuyết còn dang dở với tên gọi “Đừng nói lời từ biệt”. Vốn là người có gần 20 năm sinh sống, học tập và làm việc tại 4 quốc gia, lại là một chuyên gia nghiên cứu về di dân, chị Lan Anh luôn trăn trở về những mảnh đời tha hương và cuộc sống xa xứ của những người Việt ở nước ngoài.

“Cuốn tiểu thuyết cũng là “món nợ cá nhân” và là một phần hồi ký của tôi trên con đường đi ra nước ngoài. Chúng tôi, những lứa du học sinh đầu tiên ra nước ngoài sau thời kỳ Đổi mới, gặp không ít biến cố và những đổ vỡ trong cuộc sống, trên hành trình chông gai, cô độc ở xứ người. Du học sinh chúng tôi được sống, học tập và làm việc trong một xã hội văn minh, thịnh vượng,… nhưng cũng có những góc khuất riêng không phải ai cũng có thể hiểu được”.

{keywords}

Chị Lan Anh là cựu học sinh chuyên Nga của Trường THPT Chuyên Thái Bình. Sau này, chị theo học tiếng Nga ở Trường ĐH Sư phạm Ngoại ngữ (ĐH Quốc gia Hà Nội). Nhưng thời điểm ấy, Liên Xô vừa tan rã. 

“Có một điều tôi hiểu rõ, mình phải học một chuyên ngành nào đó khác với ngoại ngữ, vì đây chỉ là công cụ để làm việc”.

Hết hai năm đầu đại học, sau khi học xong chương trình đại cương, ĐH Quốc gia Hà Nội cho phép sinh viên các trường trực thuộc được thi “vượt rào” để chuyển từ trường này sang trường khác.

Vốn là người ưa xê dịch, thích khám phá thế giới, chị Lan Anh chọn thi sang Khoa Du lịch học của Trường ĐH Khoa học Xã hội & Nhân văn, học song song 2 khoa cùng lúc. Trong thời gian học, chị cũng đi làm hướng dẫn viên du lịch cho nhiều công ty du lịch lớn ở thời điểm đó.

Tốt nghiệp đúng vào thời kỳ bùng nổ của du lịch Việt Nam những năm 1999 – 2000, chị Lan Anh quyết định rẽ ngang, xin vào làm việc cho một dự án nghiên cứu quốc tế. Hai năm làm việc cùng các chuyên gia nước ngoài, chị nhận ra mình cần phải học lên cao hơn nữa. Vì vậy, chị quyết định thi và giành Học bổng Chevening của Bộ Ngoại giao Anh. Quỹ học bổng này đã tài trợ cho chị toàn bộ khóa cao học về Nghiên cứu Phát triển tại Trường ĐH East Anglia.

“Thời điểm ấy, tôi giống như “người mù đi trong bóng tối”, bởi số lượng người đi du học khi đó còn rất ít, chủ yếu là nhờ quỹ học bổng của chính phủ các nước viện trợ; trong khi internet ở Việt Nam vẫn còn rất mới mẻ. Nhưng tôi đi ra nước ngoài với tâm thế của người thích phiêu lưu”.

Tốt nghiệp, chị trở thành thủ khoa khóa cao học tại Anh và nhận giải thưởng luận văn xuất sắc nhất. Với thành tích này, chị được khoa Nghiên cứu Phát triển mời quay trở lại làm nghiên cứu sinh theo chương trình Học bổng nghiên cứu cho sinh viên quốc tế của chính phủ Anh trong vòng 3 năm.

“Lúc đó, tôi đã về nước và nhận được một vị trí đáng mơ ước ở Việt Nam. Lúc đó, lương công chức ở Việt Nam chỉ khoảng 500 – 700 nghìn đồng, nhưng ở vị trí ấy, mức lương của tôi là 1.000 USD và đang tiếp tục được đào tạo lên làm quản lý trong một tổ chức phát triển lớn”.

Nhưng vì đam mê “xê dịch”, chị từ bỏ tất cả để tiếp tục quay trở lại Anh làm tiến sỹ, sau đó sang Singapore làm nghiên cứu sau tiến sĩ tại Trung tâm châu Á về Phân tích Dân số và Phát triển bền vững, Đại học Quốc gia Singapore.

Kết thúc hai năm ở Singapore, năm 2010, chị trúng tuyển vào vị trí giảng viên ngành Nghiên cứu phát triển của ĐH Melbourne (Úc).

