icon navigator icon

{keywords}

Tại sao Australia không nên tham gia Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI)? Những người phản đối việc Australia tham gia BRI của Trung Quốc đưa ra các lập luận sau đây:

Thứ nhất, BRI có phạm vi chưa từng có và câu hỏi thực sự đặt ra là tính khả thi của rất nhiều dự án khi hầu hết các quốc gia trong BRI đều có xếp hạng rủi ro thể chế thấp do đó tạo ra nhiều nguy cơ lớn với đầu tư.

Thứ hai, BRI sẽ ưu tiên cho các công ty Trung Quốc. Thứ ba, thiếu sự đối ứng của Trung Quốc trong việc tiếp cận đầu tư. Thứ tư, BRI thiếu luồng đối ứng thương mại hai chiều.

Thứ năm, BRI sẽ thúc đẩy ưu thế chiến lược và kinh tế của Trung Quốc với khu vực Âu-Á và xa hơn nữa. BRI sẽ làm suy yếu các thể chế tài chính Bretton Woods và xói mòn vai trò lãnh đạo của Mỹ trong khu vực bằng cách gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc.

Thứ sáu, quyền sở hữu nước ngoài với hệ thống cơ sở hạ tầng thiết yếu (cầu cảng, năng lượng, đường sá) là nguy cơ tiềm tàng đe dọa an ninh quốc gia và Trung Quốc sẽ sử dụng các dự án BRI làm đòn bẩy kinh tế để tác động tới việc hoạch định chính sách của Australia.

Thứ bảy, BRI tác động bất lợi đến quyền con người và môi trường ở các nước.

{keywords}

Trong nội bộ Australia xảy ra cuộc tranh luận về việc tham gia BRI dẫn tới những thách thức an ninh và địa chính trị từ sự trỗi dậy của Trung Quốc. Những quan ngại dẫn đến sự chỉ trích với Bắc Kinh và “thêm dầu vào lửa” khi mối quan hệ song phương có chiều hướng xấu đi.

Như đã nêu phần trước, năm 2015, chính quyền Lãnh thổ Bắc Australia đã quyết định cho tập đoàn Landbridge của Trung Quốc thuê Darwin. Quyết định này đã làm dấy lên cuộc tranh cãi gay gắt về những ảnh hưởng an ninh với sự hiện diện của Trung Quốc tại một khu vực nhạy cảm – nơi các tàu chiến Hải quân Mỹ thường ghé thăm. Ở Australia, mọi người cho rằng các công ty tư nhân và nhà nước của Trung Quốc được sử dụng vào mục đích an ninh nước này ví dụ như tình báo.

Những quan ngại an ninh qua việc cho thuê cảng Darwin lập tức dẫn tới việc xem xét lại đầu tư nước ngoài vào hệ thống cơ sở hạ tầng trọng yếu. Uỷ ban đánh giá Đầu tư nước ngoài (FIRB) chỉ thị các bang và vùng lãnh thổ Australia giờ đây phải được sự chấp thuận của chính phủ trước khi bán cơ sở hạ tầng quan trọng cho người mua nước ngoài.

David Irvine, cựu lãnh đạo Tổ chức An ninh Tình báo Australia (ASIO), nguyên Đại sứ tại Trung Quốc, được bổ nhiệm là Chủ tịch FIRB để đảm bảo rằng các ảnh hưởng an ninh sẽ được cân nhắc trong lĩnh vực đầu tư và quyền sở hữu nước ngoài với hệ thống cơ sở hạ tầng trọng yếu như mạng lưới điện hay viễn thông.

Ngày 7/8/2018, trong một diễn biến dẫn đến phản ứng mạnh mẽ từ Trung Quốc, nội các Australia tuyên bố cấm các công ty Trung Quốc tham gia Mạng lưới 5G của nước này. Bộ Quốc phòng cũng đưa ra lệnh cấm với ứng dụng WeChat và các điện thoại do Huawei sản xuất.

{keywords}

Tổ chức An ninh Tình báo Australia trong báo cáo thường niên 2016-2017 cho biết: “Chúng tôi đã xác định có những cường quốc nước ngoài đã tìm cách định hình ý kiến của các thành viên trong chính quyền, tổ chức truyền thông và cả người dân để thúc đẩy những mục tiêu chính trị của họ. Các cộng đồng dân tộc và tôn giáo tại Australia cũng là đối tượng hướng tới để giảm bớt sự chỉ trích của họ với các chính phủ nước ngoài”. Ở Australia, nhiều người cho rằng tuyên bố này nhắm vào Trung Quốc.

