Mèo hoan hỷ trong niềm tin người Nhật và chiếc quán xinh xắn của tôi

Sự kiện: Tết Nguyên Đán
Một trong những món quà tôi nhận được trong ngày khai trương là chú mèo với khuôn mặt cực kỳ hoan hỷ, ai nhìn cũng yêu.

Năm 2021, khi dịch Covid-19 tạm yên, tôi mở một chiếc quán cà phê xinh xắn ở quận Bình Thạnh (TP.HCM). Tôi xem đây là nơi gặp gỡ người thân, bạn bè trao đổi chuyện sách vở là chính chứ không nặng kinh doanh. Một trong những món quà tôi nhận được trong ngày khai trương là chú mèo với khuôn mặt cực kỳ hoan hỷ, ai nhìn cũng yêu.

Tôi từng thấy hình tượng của chú mèo hoan hoan hỷ này - đó là những chú mèo vẫy tay, mập ú và mặt tươi tắn dễ thương - ở khá nhiều nơi, đặc biệt trong các quán ăn uống, cửa hàng kinh doanh. Mọi người thường đặt mèo ở vị trí đối diện cửa ra vào, nhìn thẳng ra cửa chính và trên kệ, quầy bar.

Món quà một người bạn tặng tôi có một câu chuyện và ý nghĩa thâm sâu như vậy. Ảnh: L.Đ.L

Chú mèo đưa tay lên vẫy vẫy, thường chạy bằng điện, pin hoặc năng lượng mặt trời, nên nhiều người gọi là mèo vẫy. Tuy nhiên ít ai biết nguồn gốc của chú mèo dễ thương này. Người tặng cho tôi mua mèo ở Chợ Lớn (TP.HCM) nên nghĩ rằng đây là nét văn hóa người Hoa. Nhưng thực chất, khi tìm hiểu kỹ mới thấy mèo hoan hỷ hay mèo vẫy có gốc tích từ văn hóa Nhật. 

Người Nhật đặt tên cho chú mèo vẫy là Maneki-neko, với nhiều biểu hiện khác nhau, từ màu sắc đến bàn tay (chi trước) giơ lên, mỗi kiểu cách đều mang ý nghĩa riêng biệt.

Chẳng hạn, với Maneki-neko màu trắng thì tượng trưng cho may mắn, đỏ thì xua đuổi bệnh tật, đen là biểu tượng trừ yêu - xua đuổi ma quỷ, màu hồng là tình yêu suôn sẻ, xanh lam an toàn giao thông, vàng cải thiện sự học và thành đạt cùng sự giàu có, màu tím biểu trưng cho cái đẹp và sự khỏe mạnh… Trong đó, màu đen là màu truyền thống của Maneki-neko.

Người Nhật tin rằng, mèo giơ tay phải lên là mời gọi may mắn về tài chính, còn giơ tay trái lên là vẫy khách hàng. Chính vì vậy, có những cơ sở kinh doanh, để cho chắc ăn đã “thỉnh” cả hai Maneki-neko về đặt tại quầy bar, lễ tân, bên cạnh thờ cúng Thần Tài, Thổ Địa. 

Theo sử sách Nhật Bản, mèo Maneki-neko xuất hiện trong một vài văn bản vào năm 1852 như Bukō nenpyō, hay tranh vẽ mô tả trong tác phẩm Utagawa Hiroshighe.

Cũng có nhiều “thuyết” theo kiểu huyền bí lý giải về ý nghĩa của Maneki-neko, trong đó đáng chú ý là chuyện dân gian về một người chủ cửa hàng nọ đã cứu mạng mèo hoang. Biết ơn và báo đáp, chú mèo này đã ngồi trước quán vẫy khách, mang đến sự may mắn, hưng vượng cho người chủ thiện tâm từng cứu mình. Từ đó, câu chuyện mèo vẫy lan tỏa, trở thành niềm tin về sự may mắn cho các chủ doanh nghiệp. 

Một thuyết khác cũng được cho rằng xuất hiện từ năm 1852, về một cụ bà sống ở Hanakawado Asakusa vì quá nghèo đã phải từ bỏ chú mèo mà mình yêu quý. Bỗng nhiên, chú mèo xuất hiện trong giấc mơ của bà, bảo bà hãy làm một búp bê mèo giống chú và bà đã nhận được sự may mắn. 

Trong khi đó, truyền thuyết về ngôi đền Gotokuji lại mang màu sắc khác và có niên đại lâu hơn - vào thế kỷ 17. Câu chuyện nói về một tu sĩ thanh bần sống cùng chú mèo Tama ở ngôi đền nhỏ tại Tokyo. Một ngày nọ, lãnh chúa Nakaota Li của quận Hikone trên đường đi săn thì gặp bão, nên trú chân ở một cây to gần đền.