 

{keywords}

Làm việc ở ngôi trường đứng đầu nước Úc theo bảng xếp hạng đại học THE (2021), phó giáo sư người Việt nói, mình có nhiều thời gian để nghiên cứu hơn.

“40% quỹ thời gian của tôi là làm nghiên cứu, 40% là giảng dạy và 20% là làm lãnh đạo và quản lý”.

Hiện chị Lan Anh là chuyên gia nổi tiếng thế giới về di dân Việt Nam, đã xuất bản 3 cuốn sách, hàng chục chương sách và bài báo trên các tạp chí hàng đầu thế giới. Các nghiên cứu của chị đã được trích dẫn 1.189 lần – một con số cực kỳ ấn tượng đối với nhóm ngành Khoa học xã hội.

Năm 2020, cuốn sách nghiên cứu chuyên khảo của chị có tên “Người Việt Nam ở Nga: Di cư trong một thế giới nhiều biến động” được ra mắt, nói về việc người Việt đang phải vật lộn để có thể sinh tồn ở các chợ của Nga.

{keywords}

 

Chị Lan Anh cũng xin được tài trợ từ Bộ Ngoại giao Úc để phát triển dự án xây dựng một giáo trình về giáo dục giới tính cho học sinh THCS ở Việt Nam.

“Đây là vấn đề không mới và đã có nhiều dự án xoay quanh vấn đề này. Nhưng thực tế, Việt Nam vẫn là một trong những quốc gia đứng đầu về tỉ lệ nạo phá thai ở tuổi vị thành niên vì kiến thức của các em còn hạn chế.

Những cuộc điều tra gần đây cho thấy có tỷ lệ lớn học sinh tốt nghiệp lớp 12 đã từng quan hệ tình dục. Dù vậy, nhiều em vẫn không nắm được những kiến thức cơ bản về tình dục, giới tính và sinh sản.

Vì thế, giáo trình của chúng tôi có phương pháp tiếp cận khác, xây dựng xoay quanh chữ “tôn trọng” thay vì “cấm đoán”. Chúng tôi cũng lồng ghép việc tôn trọng quyền của người đồng tính, song tính và chuyển giới vào trong chương trình giảng dạy”, PGS Hoàng Lan Anh nói.

{keywords}

Mất mẹ từ năm 8 tuổi, sau đó, bố cũng đi Nga, từ nhỏ, chị Lan Anh đã sống cùng chị gái hơn mình 2 tuổi.

“Trong hoàn cảnh đó, tôi nhận ra một môi trường tốt đã cứu vớt mình. May mắn, tôi được theo học trường chuyên. Ở đó, những đứa trẻ không cần ai thúc ép, giám sát mà tự giác học hành. Trong một môi trường ưu tú, những người xuất sắc sẽ có cơ hội và động cơ để phấn đấu" - chị Lan Anh nói.

Mặc dù vậy, chị cũng cho rằng, cũng như việc học trường chuyên, lớp chọn, nhiều phụ huynh luôn mong muốn cho con cái đi du học để có một môi trường tốt. Mong muốn đó là không sai, nhưng không ít người lại biến việc đi du học như một “tấm vương miện danh giá” mà quên đi mặt trái của nó.

“Tôi biết rất nhiều bạn trẻ đi du học từ những năm cấp 3 và không hiếm trong số đó bị “đứt gánh giữa đường”. Họ không chịu nổi cuộc sống cô độc, đầy áp lực ở xứ người mà không có bố mẹ ở bên chăm sóc.

Thậm chí, có những người là con ngoan trò giỏi, là thủ khoa đại học khi còn ở Việt Nam, nhưng khi đi ra nước ngoài lại sống rất chật vật, không thể tìm được công việc tương xứng với bằng cấp, trình độ. Đây là một góc khuất khi đi du học mà hiếm người nhắc đến”.

Thiếu độc lập, tự giác và ý chí phấn đấu, theo chị Lan Anh, chính là những thứ hủy hoại tương lai của những người trẻ này.

{keywords}

Do đó, PGS.TS Hoàng Lan Anh cho rằng, bố mẹ chỉ nên cho con đi du học khi trả lời được câu hỏi: “Con mình có khả năng sống độc lập và đáp ứng được những đòi hỏi khắc nghiệt của môi trường học tập và làm việc ở nước ngoài hay không?”.