Tháng 5/2017, Dennis Richardson, cựu Bộ trưởng Quốc phòng nói rằng, Trung Quốc đang tiến hành các hoạt động tình báo chống lại Australia và nỗ lực gây ảnh hưởng với truyền thông.

Năm 2017, thượng nghị sĩ Công đảng Sam Dastyari từ chức khỏi Quốc hội sau khi bị phát hiện đã nhận tiền quyên góp từ một doanh nhân người Trung Quốc để đổi lấy việc ủng hộ yêu sách chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông.

Vào tháng 6/2018, Quốc hội Australia ban hành luật áp dụng hình phạt nghiêm với hoạt động gián điệp nước ngoài và can thiệp nội bộ. Trung Quốc coi đạo luật này là cố tình nhằm vào các quan chức và công dân Trung Quốc. Đây vẫn là hòn đá tảng trong quan hệ song phương.

{keywords}

Tháng 11/2017, Chính phủ Australia công bố Sách Trắng Đối ngoại. Sách Trắng bày tỏ lo ngại rằng, Trung Quốc - nước đã ký Công ước LHQ về Luật Biển (UNCLOS) - lại theo đuổi một chính sách 3 không: không công nhận, không tham dự và không tuân thủ - phán quyết của Tòa trọng tài trong vụ Philippines kiện Trung Quốc.

Sách Trắng 2017 mô tả các tranh chấp ở Biển Đông là “đường đứt gãy lớn” trong khu vực và nhấn mạnh, Australia “đặc biệt lo ngại đến tốc độ và quy mô chưa từng có về các hành động của Trung Quốc và phản đối việc sử dụng những thực thể tranh chấp cũng như các cấu trúc nhân tạo ở Biển Đông cho mục tiêu quân sự”. Australia đặc biệt lo ngại khi các báo cáo tình báo năm 2018 xác nhận rằng, Trung Quốc lắp đặt hệ thống tên lửa chống hạm và đất đối không ở các đảo nhân tạo mà họ chiếm giữ trái phép.

Năm 2018, sự đầu tư và ảnh hưởng của người Trung Quốc lan rộng tại Papua New Guinea, quần đảo Solomon, Vanuatu và Fiji - trở thành tâm điểm tranh cãi giữa Australia và Trung Quốc, đặc biệt là với các báo cáo nói rằng Trung Quốc đang tìm cách tiếp cận những căn cứ hải quân. Điều đó khiến Australia và Pháp tính đến hợp tác chung ở Nam Thái Bình Dương để bảo vệ các lợi ích quốc gia của họ.

{keywords}

Tháng 8/2018, Scott Morrison thay thế Malcolm Turnbull làm Thủ tướng và sau đó đắc cử trong cuộc bầu cử quốc gia tháng 5/2019. Có một số lập luận trong giới phân tích cho rằng, việc thay đổi lãnh đạo của Australia sẽ dẫn đến khả năng tái lập quan hệ với Trung Quốc.

Nhưng đại dịch Covid-19 bùng phát ở Vũ Hán cuối năm 2019 lại khoét sâu thêm ngăn cách giữa Canberra và Bắc Kinh.

Tháng 2 năm nay, Australia khiến Bắc Kinh nổi đóa khi áp dụng lệnh cấm du lịch đối với du khách và sinh viên đến từ Trung Quốc. Sau đó, lời kêu gọi của Thủ Morrison thực hiện một cuộc điều tra độc lập về nguồn gốc của đại dịch Covid hồi tháng 5 khiến Bắc Kinh ‘đứng ngồi không yên’. Trung Quốc tung ra “các chiến lang” (chỉ các nhà ngoại giao Trung Quốc chuyên bênh vực cách xử lý đại dịch của Trung Quốc) để đối phó với Australia. Khi các bộ trưởng Australia tìm cách tiếp cận với những người đồng cấp Trung Quốc thì họ đều bị từ chối.

Trung Quốc đã liên tục đe dọa và cuối cùng là áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế với Australia. Họ áp thuế cao với sản phẩm lúa mạch và cấm dần các nhà xuất khẩu thịt bò. Sau đó Bắc Kinh đưa ra khuyến cáo đi lại để ngăn cản du khách Trung Quốc tới Australia. Và trong một hành xử được coi là gây tổn thất kinh tế khá lớn, Bộ Giáo dục Trung Quốc khuyên sinh viên cân nhắc “mức độ rủi ro” và “thận trọng” khi tới Australia với viện dẫn là sự gia tăng của nạn phân biệt chủng tộc với người châu Á do đại dịch bùng phát.

