icon navigator icon

Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 đang bùng nổ, các nền kinh tế phải đóng cửa hoặc chỉ mở ở mức độ tối thiểu, các cuộc khủng hoảng khu vực hoặc bắt đầu nổ ra hoặc tiếp tục diễn tiến tồi tệ hơn, có lẽ đây là thời điểm phù hợp để khảo sát khu vực châu Á hay khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương để xem tương lai sẽ thế nào.

Nhìn bao quát cả khu vực sẽ thấy một điều nổi cộm rõ rệt: Trung Quốc là tâm điểm của nhiều vấn đề tiềm ẩn các mối lo ngại. Đây là khu vực đang tồn tại nhiều “đám cháy âm ỉ” có thể bùng phát bất kỳ lúc nào.

{keywords}

Đã 45 năm trôi qua kể từ khi nhiều binh sĩ của cả Ấn Độ và Trung Quốc thiệt mạng tại các khu vực tranh chấp dọc biên giới chung dưới chân dãy Himalaya. Vừa mới đây, một đại tá và 19 binh sĩ Ấn Độ đã thiệt mạng. Phía Trung Quốc vẫn không đề cập tới con số thương vong. 

Cuộc xung đột lần này có khả năng vượt khỏi tầm kiểm soát. Ấn Độ và Trung Quốc đang trong cuộc chiến truyền thông về vụ việc này - bên nọ đổ lỗi cho bên kia. Cả hai đang phát động các cuộc tấn công tuyên truyền nhằm khơi dậy tinh thần dân tộc. 

Một số nhà phân tích cho rằng Ấn Độ không hài lòng với những nỗ lực giành quyền kiểm soát khu vực của Trung Quốc thông qua Sáng kiến Vành đai và Con đường. Sáng kiến này sử dụng các khoản vay cấp cho các nước đang phát triển nằm dọc theo các tuyến đường bộ và đường biển từ Trung Quốc tới châu Âu để vận chuyển hàng hóa Trung Quốc theo con đường tơ lụa cổ đại. 

Ấn Độ cảm thấy bị đe doạ và nỗi quan ngại này hoàn toàn có lý: bao quanh Ấn Độ là các đồng minh của Trung Quốc. 

Hiện tại, Trung Quốc đầu tư chiến lược tại các thành phố cảng ở Sri Lanka, Maldives, Bangladesh và Pakistan. Bangladesh và Pakistan cũng nhận được ưu đãi vũ khí, đào tạo và thương mại. 

Một vấn đề bên lề: Ấn Độ ủng hộ cuộc nổi dậy của Lực lượng phiến quân Những con hổ Tamil ở Sri Lanka khiến chính phủ nước này bất ổn. Sri Lanka dự kiến sẽ rơi vào suy thoái trong năm nay.

{keywords}

Ở phương diện nội bộ châu lục, quốc gia có đường biên giới chung với Trung Quốc, Afghanistan cũng không nằm ngoài mớ hỗn độn này. Trung Quốc đã bắt đầu nhòm ngó nước này kể từ khi Mỹ cắt giảm lực lượng quân sự vốn có mặt tại đây từ 20 năm qua. Afghanistan đang vô cùng bất ổn: Những vùng đất rộng lớn bị nhóm thánh chiến Taliban kiểm soát; chính quyền trung ương yếu kém; cả cảnh sát và quân đội đều không hiệu quả. Đến thời điểm này, Trung Quốc chưa kéo Afghanistan vào chiếc vòng kim cô mang tên “Vành đai và Con đường”. 

Tiếp đó là Nepal và Bhutan, hai quốc gia có tranh chấp lãnh thổ trong nhiều năm với Ấn Độ và đang là 2 thành viên của Sáng kiến Vành đai và Con đường, khiến họ quay sang liên minh với Trung Quốc. 

Có lẽ, Ấn Độ đã tính toán sai các tác động của cuộc xung đột hiện tại. Năm 1947, Ấn Độ lúc đó là thuộc địa của Anh được chia thành 2 quốc gia là Ấn Độ và Pakistan. Kashmir và Jammu, được cả 2 nước tuyên bố chủ quyền, đã được cấp “quy chế đặc biệt" - được trao quyền tự trị, không thuộc chủ quyền của bên nào. Đồng thời, Trung Quốc giành được chủ quyền đối với nhiều phần của khu vực dọc biên giới nước này. Ấn Độ và Pakistan đã 3 lần giao tranh giành chủ quyền đối với khu vực tranh chấp Kashmir. Ngày 5/8/2019, Ấn Độ đơn phương sáp nhập các vùng thuộc Kashmir và Jammu do nước này kiểm soát. 

