icon navigator icon

{keywords}

 

Những hình ảnh về Chủ tịch Hồ Chí Minh và phần ký ức hào hùng của dân tộc hiện lên một cách chân thật, rõ nét trong một buổi chiều đến thăm nhà người họa sĩ mù Lê Duy Ứng. Ông là Đại tá Lực lượng vũ trang nhân dân, họa sĩ, nhà điêu khắc, thương binh hạng 1/4. Hiện nay, ông đang sống tại phố Hoàng Mai (Hà Nội).

Với hơn 3000 bức tranh, tượng điêu khắc về Hồ Chủ tịch, họa sĩ Lê Duy Ứng đã để lại một gia tài đồ sộ, mang nhiều ý nghĩa về nghệ thuật và lịch sử. Trong đó, bức tranh Bác Hồ được vẽ bằng máu từ đôi mắt bị thương của ông được xem là biểu tượng của niềm tin chiến thắng và sức sống mãnh liệt của người chiến sĩ cách mạng Việt Nam.

Kể về bức chân dung Bác Hồ được mình vẽ bằng máu, Lê Duy Ứng trầm ngâm: “Bức tranh Bác Hồ bằng máu trong chiến đấu được tôi vẽ khi bị thương rất nặng, hỏng hai mắt trong trận chiến đấu ác liệt tại cửa ngõ Sài Gòn. Khi quân đội Việt Nam cộng hoà cố thủ, bảo vệ vòng ngoài Sài Gòn, tôi theo đoàn quân, mũi cánh đông, tiến vào giải phóng. Đến căn cứ Nước Trong, bộ đội chiến đấu 3 ngày liền, nhiều đồng chí đã hy sinh tại cửa ngõ.

Rạng sáng 28/04/1975, tôi bị thương rất nặng vì trúng đạn súng chống tăng. Tôi ngã ra, bất tỉnh, bên cạnh một đồng đội là người chiến sĩ trinh sát đã hy sinh. Khi tỉnh dậy, tôi thấy mình nằm trên sàn xe tăng đó. Sau này tôi mới biết, phát đạn đó bắn trúng vào xích bên tay phải nên hất mạnh vào mặt, vào người tôi. Phát đạn đó không làm cháy xe tăng mà chỉ làm đứt xích thôi. Thế là xe tăng đứng một chỗ và xung quanh bom đạn rất chát chúa, kinh khủng.

{keywords}


Khi tỉnh dậy, tôi nghe tiếng bom đạn, tiếng hô xung phong của các chiến sĩ. Tôi rất tỉnh táo vì trước đó đã vẽ được 19 ký họa, chụp một cuộn phim và quay mấy mét phim rồi. Khi trúng đạn, những thứ đó vẫn nằm bên cạnh mình. Giây phút đó, tôi nghĩ mình sắp hy sinh bởi kinh nghiệm trên chiến trường nhiều năm cho tôi biết rằng, bị thương mà tỉnh táo nghĩa là sắp hy sinh. Bởi vậy, nên tôi rút cặp vẽ bên cạnh đó, chấm máu từ đôi mắt để vẽ chân dung Bác Hồ trên nền cờ Tổ quốc, cờ Đảng và đề là “Ánh sáng niềm tin! Con nguyện dâng Người tuổi thanh xuân. 28/04/1975”, ký tên rất cẩn thận và bỏ vô túi ngực bên trái tim mình rồi ngất đi, không biết gì nữa”.

Khi cận kề giữa sự sống và cái chết, người chiến sĩ ngoan cường vẫn nghĩ đến Tổ quốc, Bác Hồ và niềm tin chiến thắng. Ông bùi ngùi nhớ lại: “Tôi vẫn nhớ một đôi bàn tay rất khỏe của người chiến sĩ Trung đoàn 9, Sư đoàn 304 kéo tôi ra khỏi xe tăng. Đồng chí ấy đặt tôi xuống bên vệ đường rồi tiếp tục chiến đấu. Đến phát đạn thứ 2, chiếc xe tăng đó bắt đầu cháy, lửa táp vào nên chiến sĩ khác lại bê tôi ra xa hơn và đưa vào trạm phẫu thuật Tiền phương. Tôi tắt thở, người ta đưa tôi vào nhà xác.