Thủ tướng Morrison bác bỏ các cáo buộc của Trung Quốc và khẳng định rằng, Australia “không làm gì để phương hại đến mối quan hệ quốc gia với Trung Quốc”. Ông cũng nhấn mạnh rằng, Australia sẽ chọn tự chủ quốc gia thay vì lợi ích kinh tế.

Vào ngày 16/6, Ngoại trưởng Maris Payne trong bài phát biểu tại Trường An ninh Quốc gia thuộc Đại học Quốc gia Australia chỉ trích mạnh mẽ Trung Quốc tiến hành một chiến dịch thông tin giả. Payne khẳng định tuyên bố của Trung Quốc về nạn phân biệt chủng tộc ở xứ chuột túi là không có thật và đó là một phần của chiến dịch thông tin giả đã nêu.

Quan hệ song phương Trung Quốc và Australia khó có thể cải thiện trong ngắn hạn ngay cả khi Tổ chức Y tế thế giới bắt đầu một cuộc điều tra công bằng về nguồn gốc của đại dịch Covid-19. Đó là bởi Australia bấy lâu quan ngại về những tác động địa chính trị trong sự trỗi dậy của Trung Quốc, về sự can thiệp của Trung Quốc vào nội bộ Australia, việc Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông và tiếp tục “lách” luật pháp quốc tế.

Carl Thayer - Chuyển ngữ: Thái An - Quỳnh Anh - Thiết kế: Phạm Luyện

Trung Quốc - Australia: Đối tác chiến lược thành đấu khẩu và đòn thù thương mại

Kỳ 1: Trung Quốc - Australia: Đối tác chiến lược thành đấu khẩu và đòn thù thương mại

Quan hệ song phương giữa Australia và Trung Quốc trở nên rất căng thẳng. Các bộ trưởng Trung Quốc từ chối nhận điện thoại từ những người đồng cấp Australia để giải quyết vấn đề.

tin nổi bật

CPI từ bàn ăn đến bàn nghị sự

Cuối tuần vừa qua, tôi lâm vào tình huống dở khóc dở cười khi đến thăm gia đình một người quen. Trong bữa ăn, ông chồng nói bâng quơ là lạm phát có tí ti thế mà dân tình cứ gào lên, chả ra làm sao.

40 năm Công ước Luật biển: Bảo vệ quyền tự do hàng hải, giải quyết các tranh chấp

Công ước LHQ về Luật biển (UNCLOS) thiết lập cơ chế mới hữu hiệu về giải quyết các tranh chấp biển. Khoảng gần 1/2 trong tổng số 500 các vùng biển chồng lấn đã được giải quyết.

40 năm UNCLOS: Bảo vệ trật tự pháp lý trên biển

Ngày 30/4/1982, sau 9 năm đàm phán, văn bản đàm phán cuối cùng về Công ước LHQ về Luật Biển (UNCLOS) được nhất trí thông qua và ngày 10/12/1982 thì mở ký.

Giảm thuế xăng dầu, dân chờ làn gió mát giữa nắng hè

Bộ Tài chính đã trình Thủ tướng phương án giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế giá trị gia tăng đối với xăng dầu sau khi tham mưu điều chỉnh giảm thuế bảo vệ môi trường xuống mức sàn từ đầu tháng 8 đến cuối năm.

ASEAN trong vòng xoáy quan hệ Mỹ - Trung

Việc ASEAN không chọn bên trong cuộc cạnh tranh Mỹ - Trung có nghĩa là khối này đang tìm kiếm sự cân bằng giữa kinh tế và an ninh.

Giảm thuế xăng dầu là cấp bách hơn bao giờ hết

“Chị cho em 50 ngàn tiền xăng. À, 30 ngàn thôi”. “Chị cho 100 ngàn. Thôi, 70 ngàn”. Những lời hội thoại này tôi nghe được khi đứng quan sát dòng người xếp hàng mua xăng hôm qua.

Các quốc đảo Thái Bình Dương trong ‘vòng ngắm’ của Trung Quốc

Chuyến thăm kéo dài 10 ngày của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tới các quần đảo Thái Bình Dương giàu tài nguyên đã đưa nơi từng bị coi là "vùng nước khuất ngoại giao" trở thành tâm điểm chú ý trên bản đồ địa chính trị thế giới.

