Chiều xuống ở thôn Trà Nô, xã Phước Trà, TP Đà Nẵng bà con lại có mặt tại nhà văn hóa cộng đồng để dự cuộc họp thôn. Những nội dung được trao đổi ở đây đều gắn với cuộc sống hàng ngày. Từ phát triển sản xuất, chăn nuôi, vay vốn, xóa nhà tạm đến các thủ tục hành chính sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.

Với người dân vùng cao Trà Nô, một thông tin được giải thích rõ ràng, đúng lúc có thể giúp họ tiếp cận một chính sách hỗ trợ, biết cách vay vốn, lựa chọn mô hình sản xuất hoặc hoàn thiện một thủ tục hành chính. Vì vậy, đưa thông tin đến người dân được chính quyền xã Phước Trà xác định là một phần quan trọng trong công tác giảm nghèo.

Được biết thôn Trà Nô hiện có khoảng 95% dân số là đồng bào Ca Dong và Mơ Nông. Địa hình đồi núi, dân cư phân tán, việc đi lại giữa các khu dân cư còn nhiều khó khăn khiến công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách phải được thực hiện bằng nhiều hình thức.

Ông Hoàng Văn Hùng, Chủ tịch UBND xã Phước Trà cho biết, địa phương có 8 thôn, dân cư phân bố không đồng đều nên xã triển khai nhiều giải pháp để thông tin đến với bà con thuận lợi hơn. 

Đến nay, cả 8/8 thôn trên địa bàn đã được phủ sóng wifi. Cùng với đó, xã duy trì tuyên truyền thông qua các cuộc họp, sinh hoạt cộng đồng và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số thông qua các tổ công nghệ số cộng đồng.

Theo ông Hùng, việc tuyên truyền phải phù hợp với điều kiện của địa phương và khả năng tiếp cận của người dân. Những chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước khi được chuyển tải theo cách dễ hiểu, gắn với những vấn đề cụ thể của từng gia đình sẽ giúp bà con dễ tiếp nhận và áp dụng hơn.

Tại Trà Nô, vai trò của cán bộ cơ sở được phát huy rõ nét. Trong các buổi sinh hoạt chi bộ hằng tháng, ông Hồ Văn Chi, Bí thư Chi bộ thôn, cùng các đảng viên phân công phụ trách từng hộ gia đình để tuyên truyền, vận động người dân thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đồng thời hướng dẫn các hộ phát triển kinh tế, chăn nuôi, tiếp cận nguồn vốn và tham gia các chương trình hỗ trợ giảm nghèo.

“Bà con phải hiểu thì mới làm được, vì vậy tuyên truyền phải cụ thể, dễ hiểu và gắn với công việc, cuộc sống của từng gia đình”, ông Chi chia sẻ.

Từ những cuộc họp thôn, thông tin về chính sách được chuyển đến từng hộ dân. Những nội dung tưởng như khô khan trên văn bản được cán bộ cơ sở giải thích bằng những vấn đề cụ thể mà người dân đang quan tâm, như vay vốn ở đâu, điều kiện để được hỗ trợ, cách phát triển chăn nuôi hay những thủ tục cần thực hiện.

Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, việc hướng dẫn người dân về giấy tờ, thủ tục và địa chỉ thực hiện các chính sách cũng trở thành một nội dung được cán bộ thôn quan tâm. Với những hộ còn lúng túng, cán bộ cơ sở trực tiếp hướng dẫn, giúp người dân tiếp cận các dịch vụ và chính sách thuận lợi hơn.

Ở vùng cao, khoảng cách địa lý có thể khiến thông tin đến chậm hơn. Vì vậy, để giảm nghèo bền vững, việc thu hẹp khoảng cách thông tin cũng cần được thực hiện song song với hỗ trợ vốn, sinh kế, nhà ở, việc làm và các dịch vụ xã hội.

