icon navigator icon

Có thể thấy Chiến lược của chính quyền Biden được thể hiện qua Hướng dẫn Chiến lược an ninh quốc gia tạm thời được công bố hồi tháng 3; Ngân sách Tổng thống cho Bộ Quốc phòng 2022; Những tiền lệ của ông Biden trong chính sách quốc phòng và ngoại giao; và các quyết định đã được đưa ra hay không đưa ra sau nhiều tuyên bố. 

Cách tiếp cận của ông Biden đối với chính sách quốc phòng và đối ngoại tương đồng với chính quyền Barack Obama khi ông Biden là Phó Tổng thống. Bộ máy của ông Biden cũng tập hợp phần lớn nhân sự đã từng làm trong chính quyền Obama, chỉ thêm một số mới, cũng đều là những người ủng hộ và có quan điểm tiếp tục chính sách của ông Obama. 

Ngoài ra, ông Biden cũng đang đảo ngược gần như mọi chính sách - đối nội, đối ngoại và quốc phòng - của chính quyền Donald Trump (2016-2020), giống như cách ông Trump đã loại bỏ chính sách của người tiền nhiệm Obama. 

{keywords} 

Mục tiêu bao trùm của ông Biden là chuyển đổi toàn diện nền quản trị, kinh tế và xã hội của nước Mỹ, lấy công bằng xã hội, phân biệt chủng tộc mang tính hệ thống và biến đổi khí hậu để làm nền tảng cho mọi chính sách đề ra. 

Khẩu hiệu của ông Biden là “Nước Mỹ đã trở lại”. Ý của ông là nước Mỹ sẽ xây dựng các liên minh và quan hệ đối tác với các quốc gia và tổ chức trong khu vực, quốc tế để thực hiện mục tiêu chính sách được cả hai bên quan tâm. Điều này bao gồm việc đạt được sự đồng thuận thông qua thỏa hiệp, có tính đến các lợi ích cạnh tranh. Mỹ sẽ quay lại đường lối ngoại giao “Lãnh đạo từ phía sau”. 

{keywords}

Trong hội nghị các nước G7 tổ chức hồi tháng 6, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nói rằng, ông rất vui vì ông Biden đã tái gia nhập “Câu lạc bộ”. Ông Macron coi ông Biden là người coi trọng phúc lợi, theo chủ nghĩa toàn cầu, chủ nghĩa đa phương và e dè trong hành động. 

Ông Biden tin vào “quyền lực mềm” với quan điểm lực lượng quân sự là phương sách cuối cùng - được sử dụng hoặc đe dọa sử dụng - hoặc sẽ hoàn toàn không được dùng đến. Ngoại giao sẽ là giải pháp tiên quyết. Mỹ sẽ đóng vai trò là hình mẫu cho các giá trị toàn cầu và văn hóa Mỹ; “Thuyết phục” thông qua đối thoại “mang tính xây dựng”; và đưa ra các hình thức khuyến khích - viện trợ, tài trợ, thương mại, hỗ trợ - để thúc đẩy hợp tác. 

Ông Biden nhấn mạnh, nước Mỹ phải giải quyết các rắc rối, thất bại của chính mình trước khi chỉ trích các quốc gia khác. Ông ấy cũng giảm nhẹ trọng tâm bên ngoài mà tập trung nhiều hơn vào các vấn đề trong nước. Nhưng giống như thời chính quyền Obama, chính sách đối ngoại và quốc phòng có khả năng sẽ làm lu mờ chính sách đối nội. 

Thực tế cho thấy là cách tiếp cận “quyền lực mềm” không hiệu quả ở nhiều nơi dưới thời của cựu Tổng thống Obama và việc ông Biden theo đuổi triết lý này có thể là không phù hợp. Thời gian sẽ cho chúng ta câu trả lời. 

{keywords} 

Hướng dẫn Chiến lược an ninh quốc gia tạm thời nêu đích danh Trung Quốc là “đối thủ cạnh tranh” và mối đe dọa chính của nước Mỹ. Tiếp theo là Nga. Như vậy, không cần phải nói thẳng ra, khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và Biển Đông đã trở thành những mối quan tâm hàng đầu của Mỹ. 

