icon navigator icon

Lời tòa soạn: Tuy cùng cơ chế, chính sách nhưng rõ ràng địa phương nào dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới hoặc có tập thể, cá nhân lãnh đạo dám vì cái chung mà hành động thì luôn có kết quả tốt trong phát triển kinh tế - xã hội. Những địa phương trong loạt bài này đều đã đạt được những thành quả lớn ở nhiều hay từng lĩnh vực cụ thể.

Bắc Giang đang nổi lên là địa phương vươn mình mạnh mẽ trong thu hút FDI. Nhưng trong cuộc trò chuyện với PV.VietNamNet, ông Phan Thế Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang đã nêu quan điểm của tỉnh Bắc Giang là một mặt thu hút FDI có chọn lọc, mặt khác cũng đang có những kế hoạch để thu hút đầu tư từ các DN trong nước vào sân golf, các khu du lịch tâm linh, các khu đô thị…

Định hướng này được Bắc Giang quán triệt khi tỉnh này nhận ra rằng để phát triển bền vững thì cần đi bằng nhiều chân, không nên quá phụ thuộc vào một thành phần kinh tế nào.

Thực tế, vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đã giúp nhiều địa phương đổi vận, giàu lên. Chẳng hạn với tỉnh Bắc Ninh, nguồn thu từ khu vực FDI còn cao hơn tất cả các khu vực kinh tế khác cộng lại.

Báo cáo của Sở Tài chính tỉnh Bắc Ninh cho thấy, tổng thu ngân sách 9 tháng của tỉnh này đạt 21.214 tỷ đồng (dự toán cả năm là 30.567 tỷ đồng). Trong đó, thu từ khu vực DN FDI chiếm tới 6.018 tỷ đồng (thu từ thuế TNDN là 4.579 tỷ đồng); thu từ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh là 2.579 tỷ đồng, thu từ khu vực DNNN chỉ hơn 600 tỷ đồng… Nhìn chung, kinh tế của Bắc Ninh gắn chặt với sức khỏe của hàng loạt DN FDI lớn có nhà máy đặt trên địa bàn.

Còn trên bình diện cả nước, xuất khẩu của khu vực FDI nhiều năm gần đây chiếm tới trên 70% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước, còn doanh nghiệp ‘nội’ chỉ chiếm phần nhỏ còn lại. Riêng xuất khẩu của 1 DN FDI như Samsung đã chiếm tới 16% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước năm 2021.

Bộ Công Thương khi xây dựng Luật Phát triển công nghiệp cũng dẫn chứng đối với các ngành xuất khẩu chủ lực như điện – điện tử, dệt may, da giày, số lượng doanh nghiệp FDI chỉ khoảng 20% trên tổng số doanh nghiệp nhưng lại chiếm tới hơn 80% kim ngạch xuất khẩu. Các doanh nghiệp này chủ yếu tập trung ở khu vực hạ nguồn để tận dụng các ưu đãi về thuế và các chi phí đầu vào như nhân công giá rẻ và các yêu cầu về môi trường, lao động chưa quá cao của Việt Nam.

Đó là điều khiến PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế trong các bài trình bày của mình trước Ban Kinh tế Trung ương đã phải cảnh báo về một nền kinh tế 2 khu vực “nhị nguyên”. Đó là lệ thuộc tăng trưởng ngày càng nhiều vào khu vực FDI, trong khi sản xuất của khối nội địa gặp khó khăn, bị trói buộc nhiều và hầu như không gắn với chuỗi của FDI.

Dù thường xuyên công bố những con số to lớn về thu hút FDI nhưng nhiều địa phương nguồn thu từ sản xuất kinh doanh còn hạn chế, chủ yếu vẫn dựa nhiều vào thu tiền sử dụng đất.

Ngay cả Bắc Giang, do chỉ mới vươn mình trong sản xuất công nghiệp vài năm gần đây, nên nguồn thu vẫn dựa vào đất. 6 tháng năm 2022, thu ngân sách của Bắc Giang đạt khoảng 10.000 tỷ đồng, nhưng có tới hơn 5.300 tỷ là thu từ tiền sử dụng đất. Còn năm 2021 thu ngân sách của Bắc Giang đạt 21,9 nghìn tỷ đồng thì có tới hơn 13 nghìn tỷ là thu từ tiền sử dụng đất. Thu từ khu vực DN đầu tư nước ngoài chỉ là 1.548 tỷ đồng. Thu từ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh chỉ là 1.484 tỷ đồng…

Hưng Yên, địa phương có nguồn thu điều tiết về Trung ương, 6 tháng năm 2022 tỉnh này thu được 26.279 tỷ đồng, tăng tới 34,6% dự toán HĐND giao. Nhưng có tới 18.408 tỷ thu từ tiền sử dụng đất, đạt tới 250% so với cùng kỳ (chủ yếu từ dự án lớn của Vingroup).