Cùng với những cuộc họp trực tiếp, chuyển đổi số đang tạo thêm một phương thức để người dân Phước Trà tiếp cận thông tin. Internet và điện thoại thông minh giúp bà con có thể tìm kiếm chính sách, sử dụng dịch vụ công, tiếp cận kiến thức sản xuất và kết nối với nhiều dịch vụ phục vụ đời sống.

Tuy nhiên, với nhiều người dân vùng cao, việc có điện thoại thông minh và kết nối Internet mới chỉ là bước đầu. Để sử dụng được các ứng dụng, dịch vụ số, họ vẫn cần được hướng dẫn cụ thể. Đây là phần việc đang được lực lượng đoàn viên thanh niên xã Phước Trà triển khai.

Anh Tạ Thành Công, Đoàn Thanh niên xã Phước Trà cho biết, đoàn viên thực hiện nhiều hoạt động chuyển đổi số, hướng dẫn người dân sử dụng VNeID, cài đặt các ứng dụng phục vụ đời sống và trực tiếp đến từng hộ để hỗ trợ những trường hợp còn khó khăn khi sử dụng công nghệ.

Bên cạnh đó, đoàn viên thanh niên còn phối hợp tổ chức các hoạt động hướng dẫn về trồng trọt, chăn nuôi, tiếp cận nguồn vốn và những chương trình hỗ trợ dành cho người dân. Cách làm được thực hiện trực tiếp tại cơ sở, phù hợp với từng nhóm đối tượng, nhất là những hộ chưa quen sử dụng điện thoại thông minh.

Đối với một người thường xuyên sử dụng công nghệ, việc đăng nhập một ứng dụng, tìm kiếm thông tin hay thực hiện một thủ tục trực tuyến có thể chỉ mất vài phút. Nhưng với người lần đầu tiếp cận, những thao tác này cần được hướng dẫn từng bước. Việc đoàn viên đến tận nhà vì thế giúp người dân có thêm kỹ năng và dần hình thành thói quen tự tìm kiếm thông tin.

Khi biết sử dụng các ứng dụng số, người dân có thể chủ động hơn trong việc tra cứu chính sách, thực hiện một số thủ tục hành chính, tìm kiếm kiến thức sản xuất hoặc tiếp cận những thông tin liên quan đến việc làm, vốn vay và các chương trình hỗ trợ.

Đây cũng là một nội dung quan trọng trong giảm nghèo đa chiều. Bên cạnh thu nhập, khả năng tiếp cận thông tin, dịch vụ xã hội và cơ hội phát triển có tác động trực tiếp đến đời sống của người dân. Với đồng bào ở địa bàn miền núi, nơi khoảng cách địa lý còn là một trở ngại, công nghệ có thể giúp rút ngắn một phần khoảng cách đó.

Từ chỗ phụ thuộc nhiều vào các buổi tuyên truyền trực tiếp, người dân có thêm khả năng tự tìm kiếm thông tin. Từ chỗ chờ cán bộ hướng dẫn, một số hộ bắt đầu chủ động sử dụng các ứng dụng để giải quyết những nhu cầu của mình.

Quá trình này cần thời gian và sự hướng dẫn thường xuyên. Nhưng khi kỹ năng số được hình thành, người dân có thêm một công cụ để tiếp cận chính sách và tìm kiếm cơ hội phát triển kinh tế.

Theo bà Hồ Thị Lài, Trưởng thôn Trà Nô, tuyên truyền phải được thực hiện thường xuyên để người dân hiểu chính sách và biết cách áp dụng vào cuộc sống. Từ thực tế địa phương, bà thường xuyên vận động, hướng dẫn các hộ phát triển kinh tế, trồng keo, nuôi bò, làm chuồng trại và lựa chọn mô hình phù hợp với điều kiện của từng gia đình.