Hướng dẫn Chiến lược an ninh quốc gia tạm thời bao gồm những nội dung có thể được gọi là "cuộc cạnh tranh toàn diện" để đối đầu với Trung Quốc. Mục tiêu là để răn đe. 

Chiến tranh mạng, chiến tranh trong không gian và chiến tranh bằng công nghệ tiên tiến được nhắc đến trong chiến lược này nhưng không phải là trọng tâm, mặc dù công nghệ sẽ định hình tương lai của chiến tranh. 

Hướng dẫn Chiến lược an ninh quốc gia tạm thời đề cập đến việc hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân và tăng cường nỗ lực phi hạt nhân hóa hành tinh. 

{keywords} 

Ngân sách quốc phòng hầu như không có gì thay đổi, không có nguồn dành cho chiến lược toàn diện. Trước thời chính quyền Obama, nước Mỹ đã chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực để đủ sức đối phó với cả hai cuộc chiến một lúc nếu xảy ra. Hiện tại lúc này, Mỹ khó có thể cầm cự được dù chỉ một cuộc chiến. 

Ông Biden dành 715 tỷ USD cho ngân sách quốc phòng. Với mức lạm phát đã công bố, ngân sách thực tế sẽ phải trừ đi 4 tỷ USD. Ông Biden đang giảm trọng tâm vào quốc phòng, giống như các cựu Tổng thống Jimmy Carter và Barack Obama. 

Thượng viện, trong một động thái được cả hai đảng ủng hộ, lại đưa ra một kế hoạch khác: tăng ngân sách quốc phòng lên 778 tỷ USD; nhưng liệu Thượng viện có giành được phần thắng hay không? 

Chính quyền Biden lập luận rằng, ngân sách quốc phòng của Mỹ đang cao hơn so với Trung Quốc, Nga và các đối thủ khác nên không có gì phải lo lắng. Nhưng vấn đề ở chỗ, các nước đối thủ chắc chắn không đời nào đưa ra con số chính xác về chi tiêu ngân sách của họ. 

Ngoài ra, ông Biden vẫn đang tiếp tục vay và chi 10 nghìn tỷ USD và hơn thế vào chương trình chuyển đổi xã hội, trong khi ngân sách quốc phòng vẫn không thay đổi. 

{keywords} 

Chính quyền Mỹ đã chính thức gia hạn Hiệp ước vũ khí chiến lược mới (New Start) với Nga vào tháng 2 năm nay. Hai nước đã quyết định không gây áp lực buộc Trung Quốc phải tham gia hiệp ước này. 

Như vậy, Mỹ và Nga, giả sử cả hai đều tuân thủ nghiêm ngặt hiệp ước, đã tự “lấy dây buộc mình” trong khi Trung Quốc có thể rộng tay chế tạo bao nhiêu vũ khí hạt nhân tùy thích. Các nhà phê bình cho rằng chính quyền Mỹ chỉ đơn thuần muốn đạt được một “thắng lợi chính sách” bằng cách ký kết một hiệp ước đã bị người tiền nhiệm Donald Trump bác bỏ. 

Trung Quốc ước tính có 350 đầu đạn hạt nhân, chỉ chiếm một phần nhỏ so với 3.800 đầu đạn hạt nhân của Mỹ. Nga vẫn là nước đứng đầu nhưng không ai thực sự biết số lượng cụ thể là bao nhiêu. Mỹ cần thay thế, nâng cấp hoặc cải tiến kho vũ khí để duy trì tính cạnh tranh nhưng lại không có đủ kinh phí cho việc này. Tuy nhiên, Thượng viện đã bổ sung 28 tỷ USD ngân sách dành cho vũ khí hạt nhân. 

Trung Quốc đang xây dựng ít nhất 100 hầm chứa vũ khí hạt nhân kiên cố ở khu vực sa mạc phía tây của nước này. Động thái này rõ ràng là để răn đe. Cùng với đó, chính quyền Bắc Kinh còn đang mở rộng hạm đội tàu ngầm hạt nhân, sản xuất tên lửa tối tân tầm ngắn, tầm trung và tầm xa. Trung Quốc đang tận dụng chính những hạn chế của Mỹ. 