Không biết điều kỳ diệu gì đã xảy đến khi đột nhiên tôi tỉnh dậy, cảm thấy mình khát nước trong khi vẫn nghe đầy tiếng bom đạn ngoài kia. Tôi kêu nước, người chiến sĩ quân y đi phía ngoài nghe tiếng và vào bế tôi ra khỏi nhà xác. Ngay sau đó, một phát pháo nổ rầm, đất đá nổ tung, tôi nằm trong một cái hố nông choẹt. Chiến sĩ quân y ấy bảo tôi: “Anh cao số thật, khi nãy tôi đi ngang, thấy tiếng nói phát ra từ nhà xác mới vào và thấy anh còn sống nên bế ra”. Vừa rồi pháo nổ sập nhà xác, đè luôn 4 xác người trong đó, không thể lấy ra được nữa. Tôi đã may mắn sống sót như vậy.

Nhưng khi đưa tôi ra ngoài vùng Xuân Lộc thì tôi lại tắt thở một lần nữa. Người ta cũng đã đưa đi chôn, làm huyệt nhưng tôi đã tỉnh dậy lần thứ hai. Sau đó, họ đưa tôi ra tuyến sau”.

{keywords}


Lê Duy Ứng bảo ở những khoảnh khắc khó khăn nhất ông vẫn luôn một lòng hướng về Hồ Chủ Tịch và lá cờ Tổ quốc thân yêu. Và niềm tin của ông đã thành sự thật, 30/4/1975, Sài Gòn giải phóng, ông vui vì hai miền Tổ quốc không còn bị chia cắt. 

Sau giải phóng, ông nằm tại bệnh viện quân y Nha Trang một tháng 10 ngày, sau đó được trực thăng đưa ra Hà Nội, vào quân y viện 108 nằm tiếp mấy tháng trời cho đến cuối năm. Mấy năm sau đó (1982), ông được GS.BS Nguyễn Trọng Nhân cấy ghép thành công trong 4 tiếng đồng hồ và mắt ông đã sáng trở lại. Khi nhìn thấy ánh sáng trở lại, ông miệt mài sáng tác, ngoài Bác Hồ còn vẽ cánh rừng thương binh nằm, vẽ về những người y tá, bác sĩ sau trận chiến...


Hoạ sĩ Lê Duy Ứng bảo trong một lần đi giao lưu và triển lãm tại nước ngoài, tại Thụy Điển, Nhật Bản ông nhận được câu hỏi: “Tại sao lúc ngã xuống trong bom đạn ác liệt như vậy mà hoạ sĩ không nghĩ đến cha mẹ mà lại vẽ Chủ tịch Hồ Chí Minh?” Tôi trả lời rằng: "Bác Hồ của chúng tôi là một vị lãnh tụ vĩ đại, một người giúp gia đình tôi có cơm no, áo ấm và Bác Hồ là điều thiêng liêng đối với tôi. Khi nghĩ đến Bác Hồ, trong tâm khảm bừng lên nguồn sáng bất diệt. Nguồn sáng đó đã thôi thúc tôi, đã gây cho tôi nhiều cảm hứng để sáng tạo nghệ thuật. Cho nên sau này tôi mới vẽ Bác Hồ, cũng như tạc tượng Bác Hồ nhiều đến như vậy”.

