icon navigator icon

{keywords}
{keywords}

Ngày mới nhận nhiệm vụ công tác, thầy Định không nghĩ mình có thể bám trụ lại ở đây lâu dài. Cao Sơn ngày ấy phần lớn là núi rừng dày một màu xanh ngăn ngắt. Còn ngôi trường lại nằm chênh vênh trên điểm cao nhất của đỉnh Phù Luông (xã Lũng Cao, Bá Thước, Thanh Hóa).

Những năm 2015 trở về trước, mỗi lần muốn lên đến điểm trường, các thầy phải đi bộ băng qua con đường rừng ngoằn nghoèo đầy hiểm trở giữa một bên là vách núi, một bên là vực sâu. Đó là “con đường” chỉ cần mưa nhẹ cũng phải mất cả giờ đồng hồ mới qua được một con dốc dài chưa đầy 300 mét.

“Những tưởng chẳng thể trụ lại được lâu, vậy mà thời gian lại trôi nhanh đến thế”.

Thầy Trịnh Công Định hiện đã là Hiệu trưởng của Trường phổ thông Cao Sơn. Gắn bó với miền sơn cước, điều thầy tự hào nhất khi kể về ngôi trường này là trong suốt 4 năm qua, tỉ lệ học sinh đến trường đều đạt 100%, không có em nào bỏ học giữa chừng.

Năm học 2018-2019, trường có 8 em đạt học sinh giỏi cấp huyện, trong đó có 2 giải Nhất; tất cả học sinh lớp 9 của trường đều đỗ vào cấp 3. Đây không phải là điều dễ dàng đối với hầu hết các trường vùng cao còn nhiều khó khăn như Cao Sơn.

Vậy điều gì đã làm nên sự thay đổi ấy?

{keywords}

Hơn 6 giờ chiều, căn bếp tập thể của trường toả ra nghi ngút khói. Mùi măng ngọt xào dần lan khắp dãy nhà công vụ cách đó cả một khoảng sân. Bữa cơm chiều hôm nay có măng đi xin của dân bản, rau ngót tự trồng, cá khô sẵn có và một chút thịt kho.

Các thầy chia nhau, người khệ nệ bê nồi cơm vừa chín tới, người vội múc đĩa măng ngọt vừa xào còn nóng hôi hổi. Bữa cơm tập thể lúc nào cũng ồn ào và vui vẻ nhất.

“Vắng đàn ông quạnh nhà, vắng đàn bà quạnh bếp. Anh em trong trường toàn là giáo viên nam nên ăn uống cũng hơi chút đơn giản, xuề xoà”, thầy Hiệu phó Lê Văn Dũng vội giãi bày. 

“Thế mà cứ vào mùa mưa bão, ước có bữa cơm như thế này không phải dễ đâu”, thầy giáo cấp 1 Trần Ngọc Hải chêm vào.

Thầy Hải là người bám trụ với trường kể từ ngày thành lập. Có kinh nghiệm gần chục năm len lỏi đường rừng, thầy tếu táo kể: “Trên này rau rừng, bí ngô không thiếu; nhiều tới mức dân bản còn cho lợn ăn. Các thầy lại đến xin về tích trữ. 

Không thiếu rau nhưng lại thèm thịt. Có đợt trời mưa cho cả tháng, đường sạt lở kẹt không về được. Gạo hết, thức ăn không có, anh em phải chia nhau đi bắt cá, soi ếch, hái măng rừng ăn”.

Các thầy hầu hết ở lại tất cả các ngày trong tuần, nhiều thầy thậm chí cũng không về nhà trong những ngày cuối tháng vì quá xa. Thức ăn gần như đều phải tự cung tự cấp. Chỉ có hôm nào trời mát mẻ, các thầy sẽ phân nhau đi chợ bên tận tỉnh Hoà Bình. Đó cũng là ngày những bữa cơm có thịt.