{keywords} 

Vũ trụ là mặt trận tiếp theo, không chỉ để thăm dò mà còn hướng đến quân sự hoá. Các nền tảng không gian có thể trở thành nơi lưu trữ vũ khí tối tân - chẳng hạn như vũ khí laser, robot, thiết bị bay không người lái, tên lửa siêu thanh - để làm gián đoạn liên lạc vệ tinh và mạng máy tính, đồng thời tiêu diệt các mục tiêu trên Trái đất... Năm 2020, ông Trump đã thành lập Lực lượng Không gian để đối phó với những kẻ thù của nước Mỹ. 

Chính quyền đương nhiệm tiếp tục duy trì Lực lượng Không gian nhưng không mấy nhiệt tình với nguồn phân bổ ngân sách là 17 tỷ USD. Khoản kinh phí như vậy là quá ít ỏi dành cho một lĩnh vực non trẻ chỉ vừa mới hình thành được 1 năm. Trong khi đó, chính quyền Biden tiếp tục rót thêm nhiều tỷ USD vào các nghiên cứu về năng lượng tái tạo, đặc biệt là xe điện và biến đổi khí hậu. 

Nhiều nghiên cứu và phân tích độc lập cho thấy Mỹ đang tụt hậu so với Trung Quốc và Nga trong việc phát triển và triển khai công nghệ phức tạp để đối phó với các cuộc chiến tranh trong tương lai. Tương lai đó có thể đã bắt đầu từ bây giờ.

* Phần 2: Mỹ với Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương: Quyền lực mềm để giải quyết vấn đề

Tiến sỹ Terry F. Buss - Chuyển ngữ: Đào Thuý         

Thiết kế: Nguyễn Ngọc

Đối thoại Thiên Tân: Mỹ - Trung trong tâm thế giằng co

Đối thoại Thiên Tân: Mỹ - Trung trong tâm thế giằng co

Cuộc gặp cấp cao Mỹ - Trung lần thứ hai diễn ra mới đây tại Thiên Tân (Trung Quốc) giữa Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và các quan chức của Trung Quốc.

Tiến sỹ Terry F. Buss Giáo sư về Chính sách công và Quản lý. Học giả nghiên cứu Học viện Hành chính quốc gia Hoa Kỳ.

tin nổi bật

Giảm thuế xăng dầu là cấp bách hơn bao giờ hết

“Chị cho em 50 ngàn tiền xăng. À, 30 ngàn thôi”. “Chị cho 100 ngàn. Thôi, 70 ngàn”. Những lời hội thoại này tôi nghe được khi đứng quan sát dòng người xếp hàng mua xăng hôm qua.

Các quốc đảo Thái Bình Dương trong ‘vòng ngắm’ của Trung Quốc

Chuyến thăm kéo dài 10 ngày của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tới các quần đảo Thái Bình Dương giàu tài nguyên đã đưa nơi từng bị coi là "vùng nước khuất ngoại giao" trở thành tâm điểm chú ý trên bản đồ địa chính trị thế giới.

Hết lo 'kỷ luật nhiều như thế lấy ai để làm việc'

Tiếp xúc với cử tri Hà Nội ngày 23/6, Tổng bí thư nhắc lại câu nói “kỷ luật nhiều như thế lấy ai để làm việc”. Câu nói này xuất phát từ một vị lãnh đạo Quốc hội trước đây và từng gây xôn xao dư luận.

Suy thoái kinh tế và Zero Covid đe dọa tham vọng toàn cầu của Trung Quốc

Cảnh báo của Thủ tướng Lý Khắc Cường về việc Trung Quốc đối mặt với thách thức do kiểm soát Covid-19 nghiêm ngặt làm dấy lên lo ngại về nguy cơ giảm tốc, thậm chí suy thoái kinh tế lớn nhất trong nhiều thập kỷ.

Tác động của khủng hoảng kép đến kinh tế Việt Nam

Những hệ lụy của khủng hoảng kép trên thế giới đã nêu trong bài trước sẽ có thể ảnh hưởng xấu đến phục hồi kinh tế đến nước ta như thế nào?

Khủng hoảng kép chưa từng có tiền lệ

Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu lần này có 2 đặc điểm nổi bật, chưa có tiền lệ so với các cuộc khủng hoảng trước mà nhân loại từng chứng kiến.