Dành trọn tình yêu và sự kính trọng đi theo lý tưởng của Đảng và xem Bác Hồ là lẽ sống, hoạ sĩ Lê Duy Ứng không thể nhớ nổi mình đã vẽ bao nhiêu bức họa về Bác Hồ. Ông kể từng được đi nhiều nơi, giao lưu, thưởng lãm khắp mọi miền Tổ quốc và cả nước ngoài. Sau mỗi cuộc trò chuyện, ông thường vẽ chân dung Bác để tặng lại những nơi từng đi qua, từ cơ quan, người dân, em bé cho đến cụ già, hễ ai muốn được tặng chân dung Bác, ông đều vẽ. Cho đến nay, ông đã có hàng ngàn bức ảnh và tượng về Bác Hồ. Một trong những bức ảnh ấy, do niềm xúc cảm đặc biệt khi sáng tác, ông đã đạt nhiều giải thưởng trong và ngoài nước.

{keywords}


“Khi ở Nhật Bản, tôi cũng vẽ hàng trăm bức tranh Bác Hồ để tặng cho sinh viên và người dân Việt kiều tại đó. Hoặc bên Thụy Điển cũng vậy, tôi vẽ nhiều chân dung Bác Hồ. Cho đến nay, tôi không thể nhớ hết. Nói chuyện với quân y thì tôi vẽ Bác với quân y, nói chuyện với học sinh thì tôi vẽ Bác với học sinh, với nông dân, với những người công nhân. Tranh Bác với các chiến sĩ không quân, hải quân, bộ binh cũng nhiều vô kể” – họa sĩ Lê Duy Ứng tự hào khoe.

Người họa sĩ hào hứng: “Hiện nay, tôi có một bức tượng rất lớn mang tên “Bác Hồ chỉ đường cho chúng con bay” cao 1m65, gồm hai nhân vật là Bác Hồ và anh hùng Cốc. Trong tượng, Bác giơ tay chỉ lên bầu trời, anh hùng Cốc biểu tượng cho lực lượng không quân đứng ở dưới. Tôi đề dưới bức tượng là “Bác chỉ đường cho chúng con bay” và tặng cho Bảo tàng không quân Nha Trang.

Trong nhiều bức tượng Bác Hồ tôi đã tặng, có một bức tôi khắc dòng chữ “Hỏng mắt con tạc tượng Người, niềm tin ánh sáng trọn đời trong con” và tặng Bảo tàng Hồ Chí Minh. Rất nhiều bảo tàng trong và ngoài nước lưu giữ tượng của tôi về Bác.

Cho nên phải nói rằng, Bác Hồ đối với tôi là một hình tượng đặc biệt, luôn gây cho tôi một cảm hứng xúc động trong tâm hồn. Nhờ đó, tôi có thêm những tác phẩm chất lượng.

Ngoài Bác Hồ, tôi cũng vẽ và tạc tượng nhiều về Đại tướng Võ Nguyên Giáp – cánh tay phải và là học trò đặc biệt của Bác. Hai nhân vật này là nguồn cảm hứng sáng tác bất tận trong con đường sáng tạo nghệ thuật của tôi".

{keywords}


Khi được hỏi về họa sĩ Lê Duy Ứng, người đồng đội - Đại tá Nguyễn Huy Toàn (Nhà nghiên cứu tư tưởng - Văn hóa quân sự) đã dành những lời ngợi khen: “Lê Duy Ứng có khối lượng tranh tượng đồ sộ mà bây giờ mắt không nhìn thấy gì nữa rồi. Mắt của anh ấy được Giáo sư Nguyễn Trọng Nhân ghép giác mạc một lần. Sau đó một thời gian nó cũng bị hỏng dần anh ấy lại sang Nhật để chữa lần thứ 2 nhưng không thể làm tiếp lần thứ 3. 

Nhưng anh ấy bằng trí nhớ vẫn vẽ Hồ Chí Minh rất giống những nét cơ bản, vẫn làm tượng Hồ Chí Minh rất đẹp. Hình tượng của Bác và khả năng hội họa phải trở thành tiềm thức, trở thành cái gì đó riêng trong trí tuệ của anh ấy. Đó là tấm lòng của Lê Duy Ứng dành cho Bác Hồ''.