{keywords}

Thầy Vi Văn Hoan tháng 11 này sẽ chính thức nhận quyết định nghỉ hưu. Cả sự nghiệp gắn bó với miền sơn cước, nhưng thầy cũng phải thú thật, ngày mới lên đã từng một năm bỏ về xuôi vì… không chịu nổi.

“Hồi tôi mới lên, điểm trường không có đường đi như giờ. Con đường ấy phải gọi là thực sự ám ảnh. Anh em trèo qua vách núi, trên vai vác cả chục kg đồ, có khi leo đến nửa chừng thì trời đã tối. Tất cả lại phải ngủ ở vách núi một đêm, chờ khi trời sáng để đi tiếp.

Ở đó chẳng có bóng nhà dân nên hoang vu lắm! Vì thế lúc nào trong người cũng phải sẵn có thuốc men phòng rắn rết, côn trùng cắn”.

“Tôi nhớ đêm đầu tiên lên không sao ngủ được vì nhớ nhà. 5, 6 giờ chiều trời đã tối om, sương phủ mờ, dày đặc. Buồn nhất là khi đến giờ tan trường, mình thấy học sinh lần lượt đi về nhà. Lớp học vắng teo, nhìn chỉ chực khóc”.

{keywords}

Cũng vì buồn lại đi đứng khó khăn nên từ khi trường thành lập đến nay, chưa có cô giáo nào đủ sức chinh phục những ngọn núi cao để đến nơi “thâm sơn cùng cốc” này.

“Không có chị em giáo viên thì anh em được tự do thoải mái, nhưng nhiều khi cũng buồn lắm chớ”, thầy Hải tếu táo thêm vào.

“Nói vậy thôi nhưng không có cô giáo, thiệt nhất vẫn là học sinh mình. Các em không biết tả cô giáo vì cũng chưa được gặp cô giáo bao giờ. Các tiết học Kể chuyện hay Âm nhạc, kể có cô giáo thì cũng sẽ uyển chuyển, sinh động hơn”.

Thầy Phạm Văn Tùng năm nay gần 40 tuổi, quê ở Cẩm Thủy, đến giờ vẫn chưa lập gia đình. Đồng nghiệp vẫn trêu chắc do thầy “cao số”. Nhưng thật ra là vì thầy hiền quá, lại hay thẹn. Thầy chỉ quanh quẩn với việc dạy học trên bản hoặc về quê chứ không đi đâu. Vì thế, mỗi lần về nhà, nghe gia đình giục chuyện cưới xin, không làm sao được, thầy đành nấn ná: “Để một thời gian nữa hãng hay”.

{keywords}

Tiểu khu Cao Sơn thành lập từ năm 1966. Khối THCS ở đây đã có từ năm 1978 nhưng không tồn tại được lâu vì không có giáo viên cắm bản. Học sinh ba bản Son, Bá, Mười sau khi học hết bậc tiểu học (vốn là điểm lẻ của Trường Tiểu học Lũng Cao), muốn học tiếp cấp 2 sẽ phải học nhờ bên Ngổ Luông (Tân Lạc, Hòa Bình) cách đó chục km hoặc đi bộ xuống trung tâm xã.

Đường đi lại khó khăn, trơn trượt. Muốn đến trường, học trò phải dậy từ tờ mờ sáng, đốt đuốc, xách đèn vượt dãy Pha Chiến. Cho nên, dù cố gắng, nhiều em vẫn không thể bám trụ lại trường.

Đến năm 2008, ngôi trường phổ thông Cao Sơn chính thức được thành lập để dạy cho các em trong ba bản Son, Bá, Mười với chương trình giáo dục từ lớp Một đến lớp Chín.

{keywords}

Nhờ có trường, học sinh lại hăng say đến lớp, nhất là khi Cao Sơn đã có sự “thay da đổi thịt” rõ rệt.