“Muốn tồn tại, quan trọng nhất là độc lập và tự lập trong cả học tập lẫn công việc, cuộc sống. Rất nhiều con ngoan, trò giỏi, vốn là hình mẫu lý tưởng ở Việt Nam, nhưng khi sang các nước phát triển – những nơi đòi hỏi con người phải độc lập và có tư duy phản biện, sáng tạo – lại rất khó khăn để thích nghi và hòa nhập.

Ngược lại, với những bạn trẻ vững vàng về tâm lý, độc lập và có ý chí, nếu được đi du học từ sớm sẽ càng có lợi và có cơ hội phát huy tài năng ở nước ngoài”.

Yếu tố quan trọng nhất, theo chị Lan Anh, để đi du học và tồn tại ở nước ngoài, các bạn trẻ cần phải có đam mê và đủ ý chí để theo đuổi ước mơ của mình. Nhưng thật khó để khơi gợi đam mê và ước mơ ở con cái khi cha mẹ luôn “đặt sẵn tương lai”, “dọn sẵn cuộc đời” cho họ.

“Ở Việt Nam, hai chữ “đam mê” và “ước mơ” thường được coi là xa xỉ. Chúng ta thường chỉ được nhào nặn làm - học theo số đông và trào lưu xã hội để đảm bảo sự ổn định cho tương lai. Nhưng nếu chúng ta chỉ học tập và làm việc sao cho giống những người khác, kể cả khi việc đó hoàn toàn không phù hợp với năng lực và sở thích của mình thì sẽ rất khó thành công và có một cuộc sống ý nghĩa”.

Thúy Nga - Phương Thu

tin nổi bật

'Trường top đầu cần thiết kế trải nghiệm riêng cho sinh viên'

"Các trường học trong tương lai cần phải làm tốt hơn nữa trong việc tăng trải nghiệm cho sinh viên trong các ngành nghề, tăng sự ảnh hưởng của học sinh và hướng mục đích học tập" - Lee Newman, Hiệu trưởng Trường Kinh doanh IE (Tây Ban Nha) chia sẻ.

Một số mốc thời gian dành cho học sinh có ý định du học Mỹ

Mỹ luôn là điểm đến mơ ước của rất nhiều học sinh, nhưng để có thể được nhận vào một trường đại học tại Mỹ cần có một sự chuẩn bị kĩ lưỡng.

250 tỷ USD cho các start up ở South Summit 2022

South Summit 2022 được đồng tổ chức bởi Đại học IE (IE University) từ 8-10/6 tại Madrid (Tây Ban Nha) là hội nghị hàng đầu của hệ sinh thái đổi mới và khởi nghiệp.

Chuẩn bị hồ sơ du học: Nhờ trung tâm tư vấn hay ‘tự thân vận động’?

Để hiện thực hóa giấc mơ du học, hoàn thiện hồ sơ là một trong những bước vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, nên tự chuẩn bị hồ sơ hay nhờ đến các trung tâm tư vấn vẫn là điều nhiều phụ huynh, học sinh quan tâm.

Đại học mở 'trường ảo' trên metaverse

Năm 2023, Đại học IE (Tây Ban Nha) sẽ mở 'trường ảo metaverse', sử dụng thực tế ảo tăng cường để giảng dạy, tiếp tục cải thiện mô hình Liquid Learning (mô hình giảng dạy sử dụng công nghệ, kết hợp trực tiếp và trực tuyến) của mình.

Nhà giàu chi triệu USD cho con vào Ivy League: Một bà mẹ Việt từng gây rúng động

Có những gia đình sẵn sàng chi hàng triệu USD cho các công ty tư vấn nhằm giúp con mình được nhận vào những trường đại học danh giá nhất nước Mỹ. Nhưng không phải trường hợp nào cũng trót lọt và tránh khỏi tai tiếng.

Người Việt đầu tiên nhập học Học viện Không quân Hoa Kỳ

Xuan An Nguyen là công dân Việt Nam đầu tiên nhập học tại Học viện Không quân Hoa Kỳ - một trong 3 ngôi trường quân đội danh giá nhất nước Mỹ.

Chính sách visa mới của Anh dành riêng cho sinh viên đại học top 50 thế giới

Chính sách thị thực "Cá nhân tiềm năng cao" của chính phủ Anh sẽ cho phép sinh viên tốt nghiệp từ các trường đại học top 50 thế giới (ngoài nước Anh) nhận được visa từ 2-3 năm mà không cần có lời mời làm việc nào từ trước.