Hết lo 'kỷ luật nhiều như thế lấy ai để làm việc'

Tiếp xúc với cử tri Hà Nội ngày 23/6, Tổng bí thư nhắc lại câu nói “kỷ luật nhiều như thế lấy ai để làm việc”. Câu nói này xuất phát từ một vị lãnh đạo Quốc hội trước đây và từng gây xôn xao dư luận.

Suy thoái kinh tế và Zero Covid đe dọa tham vọng toàn cầu của Trung Quốc

Cảnh báo của Thủ tướng Lý Khắc Cường về việc Trung Quốc đối mặt với thách thức do kiểm soát Covid-19 nghiêm ngặt làm dấy lên lo ngại về nguy cơ giảm tốc, thậm chí suy thoái kinh tế lớn nhất trong nhiều thập kỷ.

Tác động của khủng hoảng kép đến kinh tế Việt Nam

Những hệ lụy của khủng hoảng kép trên thế giới đã nêu trong bài trước sẽ có thể ảnh hưởng xấu đến phục hồi kinh tế đến nước ta như thế nào?

Khủng hoảng kép chưa từng có tiền lệ

Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu lần này có 2 đặc điểm nổi bật, chưa có tiền lệ so với các cuộc khủng hoảng trước mà nhân loại từng chứng kiến.

Đường cao tốc tây - ta và câu chuyện quản lý

Các cơ quan đang bàn nhiều đến việc tính lại các tổng cục và tương đương tại các bộ, cơ quan ngang bộ, trong đó có phương án tách Tổng cục Đường bộ Việt Nam thành Cục Đường bộ và Cục Đường cao tốc.

Khẩu trang và miễn dịch cộng đồng

Gần đây, tôi đến một cơ quan nhà nước nhưng không được cho vào. Những người bảo vệ - trong khi không hề đeo khẩu trang - dứt khoát không cho tôi đi qua cổng vì không có khẩu trang.

Nữ Vụ trưởng báo chí và chuyện cầm bút

Trợ lý Bộ trưởng, Vụ trưởng Vụ Thông tin báo chí, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho rằng, làm báo không chỉ là chuyển tải thông tin mà còn có sứ mệnh dẫn dắt.

Nhà báo cần khơi gợi năng lượng tích cực, để người khó khăn vẫn thấy đường đi

Khi đặt bút viết, cần khơi gợi được năng lượng tích cực trong mỗi con người, để họ thấy rằng trong cái khó vẫn tìm thấy đường đi, Bộ trưởng Lê Minh Hoan chia sẻ về nghề báo.

Viết giữa hai dòng chữ trên báo và trên Facebook

Gần đây, trên Facebook tôi viết một status ngắn phê phán một bức ảnh chụp tấm áp phích cổ động SEA Games 31. Tấm áp phích đó có tận 5 lỗi ngữ pháp rất ngớ ngẩn, cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt, ví dụ, “Đại hội thể thao Đông Lam Á”, “Welcom”.

Khát vọng tạo nên tính cách người Israel

Ở phần 2 cuộc bàn tròn trực tuyến với Tuần Việt Nam, Đại sứ Nadav Eshcar chia sẻ về khát vọng lập quốc, xây dựng đất nước của người Israel, về tình cảm của gia đình ông những năm tháng sống tại Việt Nam.

Công nghệ làm nên phép màu Israel

Tuần Việt Nam trò truyện trực tuyến với Đại sứ Israel tại Việt Nam Nadav Eshcar về "cây đũa thần" công nghệ làm nên phép màu trên con đường phát triển quốc gia.

Thực nghiệm bắn nỏ thần: Tìm về truyền thuyết để minh chứng lịch sử oai hùng

Đánh giá kết quả thực nghiệm bắn nỏ Liên Châu tại khu di tích Cổ Loa, các nhà khoa học, tướng lĩnh quân đội cơ bản cho rằng đây là công trình nghiên cứu có hiệu quả, nỏ bắn được nhiều mũi tên, có tầm xa và độ sát thương…

Giảm giá xăng vừa giúp dân vừa kìm lạm phát

Thông tin Bộ Tài chính trình Chính phủ đề xuất “giảm kịch khung” thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu, xem xét bỏ quỹ bình ổn mang lại làn gió tươi mát cho người dân và nền kinh tế vốn chật vật sau đại dịch, lạm phát tăng cao.