tit1 bai chuyen doi so bao chi.jpg

Chiến lược chuyển đổi số báo chí Việt Nam đã xác định rõ mục tiêu xây dựng các cơ quan báo chí theo hướng chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại; làm tốt sứ mệnh thông tin tuyên truyền phục vụ sự nghiệp cách mạng của Đảng, sự nghiệp đổi mới của đất nước; đảm bảo vai trò dẫn dắt, định hướng dư luận xã hội, giữ vững chủ quyền thông tin trên không gian mạng; đổi mới hiệu quả trải nghiệm của độc giả, tạo nguồn thu mới, đồng thời thúc đẩy phát triển công nghiệp nội dung số.

W-chuyen doi so bao chi 5.jpg

Trên thực tế, trước áp lực từ xu hướng phát triển công nghệ số, nhất là AI cũng như sự chuyển dịch thói quen tiếp nhận thông tin của công chúng, thời gian qua, nhiều cơ quan báo chí trên toàn cầu và tại Việt Nam đã có sự điều chỉnh sâu rộng để thích ứng. Điều này thể hiện ở việc các cơ quan báo chí đã quan tâm nhiều hơn vào việc đầu tư cho công nghệ số, xây dựng các sản phẩm theo hướng đa phương tiện, ứng dụng AI vào hoạt động báo chí, chú trọng tương tác với người dùng...

box 1 bai chuyen doi so bao chi.jpg

Kết quả đánh giá mức độ trưởng thành chuyển đổi số báo chí năm 2025 được Cục Báo chí công bố trung tuần tháng 12 cho thấy, trong 177 cơ quan báo chí tham gia đánh giá, có 33 đơn vị đạt mức xuất sắc, chiếm 18,64%, tăng 8,71% so với năm 2024; 57 đơn vị đạt mức tốt, chiếm 32,2%, tăng 9,15%; trong khi đó, số cơ quan báo chí ở mức yếu về chuyển đổi số đã giảm còn 47 đơn vị, chiếm 26,56%, giảm hơn 12% so với năm 2024.

chuyen doi so bao chi Vietnam 2023  2025.jpg
Kết quả đánh giá 3 năm liền kề 2023, 2024 và 2025 cho thấy sự quan tâm tới chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ số, nhất là AI của các cơ quan báo chí đã tăng.

Từ kết quả đánh giá mới công bố, Trung tâm Hỗ trợ Chuyển đổi số báo chí, Cục Báo chí (Bộ VHTT&DL) đã đưa ra nhận xét rằng: So với năm ngoái, nhận thức của lãnh đạo các cơ quan báo chí về tầm quan trọng của chuyển đổi số báo chí đã nâng cao hơn. Mức độ quan tâm của cơ quan chủ quản cũng gia tăng, thể hiện qua tỷ lệ cơ quan đầu tư cho chuyển đổi số báo chí đạt 70,06%, tăng hơn 20% so với năm 2024. Ngoài ra, tỷ lệ cơ quan báo chí quan tâm đến việc nâng cao trải nghiệm cho độc giả, khán giả, thính giả đã tăng từ 41,78% năm 2024 lên đạt 71,19% trong năm nay. 

W-chuyen doi so bao chi 4.jpg
W-chuyen doi so bao chi 7.jpg

Trong “Báo cáo toàn cảnh Báo chí truyền thông Việt Nam 2025 - 2026” được Global PR Hub và nền tảng quảng cáo toàn cầu MGID phát hành ngày 26/12, Cục trưởng Cục Báo chí Lưu Đình Phúc nhận xét: “Bước ngoặt của báo chí Việt Nam những năm sắp tới nằm ở hai chữ “Chuyển đổi”. Chuyển đổi về tư duy quản lý, chuyển đổi về mô hình kinh tế và chuyển đổi về phương thức tác nghiệp để giữ vững vị thế dòng chảy thông tin chính thống”. 

Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh nhấn mạnh: “Báo chí hiện đại không chỉ đưa tin nhanh nhất, mà phải mang lại giá trị sâu sắc và đáng tin cậy nhất. Công nghệ là công cụ, con người là linh hồn và niềm tin của công chúng là tài sản quý giá nhất của báo chí”.

tit2 bai chuyen doi so bao chi.jpg

Với hành trình chuyển đổi số báo chí Việt Nam năm 2026, mục tiêu Cục Báo chí đặt ra là tỷ lệ cơ quan báo chí ở mức yếu, trung bình giảm còn 30%; tỷ lệ đơn vị đạt mức khá, tốt tăng lên thành 50% và tỷ lệ cơ quan chuyển đổi số báo chí xuất sắc tăng lên thành 20%.