Cách 'đối diện với khó khăn' của nữ sinh Việt ở ĐH top đầu Hàn Quốc

Ngô Minh Châu - cô bạn sinh năm 2003 - đã chính thức bắt đầu hành trình mới vào tháng 3 năm nay, sau khi đạt học bổng toàn phần của Đại học Yonsei.

Cô gái người Việt giành giải sinh viên quốc tế xuất sắc ở Úc

Giải thưởng dành cho học sinh quốc tế học tại các trường công bang New South Wales (Australia) đã vinh danh những thí sinh xuất sắc tới từ nhiều quốc gia, trong đó có một nữ sinh Việt Nam.

4 gương mặt xuất sắc nhận Học bổng đại sứ Vương Quốc Anh

Học bổng Đại sứ Vương Quốc Anh với giá trị 800 triệu đồng/ suất đã được trao cho 4 sinh viên xuất sắc, mang đến cơ hội học tập trong môi trường chuẩn quốc tế tại Việt Nam.

New Zealand mở cửa cho sinh viên quốc tế, thay đổi chính sách thị thực

Chính phủ New Zealand quyết định mở cửa biên giới hoàn toàn cho học sinh, sinh viên quốc tế 31/7/2022, việc này tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên Việt Nam nộp thị thực học sinh/sinh viên sớm hơn so với dự kiến.

3 áp lực của cậu 'trai làng' ở Hà Tĩnh khi du học Mỹ

Võ Phương Khánh Toàn nói mình là người đầu tiên trong một ngôi làng nhỏ ở Hà Tĩnh được đi học đại học chính quy và du học.

Bỏ ngang tiến sĩ, kỹ sư 8X trở thành chuyên gia tấn công mật mã

Bỏ ngang việc học tiến sĩ tại Mỹ, nghỉ việc ở Google sau hơn 5 năm làm việc, quyết định của Quân khiến nhiều người ngỡ ngàng. Nhưng anh cho rằng, bản thân đã đứng yên tại chỗ quá lâu và đến lúc cần phải thử thách mình ở một con đường khác.

Nam sinh bỏ chuyên Toán du học Ấn Độ, giành học bổng vào ĐH Cornell

16 tuổi tự làm hồ sơ xin học bổng du học Ấn Độ, 19 tuổi tiếp tục thành công trong việc có học bổng ở một trong những trường đại học danh giá nhất thế giới - ĐH Cornell, đó là câu chuyện của Lê Trung Nghĩa - cựu học sinh Trường Phổ thông Năng khiếu.

Kỹ sư 46 tuổi lần thứ 3 trúng học bổng toàn phần tiến sĩ ở Mỹ

Tháng 6 này, anh Nguyễn Ngọc Thanh sẽ chính thức nhập học chương trình tiến sĩ Khoa Hoá Sinh học tế bào tại ĐH Rice, bang Texas, Hoa Kỳ.

Nữ sinh đỗ ĐH ‘tỉ lệ chọi’ top đầu thế giới với hồ sơ không bài luận

Dành vỏn vẹn chỉ 10 ngày để chuẩn bị hồ sơ, Đoàn Thục Quyên (Trường THPT chuyên Quốc học Huế) đã ghi tên mình vào danh sách trúng tuyển của Minerva University (Mỹ) - một trong những đại học có tỉ lệ trúng tuyển thấp nhất thế giới, dao động từ 1-2%.

Thí sinh choáng váng vì chính sách SAT/ACT của đại học Mỹ 2023

Các trường đại học tại Mỹ đã gây ra sự bối rối cho các thí sinh khi chính sách về điểm SAT/ACT thay đổi 1 cách choáng váng, tiêu biểu như Học viện Công nghệ Massachusetts MIT.

Nữ sinh ‘không chuyên’ giành học bổng gần 6 tỉ đồng

Nguyễn Thị Quỳnh Như, học sinh Trường THPT Châu Thành (Bà Rịa - Vũng Tàu), đã được 5 trường đại học đồng ý trao học bổng, trong đó có một trường ở Mỹ đã chấp nhận hỗ trợ gần 6 tỷ đồng.

Bài luận về thạch sùng giúp nữ sinh Ams giành học bổng 7,2 tỷ đồng

Á khoa đầu vào lớp chuyên Địa của Trường THPT Chuyên Hà Nội – Amsterdam giành học bổng toàn phần 7,2 tỷ đồng của Davidson College với bài luận về con thạch sùng và thành tích học tập, hoạt động ngoại khóa ‘siêu khủng’.