Đường cao tốc tây - ta và câu chuyện quản lý

Các cơ quan đang bàn nhiều đến việc tính lại các tổng cục và tương đương tại các bộ, cơ quan ngang bộ, trong đó có phương án tách Tổng cục Đường bộ Việt Nam thành Cục Đường bộ và Cục Đường cao tốc.

Khẩu trang và miễn dịch cộng đồng

Gần đây, tôi đến một cơ quan nhà nước nhưng không được cho vào. Những người bảo vệ - trong khi không hề đeo khẩu trang - dứt khoát không cho tôi đi qua cổng vì không có khẩu trang.

Nữ Vụ trưởng báo chí và chuyện cầm bút

Trợ lý Bộ trưởng, Vụ trưởng Vụ Thông tin báo chí, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho rằng, làm báo không chỉ là chuyển tải thông tin mà còn có sứ mệnh dẫn dắt.

Nhà báo cần khơi gợi năng lượng tích cực, để người khó khăn vẫn thấy đường đi

Khi đặt bút viết, cần khơi gợi được năng lượng tích cực trong mỗi con người, để họ thấy rằng trong cái khó vẫn tìm thấy đường đi, Bộ trưởng Lê Minh Hoan chia sẻ về nghề báo.

Viết giữa hai dòng chữ trên báo và trên Facebook

Gần đây, trên Facebook tôi viết một status ngắn phê phán một bức ảnh chụp tấm áp phích cổ động SEA Games 31. Tấm áp phích đó có tận 5 lỗi ngữ pháp rất ngớ ngẩn, cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt, ví dụ, “Đại hội thể thao Đông Lam Á”, “Welcom”.

Khát vọng tạo nên tính cách người Israel

Ở phần 2 cuộc bàn tròn trực tuyến với Tuần Việt Nam, Đại sứ Nadav Eshcar chia sẻ về khát vọng lập quốc, xây dựng đất nước của người Israel, về tình cảm của gia đình ông những năm tháng sống tại Việt Nam.

Công nghệ làm nên phép màu Israel

Tuần Việt Nam trò truyện trực tuyến với Đại sứ Israel tại Việt Nam Nadav Eshcar về "cây đũa thần" công nghệ làm nên phép màu trên con đường phát triển quốc gia.

Thực nghiệm bắn nỏ thần: Tìm về truyền thuyết để minh chứng lịch sử oai hùng

Đánh giá kết quả thực nghiệm bắn nỏ Liên Châu tại khu di tích Cổ Loa, các nhà khoa học, tướng lĩnh quân đội cơ bản cho rằng đây là công trình nghiên cứu có hiệu quả, nỏ bắn được nhiều mũi tên, có tầm xa và độ sát thương…

Giảm giá xăng vừa giúp dân vừa kìm lạm phát

Thông tin Bộ Tài chính trình Chính phủ đề xuất “giảm kịch khung” thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu, xem xét bỏ quỹ bình ổn mang lại làn gió tươi mát cho người dân và nền kinh tế vốn chật vật sau đại dịch, lạm phát tăng cao.

Khi bộ trưởng lệch chuẩn

Việc khởi tố những cán bộ cấp cao nhất có thể tạo ra khủng hoảng ngắn hạn với đội ngũ lãnh đạo cấp bộ, gây ra xáo trộn cán bộ của cả một ngành.

Công tác cán bộ nhìn từ những vụ kiểu Việt Á

Đại dịch Covid-19 hóa ra lại là ngọn lửa thử vàng đối với đội ngũ nhân viên y tế từ cấp trung ương đến cơ sở.

Ai sẽ là Chủ tịch thành phố Hà Nội?

Bài viết không nhằm chọn nhân sự cụ thể - điều này đã có những cơ quan chuyên trách của Đảng - mà chỉ muốn nói đến đòi hỏi thực tiễn từ mảnh đất Thăng Long, trái tim của cả nước.

Bệnh viện mà lại thiếu thuốc, điểm nghẽn ở đâu cần xóa ngay

Đúng như những gì đã dự đoán mấy tháng trước, chuỗi cung ứng thuốc chữa bệnh đã thực sự bị đứt gãy, nhiều bệnh viện lâm vào tình trạng thiếu thuốc và vật tư y tế.

Món nợ mang tên độc quyền vàng

Câu chuyện tranh cãi về quản lý thị trường vàng dường như đã có tín hiệu để đi đến hồi kết.