“Với sự giúp đỡ của Nhà nước và các nhà hảo tâm, năm 2012, trường đã được xây mới 4 phòng học, xóa bỏ lớp học tranh tre nứa lá. Đến năm 2019, dãy nhà công vụ của giáo viên cũng đi vào sử dụng. Dù vẫn chưa có điện, có chợ nhưng cơ bản, đời sống của giáo viên cũng đỡ vất vả hơn rất nhiều”, thầy hiệu trưởng Trịnh Công Định kể.

Thầy Định nhớ mãi hình ảnh học trò trong những ngày mưa bùn đất nhão, chân học trò không dám thò xuống dưới. Bùn đất khi ấy vẫn ngập những con đường ngoằn ngoèo qua núi. Đó cũng là những ngày đầu thầy Định từ dưới xuôi lên “khai hoang” con chữ.

“Ban đầu học trò cứ thấy thầy là vội lẻn vào bụi cây tránh mặt. Thầy thuyết phục thế nào trò cũng không chịu ra. Nhưng mình biết những đứa trẻ nơi đây như hạt ngô, hạt thóc. Nếu được chăm sóc đúng cách thì dù gieo vào vách núi chúng cũng sẽ nảy mầm”.

Với quyết tâm ấy, các thầy nỗ lực kéo con chữ đến với học trò. Để học trò không bỏ học, các thầy phải làm công tác vận động, thậm chí kêu gọi trích lương ủng hộ các em có SGK, có quần áo đến trường.

Đến giờ, dù mùa đông thời tiết có dưới 5 độ, có em bản cách trường 3-5km vẫn chăm chỉ đi bộ đến trường. Đó cũng là điều khiến thầy Định mừng nhất.

{keywords}

Năm học này khối lớp 8 của thầy Hà Ngọc Tiếm có tổng cộng 6 em. Nguyên là cậu học trò được thầy Tiếm thương nhất. Trước ngày khai giảng, thầy Tiếm ghé xe máy vào nhà Nguyên nhắc nhở vài điều về việc chuẩn bị sách giáo khoa cho năm học mới.

Nguyên không có bố, mẹ cũng bỏ đi khi em vừa lên lớp 2. Chị gái của Nguyên hơn em 2 tuổi. Hai đứa trẻ đã quen với việc tự ở nhà trông nhau. Nhưng mấy năm nay, người chị cũng lên huyện học trường nội trú. Nguyên phải ở nhà tự xoay sở một mình.

Vì vậy, với Nguyên, thầy Tiếm giống như người cha thứ hai. Học hết buổi sáng, hôm nào rảnh, thầy Tiếm sẽ ghé qua nhà dạy Nguyên học bài.

Ở nhà buổi tối buồn lại không có điện, đó là lý do khiến Nguyên thích tới trường hơn. Nhưng cậu bé người Thái dù nhỏ tuổi nhưng đã biết tự ái. Có lần, vì thương học trò, thầy Tiếm mang cho Nguyên chút đồ ăn và hai bộ quần áo mới, nhưng Nguyên nhất định không chịu nhận.

Cậu không thích cảm giác phải đi xin xỏ. Do vậy, Nguyên thường tự vác cần đi câu sau mỗi buổi học, ăn ổi xanh hoặc nhịn đói.

Thầy Tiếm cũng đành chịu thua học trò: “Kể cũng tài. Hấn ăn vậy mà chả thấy ốm đau bao giờ”.

Hiểu tính trò, thầy Tiến chỉ có thể mua lại số cá bống hàng ngày Nguyên đi câu được để kiếm tiền đong gạo. Mỗi lạng, Nguyên bán cho thầy 8.000 đồng, quyết không lấy hơn.

{keywords}

“Em rất muốn được học lên cao nữa, hết cấp 3 rồi đến Đại học”, Nguyên tự định hướng cho cuộc đời mình. Nghị lực ấy đã giúp Nguyên trụ được đến nay đã là năm thứ 6 xa mẹ.