Chiếc quán xinh của tôi ngày ấy, nay không còn nhưng là ký ức thật đẹp với tôi. Ảnh: L.Đ.L

Trong lúc tránh mưa, Nakaota Li để ý thấy một chú mèo giơ chân như vẫy ông vào đền. Tò mò, lãnh chúa tiến về phía con mèo. Ngay khi ông vừa rời khỏi, một tia chớp giáng xuống cái cây Nakaota Li đứng trước đó. Chú mèo đã cứu ông thoát chết.

Mang ơn Tama, vị lãnh chúa trở thành người bảo trợ cho ngôi đền. Ông nâng cấp để ngôi đền khang trang hơn rồi đổi tên thành đền Gotokuji vào năm 1697. Khi Tama chết, vị lãnh chúa làm một bức tượng Maneki-neko để tưởng nhớ. Biểu tượng mèo may mắn ra đời từ đó.

Mỗi sản phẩm văn hóa khi ra đời đều có câu chuyện cũng như số phận của mình. Mèo Maneki-neko đã gắn với những nét nhân văn, dễ thương, gần gũi trong nếp nghĩ của người Việt là “cứu vật vật trả ơn”, phù hợp với tính cách thông minh của mèo. Có lẽ vì mang thông điệp tích cực về tình yêu suôn sẻ, chiêu tài, hút lộc, mang lại may mắn cho chủ nhân nên Maneki-neko đã “vượt biên” và có sức sống không chỉ ở Nhật mà còn tại một số nước phương Đông khác, trong đó có Việt Nam. 

Món quà tôi nhận trong ngày mở quán cũng trong ý nghĩa chúc lành, hanh thông, hưng phát, như ý của người tặng. Như vậy, món quà này mang tâm ý về sự mong cầu những điều tốt đẹp sẽ đến khi nó được trao đi. Thực ra, mong ước điều tốt lành là niềm mong chung của tất cả mọi người, nên không chỉ dựa vào mỗi biểu tượng mèo Maneki-neko mà thành tựu.

Quan trọng hơn, mỗi người cần hiểu rõ nhân-quả để từ đó làm điều tốt đẹp không chỉ trong kinh doanh (với tinh thần tạo ra và bán sản phẩm chân chính), lợi mình nhưng cũng phải lợi người mới thực sự bền lâu, vững chắc.

Không thể có một sự may mắn và thành tựu mà thiếu nền móng vững chắc của cái tâm trong sáng hòa quyện cùng năng lực thực thụ, hay nói cách khác là tâm và tầm của một người làm chủ, của bất kỳ người nào trong một mối quan hệ gắn kết giữa mình với người, giữa mình với cộng đồng (có đối tác và khách hàng).

Tin vào biểu tượng may mắn từ mèo Maneki-neko nhưng cũng phải hiểu về văn hóa của biểu tượng. Đồng thời kiến tạo đời sống có chất liệu tốt đẹp thì dù làm gì, trong mối quan hệ nào cũng trở nên tích cực, như ý. Đây có lẽ cũng chính là gửi gắm của sản phẩm văn hóa giàu tính nhân văn này từ người Nhật.

Mèo thân thiện, gần gũi, là bạn của con người

Thực ra, loài mèo vốn gần gũi với người Việt Nam vì tính cách của chúng khá hiền hòa, ưa mè nheo, nũng nịu khi gặp chủ. Có những người bạn của tôi yêu mèo đến khó tin, có thể ăn, ngủ chung với mèo. Đi đâu cũng cõng mèo đi theo. 

Mèo trở thành thú cưng của nhiều người, đặc biệt giới trẻ ngày nay có lẽ bởi sự dễ thương, thân thiện. Họ chăm mèo như chăm con dại, đúng nghĩa đen của nó. Mọi thứ đều tỉ mẩn, để mèo sạch sẽ, không bệnh.

Làm bạn với thú cưng trong đó có mèo đã là xu hướng của người trẻ hiện đại, có lẽ đến từ nguyên nhân đời sống kinh tế được phát triển - vì thực ra nuôi một bạn mèo khá tốn kém. Một phần khác, người trẻ chọn sống một mình, hoặc chậm lập gia đình, ngại yêu cũng tăng lên nên mèo trở thành bạn cũng là một cách tự tìm an ủi, niềm vui ở thú cưng thân thiện này.

tin nổi bật

Sôi động ngày hồng Pink Day lần đầu tiên tại Lễ hội Hoa đào xứ Lạng

Trong khuôn khổ Lễ hội Hoa đào xứ Lạng 2023, ngày Pink Day với điểm nhấn là cuộc thi nhảy đường phố đã mang đến những vũ điệu sôi động, nhiệt huyết và phút giây cháy hết mình cùng âm nhạc.