Không chỉ cùng nhau chiến đấu, làm việc mà Đại tá Nguyễn Huy Toàn còn là người bạn lâu năm của người họa sĩ tài hoa. “Tôi rất thân với Lê Duy Ứng, chúng tôi có một đơn vị đóng quân ở Hà Bắc. Lê Duy Ứng có lên đấy chơi vài lần. Nhân dân ở đó họ cũng rất quý, họ biết Lê Duy Ứng rất thích lấy gỗ mít làm tượng. Khi ấy, tôi có xin người dân được một số gốc mít và dùng xe chở về tận Hà Nội cho Lê Duy Ứng để anh ấy có gỗ mít làm tượng. Tình bạn của chúng tôi thân thiết đến mức như thế” - đại tá Nguyễn Huy Toàn kể.

Theo Đại tá Toàn, hiện nay tại Việt Nam chỉ có 2 bức tranh vẽ bằng máu. Bức thứ nhất của họa sĩ Diệp Minh Châu vẽ Bác Hồ cùng ba em thiếu nhi, bức thứ hai của họa sĩ Lê Duy Ứng vẽ trong thời khắc sinh tử. Có thể nói, bức tranh của họa sĩ Lê Duy Ứng là bức tranh vô giá khi được vẽ lên từ dòng máu của người chiến sĩ bị thương đang nằm giữa trận địa.



{keywords}

Đại tá Nguyễn Huy Toàn cho biết trong thành công của họa sĩ Lê Duy Ứng không thể không kể đến bà Trần Thị Lê – người vợ luôn lặng lẽ đứng sau chăm sóc và cổ vũ người họa sĩ thương binh này.

Hoạ sĩ Lê Duy Ứng và vợ gặp nhau tại Quảng Trị năm 1973, nhưng sau đó, vì nhiệm vụ khác nhau nên đã xa nhau. Sau này, nhận tin báo của một người bạn bà Lê tìm đến Bệnh viện 108 gặp hoạ sĩ Ứng. Tuy nhiên ông bảo, vì tàn tật nên không muốn lấy vợ nữa.

“Nếu anh lấy người khác, anh sẽ không biết mặt con mình ra sao. Nhưng nếu anh lấy em, anh có thể tưởng tượng ra gương mặt con mình như thế nào, vì anh đã nhìn thấy em khi đôi mắt còn sáng”, nhờ lời chia sẻ xúc động đầy thương yêu này của bà Trần Thị Lê mà hoạ sĩ Lê Duy Ứng đã thay đổi suy nghĩ. "Ngày 19/9/1976, chúng tôi đã quyết định làm lễ cưới tại khu tập thể Trương Định (Hà Nội)" - hoạ sĩ Lê Duy Ứng nhớ lại.

Hoạ sĩ Lê Duy Ứng và bà Trần Thị Lê đã có với nhau hai người con, một trai, một gái. Chuyện tình của họ được xem là mối tình đẹp trên tuyến lửa Vĩnh Linh đầy khốc liệt khi xưa. Mấy chục năm qua bà Lê bằng một tình yêu và sự chăm sóc đã đồng hành cùng hoạ sĩ Ứng để ông thả sức vẫy vùng với sáng tạo nên khối gia sản nghệ thuật đồ sộ của ngày hôm nay.

Họa sĩ Lê Duy Ứng đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ông cũng đã có trong gia tài nhiều giải thưởng danh giá. Trong suốt 45 năm qua, ông vẫn bền bỉ sáng tác. Hàng ngàn bức tranh, tượng được ra đời dưới bàn tay nghệ thuật của ông. Ngoài sáng tác tranh, ảnh, ông còn tổ chức 44 cuộc triển lãm nghệ thuật, giành được 9 giải thưởng mỹ thuật trong và ngoài nước. Đến nay, cái tên Lê Duy Ứng là một trong những cánh chim đầu đàn trong làng họa sĩ cách mạng Việt Nam.