Còn cả vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ (gồm 14 tỉnh, thành phố ven biển từ Thanh Hóa đến Bình Thuận), Bộ Tài chính đánh giá cơ cấu thu ngân sách còn chưa thực sự bền vững, phụ thuộc vào một số khoản thu có tính chất một lần (thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất một lần), chịu ảnh hưởng bởi tác động bên ngoài (như giá dầu thô liên quan đến thu NSNN trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, tỉnh Thanh Hóa).

Đáng chú ý, nguồn thu của nhiều tỉnh còn phụ thuộc rất nhiều vào 1 doanh nghiệp lớn trên địa bàn. Chẳng hạn Quảng Nam nguồn thu chủ yếu từ công ty sản xuất và lắp ráp ô tô Chu Lai Trường Hải, số thu từ Công ty chiếm trên 50% thu nội địa của Tỉnh. Còn tỉnh Khánh Hòa nguồn thu chủ yếu từ Tổng công ty Khánh Việt chiếm khoảng 20% thu nội địa của Tỉnh...

Trong số 63 tỉnh thành trên cả nước, mới chỉ có 16 tỉnh thành có điều tiết ngân sách về trung ương, còn lại là các tỉnh vẫn cần Trung ương hỗ trợ về ngân sách để chi cho các hoạt động.

Trong hội nghị phát triển vùng Đồng bằng Sông Hồng do Ban Kinh tế Trung ương chủ trì mới đây, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh cũng nhắc đến một số địa phương như Bắc Giang, Thái Nguyên, Hải Phòng với thành tích thu hút dự án FDI như LG và Samsung. Nhưng theo ông Trần Sỹ Thanh, các dự án này mới chỉ sản xuất phần “xác” của sản phẩm, còn phần hồn là phần chip, microchip, và công nghệ phụ trợ cho chuỗi sản xuất của các nhà máy đóng trên các địa bàn này còn yếu.

“Khi tôi tiếp một số tập đoàn rất lớn của Hàn Quốc, họ nói rằng trong vòng 20 năm, Hàn Quốc từ một nước chưa sản xuất được chip bán dẫn thì giờ đây đã trở thành 1 trong 4 nền kinh tế đứng đầu thế giới về chip bán dẫn gồm Mỹ, Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc và người ta chủ động được chip bán dẫn. Giờ họ muốn chuyển dịch công nghệ sản xuất này sang Việt Nam”, ông Trần Sỹ Thanh kể.

Nhà nước có hỗ trợ gì để thu hút các tập đoàn lớn, mang công nghệ cao vào Việt Nam chính là câu hỏi được các tập đoàn này gửi đến lãnh đạo Hà Nội. Đó là câu hỏi ông Thanh cho rằng Quốc hội, Chính phủ cần lưu tâm để khi DN đầu tư vào Việt Nam 5 tỷ USD, 10 tỷ USD cho dây chuyền sản xuất chip thì Nhà nước cam kết gì với nhà đầu tư.

Tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu với các sản phẩm mang giá trị gia tăng cao hơn, hàm lượng công nghệ cao hơn thay vì chỉ gia công, lắp ráp như lâu nay là con đường Việt Nam phải đi. Dòng vốn của Samsung, LG, Intel, các nhà cung cấp của Apple… sẽ có giá hơn nếu mang lại giá trị gia tăng cao hơn.

“Nếu chúng ta làm được chuỗi công nghệ cao này thì chúng ta có vị thế trong bản đồ về thương mại, công nghiệp công nghệ cao. Khi đó tiếng nói của chúng ta sẽ khác trên thị trường quốc tế”, ông Trần Sỹ Thanh bày tỏ.

Những dự án lớn, nhà đầu tư tên tuổi thường được các địa phương nhấn mạnh trong các báo cáo như một thành tích. Có một sự thật là, sau 35 năm phát triển kinh tế thị trường, dù khu vực tư nhân sản xuất hơn 40% GDP thì khu vực doanh nghiệp tư nhân Việt Nam chỉ đóng góp chưa đến 10%. Điều đó cho thấy sự nhỏ  bé của khu vực DN trong nước.