Thực tế cho thấy nhu cầu thông tin của mỗi hộ dân không giống nhau. Có hộ cần nguồn vốn để đầu tư sản xuất, có hộ cần kỹ thuật chăn nuôi, có hộ cần được hướng dẫn thủ tục hành chính, trong khi những hộ khác quan tâm đến việc làm hoặc thị trường tiêu thụ sản phẩm. Vì vậy, đưa thông tin đến tận người dân cũng là cách để các chính sách hỗ trợ đến đúng đối tượng và phát huy hiệu quả sát với nhu cầu thực tế.

Ông Hoàng Văn Hùng cho biết, xã Phước Trà tập trung triển khai những dự án thiết thực nhằm giảm số hộ nghèo, nâng cao đời sống nhân dân. Trong quá trình thực hiện, chính quyền chú trọng tuyên truyền để người dân hiểu mục tiêu, cách thức triển khai và chủ động tham gia.

Nhờ tiếp cận thông tin về chính sách, nhiều hộ nghèo, hộ cận nghèo có thêm điều kiện tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, các chương trình hỗ trợ sinh kế và cơ hội việc làm. Một số hộ đồng bào dân tộc thiểu số khó khăn có nguồn lực để xây dựng nhà ở, phát triển các mô hình kinh tế phù hợp.

Việc mở rộng Internet, các dịch vụ viễn thông và ứng dụng công nghệ thông tin cũng giúp người dân chủ động hơn trong tìm kiếm chính sách, dịch vụ và kiến thức phục vụ sản xuất. Thông tin về các mô hình kinh tế hiệu quả, kỹ thuật canh tác, chăn nuôi được truyền tải nhanh hơn, tạo thêm cơ sở để người dân lựa chọn phương án phù hợp với điều kiện của gia đình.

Công tác truyền thông về các chương trình mục tiêu quốc gia tại khu vực miền núi TP Đà Nẵng được triển khai bằng nhiều hình thức, từ phát hành ấn phẩm, xây dựng chuyên mục, số hóa nội dung đến sinh hoạt cộng đồng, phát huy vai trò của già làng, người có uy tín và tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người dân.

Mục tiêu đặt ra là đưa thông tin đến đúng địa bàn, đúng đối tượng và gắn với nhu cầu thực tế. Khi người dân hiểu chính sách, biết cách tiếp cận nguồn lực và có kiến thức để tổ chức sản xuất, hiệu quả của các chương trình hỗ trợ cũng có điều kiện được nâng lên.

Ông Đặng Tấn Phương, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP Đà Nẵng từng cho biết, trong 9 chỉ tiêu Quốc hội đề ra, TP. Đà Nẵng cơ bản hoàn thành và hoàn thành vượt mức 7/9 chỉ tiêu. Trong đó, tỷ lệ hộ nghèo khu vực đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giảm bình quân 9%/năm; thu nhập bình quân đầu người so với năm 2020 tăng 2,1%.

Đằng sau những con số về giảm nghèo là những thay đổi trong từng gia đình. Đó có thể là một hộ dân tiếp cận được nguồn vốn để đầu tư chăn nuôi, một người biết sử dụng dịch vụ công trực tuyến, một gia đình được hướng dẫn kỹ thuật sản xuất hay một lao động có thêm thông tin để tìm kiếm việc làm.

Với xã Phước Trà, giảm nghèo về thông tin đang được thực hiện từ những việc cụ thể như vậy. Từ cuộc họp thôn, thông tin được truyền đến từng hộ; từ cán bộ cơ sở, chính sách được giải thích theo cách dễ hiểu; từ chiếc điện thoại thông minh, người dân có thêm một kênh để tự tìm kiếm thông tin; từ những kiến thức được tiếp nhận, các hộ có thêm cơ sở để lựa chọn mô hình sinh kế phù hợp.

Khi thông tin đến đúng người và được chuyển thành hành động, hiệu quả của chính sách giảm nghèo sẽ được thể hiện rõ hơn trong đời sống. Với đồng bào vùng cao, đây cũng là một trong những điều kiện để nâng cao khả năng tự chủ, từng bước cải thiện thu nhập và thu hẹp khoảng cách tiếp cận thông tin giữa miền núi với khu vực thuận lợi hơn.