Cả thầy Tiếm, thầy Định, thầy Dũng,… đều tin rằng, sự gắn bó mật thiết và định hướng đúng cách sẽ giải quyết được nhiều vấn đề của học trò vùng cao.

Thầy Tiếm nhớ mãi món quà 20-11 đầu tiên mình nhận được lại từ chính cậu học trò Hồng Nguyên. Cậu mang tặng thầy chủ nhiệm 4 con cua đá đi bắt được ở suối và vài quả cam sành vặt ở vườn nhà bà ngoại. Món quà ấy cũng là kỷ niệm đáng nhớ nhất trong suốt sự nghiệp giáo dục của thầy Tiếm.

“Những đứa trẻ nơi đây như hạt ngô, hạt thóc. Nếu được chăm sóc đúng cách thì dù gieo vào vách núi chúng cũng sẽ nảy mầm”. Đúng như thầy Định nói, với những người thầy vùng cao, niềm hạnh phúc lớn nhất trên hành trình gieo chữ chính là sự nảy mầm, đơm hoa của lũ trẻ, dẫu trên mảnh đất ấy vẫn còn nhiều khô cằn.

{keywords}

Thực hiện: Thúy Nga

Thiết kế: Quang Dũng

 

tin nổi bật

3 áp lực của cậu 'trai làng' ở Hà Tĩnh khi du học Mỹ

Võ Phương Khánh Toàn nói mình là người đầu tiên trong một ngôi làng nhỏ ở Hà Tĩnh được đi học đại học chính quy và du học.

Đề thi Hóa khen nức nở rượu Làng Vân, phụ huynh bức xúc

Đề thi của học kỳ tại một trường THCS ở Đồng Nai có nội dung “quảng cáo” cho rượu Làng Vân đang khiến phụ huynh phản ứng.

'Dư địa tài nguyên không còn nhiều, cần sự giúp sức của khoa học công nghệ'

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho rằng khi mà dư địa tài nguyên không còn, để phát triển ngành lâm nghiệp và kinh tế lâm nghiệp rất cần sự giúp sức của khoa học công nghệ.

Hiệu phó trường chuyên yêu cầu học sinh ăn đồ từ thùng rác bị kỷ luật

Sở Giáo dục và Đào tạo Cà Mau vừa ra quyết định kỷ luật đối với hiệu phó trường chuyên yêu cầu học sinh ăn đồ ăn từ thùng rác.

Cô giáo dùng túi nilông bịt đầu trẻ mầm non

Mới đây, mạng xã hội đang lan truyền đoạn clip ghi lại hình ảnh một cô giáo mầm non ở Yên Bái trùm túi bóng đen vào đầu một cháu bé trong giờ ngủ trưa.

Đà Nẵng công bố 'tỷ lệ chọi' vào lớp 10 công lập năm 2022

Kỳ thi tuyển sinh vào các lớp 10 THPT năm học 2022-2023 ở Đà Nẵng có 15.080 thí sinh đăng ký nguyện vọng 1, tổng chỉ tiêu tuyển sinh của các trường là 11.044 em.

Phó hiệu trưởng bị tố sờ ngực nữ sinh trong phòng làm việc

Một phó hiệu trưởng trường THCS ở Tây Ninh bị phụ huynh và nữ sinh tố cáo có hành vi sàm sỡ, dâm ô tại phòng làm việc trong trường học. Tuy nhiên, ông này cho biết chỉ chạm vào nốt ruồi trên mặt của nữ sinh.

Thư viện dưới tán cây ở Thanh Hóa

Mô hình “thư viện xanh” của Trường THPT Triệu Sơn 3 (Thanh Hóa) tạo nên không gian đọc thoải mái, khiến học sinh thích thú.

Tranh về Hà Nội của nam sinh IT được 'chốt' giá 8000 USD

Tác giả của bức tranh “Hà Nội rong” với định giá tới 8000 đô la Mỹ (184,7 triệu đồng) là Đặng Thái Tuấn (SN 2000, Hà Nội), sinh viên năm thứ 4 ngành Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Kinh tế - Kỹ Thuật Công nghiệp Hà Nội.