Với họa sĩ thương binh Lê Duy Ứng, mỗi ngày sống đều là sự lao động miệt mài. Mỗi bức họa như là nơi để ông ký gửi tâm sự cuộc đời. Từng nét vẽ đôi khi bị nhòe đi, ảo mờ vì đôi mắt không thể cảm nhận hai miền sáng tối nhưng vẫn chất chứa đầy niềm yêu đời, yêu cuộc sống này.

Khánh Linh - Thanh Uyên - Minh Tuyền
Thiết kế: Hằng Trần

NSND Trà Giang bồi hồi trước ký ức khó quên về Bác Hồ

NSND Trà Giang bồi hồi trước ký ức khó quên về Bác Hồ

 - Trong chương trình Ký ức Việt Nam phát sóng trên VTV1, NSND Trà Giang đã chia sẻ những ký ức và cảm xúc của bà về Bác Hồ. 

tin nổi bật

'Tổ chức Hoa hậu Việt Nam chưa bao giờ dưới 60 tỷ đồng'

Bà Phạm Kim Dung - Chủ tịch Hoa hậu Hoà bình Việt Nam - tiết lộ chi phí tổ chức cuộc thi đình đám Hoa hậu Việt Nam chưa bao giờ dưới 60 tỷ đồng trong cuộc họp báo chiều 5/7.

Lâm Vỹ Dạ chưa bao giờ giận ông xã Hứa Minh Đạt quá 2 ngày

Theo diễn viên Hứa Minh Đạt, bí quyết để giữ hôn nhân bền lâu với Lâm Vỹ Dạ là biết ngồi lại cùng nhau trò chuyện, chia sẻ sau những cuộc tranh cãi.

Khoảnh khắc Hoa hậu Bờ Biển Ngà 2022 suýt ngất khi đăng quang

Marlène Kany Kouassi, 23 tuổi, đã đăng quang trong cuộc thi Hoa hậu Bờ Biển Ngà 2022 và trở thành đại diện của Bờ Biển Ngà tại cuộc thi Hoa hậu Thế giới năm 2022.

Diễn viên Việt Anh sau 2 lần đổ vỡ: 'Tôi không lấy vợ 3 nữa'

Đi qua những thăng trầm, sóng gió với hai lần ly hôn, diễn viên Việt Anh thẳng thắn thừa nhận, bản thân chưa bao giờ nhận được trái ngọt trong hôn nhân…

Viên Băng Nghiên đối diện làn sóng tẩy chay vì trốn thuế

Công ty của Viên Băng Nghiên bị phạt cảnh cáo vì tội trốn thuế. Vụ scandal khiến tên tuổi cô sụp đổ vì công chúng tẩy chay.

Thanh Hương, Phương Oanh hát 'Sợ yêu' cực ngọt

Thanh Hương và Phương Oanh có buổi tối ấm áp bên nhau, cùng ca hát.

Bứt phá mọi giới hạn trong cuộc sống, công việc và kiếm tiền triệu đô

Sau khi đọc xong cuốn sách này, nhiều độc giả thừa nhận rằng năng lượng lớn từ đồng tiền đã giúp họ giải quyết tất cả nỗi sợ hãi và nghi ngờ mà hầu hết mọi người đều gặp phải trên con đường đi đến thành công.

SCTV tăng nhiều kênh truyền hình phục vụ khán giả Thủ đô

Nhằm mang tới trải nghiệm truyền hình đặc sắc, ưu việt cho mọi gia đình, SCTV đã triển khai dịch vụ Truyền hình KTS chuẩn DVB-T2 với công nghệ vượt trội.