Tìm tình yêu đích thực trong thế giới ảo

Ngày càng nhiều người trẻ Trung Quốc tìm thấy tình yêu đích thực bằng cách chơi game. Tình yêu của họ kết nối từ trong thế giới ảo đến ngoài đời thực.

Mẹ chồng chê đưa ít tiền ăn, nhìn mâm cơm đãi chị chồng, tôi tức nghẹn

Năm năm lấy chồng là 5 năm tôi sống mẫu mực, chỉn chu, chưa từng than vãn một lời nhưng mẹ chồng dường như vẫn không hài lòng.

Làm gì để giảm độ ẩm trong những ngày nồm khó chịu

Thời tiết những ngày nồm ẩm gây ra nhiều phiền toái, khó chịu. Hãy làm những mẹo sau để giảm độ ẩm trong nhà, hạn chế tình trạng ướt át khó chịu.

Vì sao nhiều người mù quáng tin vào tin giả trên TikTok

Nhiều người dùng có mức độ tin tưởng cao hơn vào thông tin sai lệch lan truyền trên TikTok vì trang ‘Dành cho bạn’ và thuật toán chính xác đến đáng sợ của nó.

Phát hiện chồng ngoại tình, vợ trẻ có hành động lạ

Người phụ nữ 26 tuổi phát hiện chồng ngoại tình khi xem tin nhắn trên điện thoại. Cô đưa ra quyết định sau nhiều đêm suy nghĩ.

Hoàng Mỹ An kể chuyện đón Tết tại Mỹ

Tết 2023, Hoàng Mỹ An đón xuân cùng gia đình chị gái ở San Francisco, Mỹ.

Đất và người phương Nam: Hành trình tìm cái mới trong cái cũ của 'lão phóng viên'

Sau hàng chục năm bôn ba trên mọi nẻo đường, nhà báo Trần Chánh Nghĩa ra mắt tập sách "Đất và người phương Nam" như một cách hoài niệm, tổng kết lại hành trình đi tìm cái mới trong cái cũ của mình.

Nuôi dạy con không trở thành người tự cao

Quá trình giáo dục ngay từ nhỏ có thể là nguồn gốc cho chứng tự cao và hay tự ái của trẻ. Đây là một đức tính không tốt mà cha mẹ cần phải dạy con ngay từ khi còn nhỏ.

Bố mẹ tôi bán đất cho 2 tỷ, chồng đòi chi tiêu như thể số tiền anh tự kiếm được

Tôi không đồng ý với kế hoạch chi tiêu 2 tỷ trên. Bởi đó là số tiền mà bố mẹ tôi đã phải bán đất để cho con gái.

Mẹ muốn tái hôn sau 8 năm bố mất, tôi chết lặng khi thấy dượng tương lai

Nghe tin mẹ muốn tái hôn, tôi rất mừng. Thế nhưng khi người đàn ông của mẹ xuất hiện, tôi chết lặng.

Món quà trời cho của ‘bà trùm’ khu chung cư cũ

Khi mọi người lũ lượt rời bỏ khu chung cư “lụp xụp, không thể phát triển”, bà chọn ở lại, thi gan cùng khó khăn. Sau 40 năm, bà trở thành "bà trùm", hiểu rõ từng ngõ ngách của khu chung cư cũ nhất Sài thành.

Phía sau chuyện 9X một chân giúp cô gái dắt xe trên đường gây sốt mạng

Trong 3 năm chạy xe ba gác, gắn thêm một chiếc camera hành trình, Tú đã ghi lại nhiều kỷ niệm vui buồn và chia sẻ lên mạng xã hội. Hễ gặp ai bị thủng lốp, hết xăng, cần hỗ trợ anh đều thành tâm giúp đỡ.

Trải nghiệm độc đáo tại cung đường Ecopark Marathon 2023

Các runner sẽ được đắm chìm trong không gianxanh, với những cung đường chạy City Trail độc đáo, qua những thảm hoa nhiều màu sắc rực rỡ...

Tận hưởng lễ tình nhân ngọt ngào ở Regent Phú Quốc

Từ ngày 14-16/2/2023, nhân dịp Valentine, Regent Phú Quốc và đầu bếp nổi danh thế giới Lucas Bonnaud sẽ mang tới chương trình nghỉ dưỡng, trải nghiệm ẩm thực hấp dẫn dành riêng cho các cặp đôi.
body>