Cập nhật lịch nghỉ hè năm 2022 của học sinh cả nước

Theo khung kế hoạch thời gian năm học 2021-2022 do Bộ GD-ĐT ban hành đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên, thời gian hoàn thành kế hoạch giáo dục học kỳ II là trước ngày 25/5 và kết thúc năm học trước ngày 31/5.

2 đề thi thử vào lớp 10 môn tiếng Anh ở Hà Nội

Đề thi thử vào lớp 10 môn Tiếng Anh năm 2022 được các giáo viên Trường THCS Yên Sở (quận Hoàng Mai, Hà Nội) xây dựng để khảo sát chất lượng học sinh khối 9.

Clip nam sinh 8 tuổi đánh bé gái 2 tuổi để cướp đồ ăn gây tranh cãi

Vụ việc một nam sinh 8 tuổi đánh đập dã mãn một bé gái 2 tuổi chỉ vì một món đồ ăn vặt đã khiến dư luận Trung Quốc phẫn nộ, gây ra nhiều tranh cãi về việc giáo dục trẻ em.

Trầm cảm tuổi học đường: Đừng làm ngơ trước lời kêu cứu của con

Là một chủ đề rất được quan tâm trong thời gian vừa qua, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hiền – Chuyên gia tâm lý học lâm sàng đã có những chia sẻ về cách nhận biết và phòng ngừa bệnh trầm cảm.

Kì thi khắc nghiệt nhất thế giới: 40 năm mới có hơn 200 người đỗ

Trên thế giới có rất nhiều kì thi với độ khó và tỉ lệ chọi vô cùng cao, thậm chí có cả kì thi diễn ra hơn 40 năm mới tìm được 229 người trúng tuyển.

Học cử nhân ngành Hóa học ra trường làm gì?

Ngành cử nhân Hóa học là một trong những ngành học mũi nhọn và cần nguồn nhân lực trong tương lai gần. Do vậy, năm nay các trường tiếp tục tuyển sinh và hướng tới đáp ứng nhu cầu trong lĩnh vực nghiên cứu hóa học.

Chàng trai từ bảo vệ trở thành kỹ sư công nghệ thông tin

Trước khi trở thành kỹ sư phần mềm tại Nhật Bản, Dũng nói, mình từng phải trải qua giai đoạn “đầy bão tố”, khiến anh trở nên già trước tuổi.

Cô bé 10 tuổi 4 năm cõng bạn vào lớp

Đã 4 năm nay, dù nắng hay mưa, chỉ cần ba mẹ Trang đưa bạn đến, Trâm đã đứng đợi bạn ở cổng trường để cõng bạn vào lớp.

Vì đâu 1 năm dùng dằng chức hiệu trưởng ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM?

Một năm qua, Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM không có hiệu trưởng, Bí thư Đảng uỷ cho tới Chủ tịch Hội đồng trường. Công tác tổ chức nhân sự ở ngôi trường đào tạo kỹ thuật hàng đầu phía Nam được cho là "có nhiều nội dung phức tạp".

Đề thi thử vào lớp 10 môn Toán năm 2022 ở Hà Nội

Trước kỳ thi vào lớp 10, việc thử sức với các đề thi thử có thể giúp học sinh làm quen dạng thức đề, qua đó rèn tâm lý làm bài, cân đối thời gian và thêm tự tin khi bước vào thi chính thức.

4 bài giảng đại chúng trong Ngày Khoa học Công nghệ 2022

Ngày Khoa học Công nghệ: Khoa học Công nghệ bảo vệ môi trường do Trung tâm Quốc tế Đào tạo và Nghiên cứu Toán học UNESCO, Viện Toán học và Trung tâm Vật lý Quốc tế UNESCO - Viện Vật lý đồng tổ chức ngày 14/5.