Do các cuộc biểu tình và bất ổn xã hội tại các cộng đồng Hồi giáo đông dân, Ấn Độ đã áp đặt các điều kiện giống như giới nghiêm - chặn truyền thông liên lạc và du lịch. Kashmir sau đó bị phong toả hoàn toàn vì đại dịch Covid-19. 

Vấn đề Ấn Độ phải đương đầu lúc này là liên minh Pakistan - Trung Quốc. Trong khuôn khổ Sáng kiến Vành đai và Con đường, Pakistan nhận được các khoản đầu tư quan trọng và có vai trò chiến lược trong tham vọng khu vực của Trung Quốc. 

Mỹ ngày càng thân cận hơn với Ấn Độ để ứng phó với sự mở rộng của Trung Quốc dọc hành lang Vành đai và Con đường. Mối quan tâm của New Dehli dành cho Afghanistan vì thế cũng giảm hẳn.  Vấn đề đặt ra là: Cả Ấn Độ, Trung Quốc và Pakistan đều sở hữu kho dự trữ vũ khí hạt nhân lớn và quân đội hùng hậu. Với các cuộc đụng độ thường xuyên và liên tục từ trước đến giờ, mọi việc có thể dễ dàng dẫn đến một cuộc xung đột ở quy mô lớn hơn. Trung Quốc và Pakistan kết hợp lại có thể đánh bại Ấn Độ, nhưng sự hiện diện của Mỹ có thể làm thay đổi tính toán của các quốc gia này. 

Vấn đề trở nên phức tạp hơn khi Mỹ lại là nhà cung cấp vũ khí chính cho Pakistan và chống lưng cho quân đội của nước này với hy vọng xây dựng một lực lượng mạnh tại Pakistan để tiêu diệt khủng bố. 

Cho đến nay, kết quả chưa có gì là quá mỹ mãn.

Tiến sỹ Terry F. Buss - Chuyển ngữ: Đào Thuý  

Thiết kế: Quốc Dũng - Ảnh: AP, Reuters 

Kỳ tới: Trung Quốc ‘phớt lờ’ lò lửa bán đảo Triều Tiên

Trung Quốc biến Sáng kiến Vành đai và Con đường thành vũ khí

Trung Quốc biến Sáng kiến Vành đai và Con đường thành vũ khí

Trung Quốc hiểu rằng “ngoại giao mềm” không đủ để đảm bảo thành công cho Sáng kiến Vành đai và Con đường. Họ cần phát huy sức mạnh quân sự để thuyết phục các quốc gia khác đồng hành.

Tiến sỹ Terry F. Buss Giáo sư về Chính sách công và Quản lý. Học giả nghiên cứu Học viện Hành chính quốc gia Hoa Kỳ.

tin nổi bật

Hàng nghìn công chức, viên chức dứt áo 'rời công, sang tư': Sàng lọc ngược

Việc hàng loạt cán bộ rời khu vực công sang khu vực tư diễn ra ở nhiều nơi gần đây là bất thường, cho thấy khu vực công đang thiếu sức hấp dẫn và tồn tại nhiều vấn đề cần được giải quyết.

Cựu Thủ tướng Ehud Barak: Israel tìm mọi cách để phát hiện, chăm sóc từng nhân tài

Israel rất nhỏ bé, không có nhiều tài nguyên giá trị như dầu hay mỏ quý. Nhưng chúng tôi có thứ nguyên liệu giá trị nhất: chất xám - cựu Thủ tướng Israel Ehud Barak chia sẻ với Tuần Việt Nam trong chuyến công du tới Việt Nam.

Bồi dưỡng cán bộ ở nước ngoài, để đi học không thành đi shopping

Theo Kết luận số 39 mới đây, Bộ Chính trị dự kiến, từ nay đến 2025, mỗi năm sẽ cử đi nước ngoài bồi dưỡng khoảng 400 cán bộ; và khoảng 500 cán bộ mỗi năm cho giai đoạn 2026-2030.

Về nơi ‘nằm sấp thấy cá, nằm ngửa thấy ong’

Tương Dương - Nghệ An cùng với Hương Khê - Hà Tĩnh và Đông Hà - Quảng Trị là ba điểm nắng nóng nhất miền Trung. Nhưng ít ai biết rằng, ở ngay cạnh “rốn nóng” Tương Dương lại là một điểm đến lý thú bậc nhất ở miền tây Nghệ An.

Lý do khiến nữ Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc Park Soon-ae buộc phải từ chức ngày 8/8 do thất bại trong việc thuyết phục người dân chấp nhận việc bắt đầu bậc tiểu học từ 5 tuổi.

Singapore - bậc thầy về tuyển chọn, cử người ra nước ngoài học tập

Để cử người ra nước ngoài học sau đó về làm cho khu vực công, đảo quốc sư tử làm rất bài bản từ khâu tuyển chọn đến khâu sử dụng.