W-chuyen doi so bao chi 1.jpg

Trao đổi với phóng viên Vietnamnet, ông Vũ Kiêm Văn, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Truyền thông số Việt Nam nhấn mạnh: Để phát triển hệ sinh thái báo chí số mạnh mẽ, Việt Nam cần tập trung vào việc đầu tư công nghệ và hạ tầng, ứng dụng mạnh mẽ AI, Big Data để tối ưu hóa sản xuất và phân phối nội dung. 

box 2 bai chuyen doi so bao chi.jpg

Song song đó, cần đào tạo kỹ năng công nghệ và sáng tạo nội dung cho đội ngũ nhà báo, biên tập viên để bắt kịp xu hướng mới. Các chính sách hỗ trợ cũng cần được xây dựng linh hoạt, cung cấp ưu đãi tài chính và khuyến khích sáng tạo, đồng thời bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và ngăn chặn tin giả bằng công nghệ. Việc hợp tác giữa các tòa soạn báo cũng như hợp tác quốc tế để chia sẻ nguồn lực và kiến thức là vô cùng cần thiết.

Việc gắn kết và song hành giữa báo chí và công nghệ chắc chắn là lời giải quan trọng cho bài toán phát triển báo chí trong kỷ nguyên số. Công nghệ số cung cấp các công cụ cần thiết để báo chí hiện đại hóa quy trình sản xuất, quản lý và phân phối nội dung, giúp tăng cường tính tương tác và cá nhân hóa trải nghiệm độc giả.

“Tuy nhiên, sự gắn kết này cần được thực hiện một cách cân bằng. Công nghệ phải được sử dụng để nâng cao chất lượng và hiệu quả của báo chí, chứ không phải để thay thế hay làm giảm giá trị của nội dung”, ông Vũ Kiêm Văn lưu ý thêm.

W-chuyen doi so bao chi 2.jpg
W-chuyen doi so bao chi 8.jpg

Ở góc nhìn của đơn vị đào tạo, Tiến sĩ Trần Duy, phụ trách bộ môn Báo chí, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông cho rằng: “Các tòa soạn cần ứng dụng một cách sáng tạo để tạo ra nội dung hấp dẫn độc giả hơn. Các công nghệ tạo nội dung hiện nay rất đa dạng, nhưng nếu áp dụng theo kiểu “bắt chước”, các tòa soạn báo không thể tạo được nội dung hay. Tương tự, nếu thông tin đầu vào của AI không chất lượng, sản phẩm đầu ra cũng không có chất lượng. Yếu tố con người vẫn rất quan trọng”.

W-chuyen doi so bao chi 9.jpg
W-chuyen doi so bao chi 6.jpg

Bày tỏ sự nhất trí với quan điểm của các chuyên gia báo chí quốc tế khi nói về AI, ông Lê Quốc Minh nhấn mạnh: Con người cần kiểm soát AI, báo chí phải đi trước, hiểu AI và xây dựng công cụ phù hợp với những giá trị của mình, thay vì chạy theo AI. 

“Thay vì cố gắng bảo mọi người tin mình, cơ quan báo chí hãy cố gắng chứng minh rằng mình xứng đáng để mọi người tin cậy. Với những nỗ lực trên thế giới và tại Việt Nam, chúng tôi tin tưởng rằng dù còn những khó khăn nhất định, song mức độ tin tưởng của người dân với cơ quan báo chí đang được nâng dần lên bằng cách thức làm việc minh bạch hơn, sáng tỏ hơn và vì cộng đồng hơn. 

Chúng ta phải khẳng định giá trị của báo chí, cho thấy có những thứ AI không thể làm được, chỉ con người làm được, đó là tương tác trực tiếp với người dùng, có những đánh giá nhân văn và nói đến những câu chuyện thực sự phục vụ cuộc sống”, ông Lê Quốc Minh đề xuất cách để báo chí giành lại sự tin cậy của công chúng.