Theo đánh giá của Bộ Công Thương, hiệu quả và chuyển giao công nghệ từ các doanh nghiệp FDI ở mức thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực, trong khi tỷ lệ vốn FDI trong công nghiệp ở mức cao nếu so với nhiều nước khác. Sự liên kết giữa doanh nghiệp trong nước và FDI lỏng lẻo khiến sự lan tỏa về công nghệ, kiến thức, kỹ năng sản xuất từ khu vực FDI rất hạn chế, làm ảnh hưởng lớn đến chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế, dẫn đến tình trạng mà Bộ Công Thương mô tả là “một quốc gia, hai nền kinh tế”.

Một chiếc xe ô tô có tới 30 nghìn linh kiện, nhưng DN trong nước chưa thể tham gia được nhiều vào chuỗi giá trị này, hầu hết linh kiện, phụ tùng vẫn phải nhập khẩu. Một tập đoàn lớn như Samsung xuất khẩu hơn 60 tỷ USD mỗi năm nhưng số DN Việt đủ sức thành nhà cung cấp cấp 1 cho Samsung chỉ là 51 (thời điểm năm 2014 chỉ có 4 nhà cung cấp) với những sản phẩm ít giá trị cao.

Mỗi năm, Việt Nam vẫn phải nhập tới 100 tỷ USD tư liệu sản xuất, trang thiết bị máy móc từ Trung Quốc, chưa kể nhập từ Hàn Quốc, Đài Loan… Đó là hệ quả của một nền công nghiệp hỗ trợ yếu kém - nơi các DN nhỏ và vừa đóng vai trò trọng yếu.

Vì thế, các địa phương cũng cần dành sự quan tâm cho những “chú chim sẻ” này, để Việt Nam có được nền móng sản xuất tốt, đáp ứng nhu cầu cung ứng linh phụ kiện, nguyên vật liệu của các tập đoàn lớn trong và ngoài nước, thay vì phải nhập khẩu từ cái kim sợi chỉ như hiện nay.

Đó cũng là cách để Việt Nam chủ động được sản xuất, xuất khẩu thay vì thiếu tự chủ, dễ tổn thương bởi các biến động trên thế giới và trong khu vực như trong như thời đại dịch Covid-19 hoành hành 2 năm vừa qua. Đó cũng là con đường để các địa phương không phụ thuộc quá lớn vào một nguồn thu từ sử dụng đất, hay từ 1-2 nhà máy tỷ đô đóng trên địa bàn.

Lương Bằng

tin nổi bật

Hình hài cao tốc Dầu Giây - Phan Thiết trước thời hạn thông xe kỹ thuật

Cao tốc Phan Thiết – Dầu Giây với tổng kinh phí đầu tư hơn 12 nghìn tỉ đồng có chiều dầi gần 100Km đi qua 2 tỉnh là Đồng Nai và Bình Thuận vẫn còn nhiều hạng mục khá ngổn ngang dù thời hạng thông xe kỹ thuật đã cận kề.

Nguyên nhân ban đầu vụ người phụ nữ bị sát hại trên phố Hoàng Hoa Thám

Sau khi giết người phụ nữ ở phố Hoàng Hoa Thám, nghi phạm lẩn trốn khoảng 4 tiếng thì bị công an bắt giữ.

Bắt được nghi phạm cướp tiệm vàng ở Bắc Giang

Sau khi được chủ cửa hàng cho xem 2 sợi dây chuyền vàng, Tần Văn Viên dùng cát chuẩn bị sẵn trong túi quần ném về phía chủ cửa hàng rồi bỏ chạy.

Nghịch lý ở Hòa Bình: Rác không có chỗ đổ, nhà máy rác nằm ngay cửa ngõ TP để không

Một nhà máy xử lý rác nằm ngay cửa ngõ TP Hòa Bình (tỉnh Hòa Bình) đang bỏ không gần hai năm trong bối cảnh chính quyền thành phố đau đầu vì thiếu chỗ xử lý rác.

Dự báo thời tiết ngày 26/11: Mưa giảm, trời vẫn âm u

Thời tiết Bắc Bộ ngày 26/11, mưa ở nhiều nơi nhưng giảm về số lượng, trời vẫn nhiều mây. Trong khi đó ở Nam Bộ, chiều tối và đêm có mưa rào và giông, cục bộ có nơi mưa rất to.

Nhắm vào biệt thự của đại gia, băng trộm 'khoắng' từ miền Trung vào TP.HCM

Nhóm đối tượng thuê ô tô di chuyển từ miền Trung và TP.HCM và nhắm vào biệt thự của các đại gia để trộm cắp.

Thủ tướng chỉ đạo triệt phá các ổ nhóm, đường dây cá độ bóng đá dịp World Cup

Thời gian qua, các loại tội phạm liên quan đến cờ bạc, nhất là cá độ bóng đá gây nhiều hệ lụy nghiêm trọng và là nguyên nhân phát sinh nhiều loại tội phạm khác.