Người tài không bỏ việc, chỉ rời bỏ sếp kém

Không ít người tài được đưa đi đào tạo, sau khi tốt nghiệp được bố trí công việc thì xin nghỉ hoặc chuyển ra ngoài cơ quan nhà nước. Họ không rời bỏ công việc mà chỉ rời bỏ người quản lý yếu kém.

Những tín hiệu sau cuộc gặp của Ngoại trưởng Mỹ - Trung

Đây là lần hội đàm đầu tiên giữa lãnh đạo ngoại giao Mỹ - Trung kể từ cuộc tiếp xúc tháng 10/2021 trong bối cảnh hai cường quốc tăng cường tương tác khi phương Tây đang tập trung vào xung đột Nga - Ukraine.

Chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành: Cơ sở nào để nói CPI sai?

Có người nói với tôi họ có cảm giác CPI không đúng. Tôi trả lời, lấy cơ sở nào để nói CPI là sai? Về mặt khoa học thì không chứng minh được - chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành chia sẻ.

Đưa cán bộ đi nước ngoài: Khát vọng học thành tài trong thời đại 4.0

Kết luận 39 có đề cập tới việc bồi dưỡng cán bộ về khoa học công nghệ và cách mạng công nghiệp lần thứ 4. Đây là chủ trương rất đúng và trúng.

Người Do Thái dạy trẻ con làm nông nghiệp, trở thành những thanh niên biết làm giàu

Israel nổi tiếng là một quốc gia phát triển về nông nghiệp công nghệ cao (agtech). Bằng trí tuệ và lao động, họ đã biến vùng đất với hơn 60% diện tích là sa mạc thành những nông trại trù phú.

Minh Trị Thiên Hoàng với quyết tâm canh tân nước Nhật, học bên ngoài để vươn lên

Minh Trị Thiên Hoàng (1852-1912) trị vì từ năm 1867 cho đến khi qua đời. Ông được coi là một minh quân có công lớn nhất trong lịch sử Nhật Bản.

Vị vua cải trang làm thợ ở Hà Lan để học đóng tàu

Mỗi quốc gia có con đường riêng để phát triển, đi lên. Tuy nhiên, lịch sử nhân loại đã cho thấy trong quá trình phát triển “riêng” của từng quốc gia, dường như có một điểm “chung“ cho các nước…

Hơi thở hiện đại và cảm hứng giá trị bền vững từ ly cà phê hòa tan cao cấp Starbucks® mới

Vừa là lựa chọn lý tưởng và tiện lợi để thưởng thức cà phê cao cấp ngay tại nhà, cà phê hòa tan cao cấp Starbucks® mới vừa là một lời gợi mở từ Nestlé và Starbucks về xu hướng tiêu dùng sản phẩm cà phê bền vững, hạn chế tác động môi trường.

Thí sinh ngủ quên: Đúng, sai giám thị?

Dư luận xôn xao về vụ một học sinh ngủ quên không làm bài dẫn đến bị điểm liệt và trượt tốt nghiệp THPT. Chưa có xem xét trách nhiệm của giám thị thì người ta đã khẳng định là giám thị làm đúng quy chế.

Ứng xử với tiền tệ và tài khóa khi lạm phát Việt Nam thấp bậc nhất thế giới

Chính sách tiền tệ và tài khóa dường như được thắt chặt để chống lạm phát - được báo cáo thấp bậc nhất thế giới - thay vì để phục hồi sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng như doanh nghiệp và nền kinh tế cần sau mấy năm dịch bệnh.

Cho cán bộ yếu kém từ chức, Hà Nội có nói và làm

Kế hoạch số 205/KH-UBND vừa được UBND TP Hà Nội ban hành yêu cầu các cơ quan, quận huyện kịp thời miễn nhiệm, cho từ chức, thay thế cán bộ có năng lực hạn chế, uy tín thấp, mắc sai phạm mà không chờ hết nhiệm kỳ, hết thời hạn bổ nhiệm.

Bóng dáng Trung Quốc trong thảm họa kinh tế của Sri Lanka

Sri Lanka trải qua cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất 7 thập kỷ qua, khi Tổng thống bỏ đi lánh nạn giữa làn sóng biểu tình chống đối và gửi email xin từ chức từ nước ngoài, buộc quốc hội phải bầu người thay thế.

Điện đàm lãnh đạo Mỹ - Trung: Nỗ lực tìm kiếm thỏa hiệp giữa những bất đồng

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình mới đây đã có cuộc thảo luận lần thứ 5 trong nhiệm kỳ lãnh đạo dưới hình thức điện đàm.

Kiên định kiểm soát lạm phát dưới 4%

Chính phủ kiên định thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt mức khoảng 7%, kiểm soát lạm phát tăng dưới 4%, tăng trưởng tín dụng khoảng 14% trong năm nay dù có rất nhiều khó khăn và biến động.