George Clooney và Julia Roberts tái hợp màn ảnh trong vai vợ chồng

Sau nhiều năm, hai ngôi sao điện ảnh Hollywood kỳ cựu George Clooney và Julia Roberts tái hợp trong bộ phim hài lãng mạn mới tới từ đạo diễn Mamma Mia mang tên 'Tấm vé đến thiên đường' (Ticket To Paradise).

Sở hữu 1,4 tỷ USD, Rihanna là nữ tỷ phú tự thân trẻ nhất nước Mỹ

Với khối tài sản khổng lồ 1,4 tỷ USD, Rihanna đã chính thức trở thành nữ tỷ phú tự thân trẻ nhất nước Mỹ khi mới chỉ 34 tuổi.

Nghệ sĩ Việt bị tố tấn công tình dục và phát ngôn đàn ông được phép 'ngoài luồng'

Có quá nhiều câu chuyện bên lề vụ việc 2 nghệ sĩ Việt bị tố tấn công tình dục và bị bắt ở Tây Ban Nha. Một vấn đề khiến nhiều người - trong đó có tôi, quan tâm là phát ngôn của những nghệ sĩ... không hề liên quan.

Ca sĩ Chu Lị Tĩnh qua đời ở tuổi 41

Nữ ca sĩ Đài Loan trút hơi thở cuối cùng vào ngày 3/7 sau khoảng 2 năm chống chọi căn bệnh ung thư vú, hưởng dương 41 tuổi.

Thanh Hà và Phương Uyên cưới ở Mỹ tháng 9 tới

Nhạc sĩ Phương Uyên và ca sĩ Thanh Hà gửi thư mời cưới đến một số bạn bè thân thiết. Lễ cưới của họ được tổ chức tại một phòng trà ở Mỹ vào tháng 9.

Sơn Tùng M-TP tung MV 'There's no one at all' mới đúng sinh nhật

Ngày 5/7, MV There's no one at all của Sơn Tùng M-TP được “tái ra mắt”, xuất hiện trong MV lần này là cặp đôi Greg Calbi, Steve Fallone một trong những nhà làm nhạc nổi tiếng ở Mỹ

Hoa hậu Ngọc Khánh và chồng Tây nghỉ dưỡng cả tháng ở Tây Ban Nha

Hoa hậu Ngọc Khánh và chồng Tây có chuyến nghỉ dưỡng vui vẻ tại Mallorca, Tây Ban Nha trong dịp hè.

Thang Duy học tiếng Hàn cùng 2 gia sư song ngữ vì 'Quyết tâm chia tay'

Để thể hiện trọn vẹn nhân vật Seo-rae, Thang Duy từ chối việc ghi nhớ thoại phim theo phiên âm mà không hiểu rõ nghĩa.

'Nữ hoàng nhạc rock' Ngọc Ánh trở lại Hà Nội sau nhiều năm vắng bóng

Ca sĩ Ngọc Ánh - một trong những giọng ca đình đám ở thập niên 1980 và 1990 với lối trình diễn máu lửa, sẽ biểu diễn tại Hà Nội ngày 16/7 tới.

Song Hye Kyo gây tranh luận vì lộ dấu hiệu tuổi tác

Song Hye Kyo được khen có vẻ ngoài trẻ trung nhưng cũng lộ dấu hiệu tuổi tác trong những bức ảnh chưa được chỉnh sửa.

Hà Hồ độc lạ với đồ khoét táo bạo, Khánh Vân và Kim Duyên sexy

Hồ Ngọc Hà gây ấn tượng với outfit xanh neon trong MV của mình, Khánh Vân, Kim Duyên khoe dáng cùng đầm cắt xẻ với tính thủ công cao.

Hoa hậu Ngọc Châu sẽ được đưa vào đề kiểm tra Văn

Cô Trần Ái Giang - giáo viên chủ nhiệm cấp 3 của Ngọc Châu cho biết sẽ cân nhắc để mang hành trình chinh phục vương miện đầy ý nghĩa của nàng hậu vào đề kiểm tra Văn.