Diễn tập ngăn chặn khủng bố ở sân bay Buôn Ma Thuột

Những tình huống giả định của lực lượng cảnh sát đối phó với tội phạm khi chúng can thiệp bất hợp pháp vào hoạt động hàng không dân dụng tại sân bay Buôn Ma Thuột, ngày 25/11.

Truy bắt nghi phạm cướp tiệm vàng ở Bắc Giang

Ngày 25/11, Công an tỉnh Bắc Giang cho biết, đơn vị đang truy bắt nghi phạm cướp tiệm vàng ở trên địa bàn xã Dĩnh Trì (TP Bắc Giang).

Đối tượng giết người ở đường Hoàng Hoa Thám có bệnh án tâm thần

Thông tin ban đầu từ Công an quận Tây Hồ (Hà Nội) cho biết, đối tượng giết người ở đường Hoàng Hoa Thám vào trưa ngày 25/11, có bệnh án tâm thần.

Đánh án xuyên đêm, xoá đường dây đưa người xuất nhập cảnh trái phép

Lực lượng chức năng xuyên đêm đánh án, triệt xoá thành công đường dây đưa người xuất nhập cảnh trái phép qua biên giới bằng thủ đoạn tinh vi xảo quyệt, liên quan đến nhiều đối tượng ở các tỉnh, thành khác nhau trên cả nước.

Bắt nghi phạm sát hại người bán nước ở đường Hoàng Hoa Thám

Công an Hà Nội xác định nơi lẩn trốn và bắt giữ nghi phạm gây ra vụ án mạng tại trước cửa số nhà 406 phố Hoàng Hoa Thám, phường Thuỵ Khuê, quận Tây Hồ.

Vụ bạo hành bé gái 8 tuổi: Tử hình Quỳnh Trang, Trung Thái lĩnh 8 năm tù

Chiều 25/11, HĐXX tuyên phạt bị cáo Nguyễn Võ Quỳnh Trang mức án tử hình; bị cáo Nguyễn Kim Trung Thái (cha bé V.A) mức án 8 năm tù.

Tuyên án tử hình 'dì ghẻ' Nguyễn Võ Quỳnh Trang hại chết bé gái 8 tuổi

Xét thấy hành vi phạm tội của bị cáo Nguyễn Võ Quỳnh Trang là đặc biệt nguy hiểm, đã tước đoạt đi sinh mạng của cháu V.A., gây bất bình trong dư luận, nên HĐXX đã tuyên phạt bị cáo Trang tử hình.

Dừng thu phí hoàn vốn BOT quốc lộ 51 từ 17/12

Căn cứ các chỉ tiêu tài chính được cập nhật và quyết toán, dự án BOT quốc lộ 51 có thời điểm kết thúc và tạm dừng thu phí dự kiến ngày 17/12 tới.

Bé sơ sinh vài ngày tuổi khóc thét bên đường ở TP.HCM

Nghe tiếng khóc, người dân đi kiểm tra thì phát hiện một đứa trẻ sơ sinh bị bỏ rơi bên đường ở TP.HCM.

Ông Phạm Văn Thành thôi giữ chức Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh

Theo nguyện vọng cá nhân, ông Phạm Văn Thành xin thôi giữ chức Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh.

Sau 1 ngày bị tạm đình chỉ, Sở Nội vụ Hà Nội đã khắc phục vấn đề PCCC

Hơn 24 giờ bị tạm đình chỉ hoạt động, chiều 25/11, Công an quận Hoàn Kiếm thông báo trụ sở Sở Nội vụ Hà Nội đã đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy.

Nhiều túi ghi chữ Trung Quốc, nghi ma tuý dạt vào vùng biển Quảng Trị

Lực lượng biên phòng đồn Hải An (thuộc BĐBP tỉnh Quảng Trị) đang phối hợp cơ quan chức năng kiểm tra, giám định 7 gói vật chất có ghi chữ Trung Quốc được người dân phát hiện trôi dạt trên biển.

Xử vụ bạo hành bé gái 8 tuổi: Đề nghị tử hình bị cáo Nguyễn Võ Quỳnh Trang

Chiều 25/11, đại diện VKS TP.HCM đề nghị HĐXX tuyên tử hình đối với bị cáo Nguyễn Võ Quỳnh Trang về tội giết người và hành hạ người khác. Bị cáo Nguyễn Kim Trung Thái 6-8 năm tù về tội hành hạ người khác và che giấu tội phạm.