Rời phòng thi với nụ cười rạng rỡ, nhiều thí sinh TPHCM nhận xét đề Ngữ văn năm nay vừa sức, quen thuộc với quá trình ôn tập. Không ít em cho biết đã viết kín nhiều trang giấy và kỳ vọng đạt từ 7-8 điểm.
Từ môn thi có nhiều điểm 9-10...
Trong nhiều năm qua, Tiếng Anh luôn là môn có mặt bằng điểm cao nhất tại kỳ thi tuyển sinh lớp 10 TPHCM. Không ít thí sinh xem đây là môn “gỡ điểm”, tạo lợi thế trong cuộc đua vào trường công lập.
Từ năm 2022, TPHCM đã nâng thời gian làm bài môn Ngoại ngữ từ 60 phút lên 90 phút, ngang với yêu cầu đánh giá năng lực sử dụng ngôn ngữ toàn diện hơn. Đồng thời, điểm số của 3 môn Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ đều được tính hệ số 1, thay vì Toán và Ngữ văn hệ số 2 như trước. Điều này cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của ngoại ngữ trong tuyển sinh và giáo dục phổ thông.
Kỳ thi năm 2025 tiếp tục cho thấy sức mạnh của môn Tiếng Anh. Trong số 76.451 thí sinh dự thi, có 488 em đạt điểm 10; hơn 6.900 em đạt từ 9 điểm trở lên. Phổ điểm tập trung chủ yếu ở nhóm khá, giỏi và trải dài từ 3,25 đến 9 điểm, phản ánh chất lượng học ngoại ngữ tương đối tốt của học sinh thành phố.
Trước đó, năm 2024, kết quả còn ấn tượng hơn với 1.707 bài thi đạt điểm tuyệt đối, gần 15.000 bài thi từ 9 điểm trở lên. Đây cũng là môn ghi nhận số lượng điểm cao nhiều nhất toàn kỳ thi.
Tuy nhiên, phía sau những phổ điểm đẹp vẫn tồn tại khoảng cách đáng kể giữa các nhóm học sinh. Năm 2025 vẫn có hơn 24.000 thí sinh đạt dưới điểm trung bình; năm 2024 con số này vượt 29.000 em. Điều đó cho thấy năng lực tiếng Anh của học sinh TPHCM chưa đồng đều, đặc biệt giữa khu vực trung tâm và những nơi còn hạn chế về điều kiện học tập.
Kỳ thi lớp 10 năm 2026 mang tính bước ngoặt khi lần đầu tiên được tổ chức trên địa bàn TPHCM mới sau sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu.
Một trong những điểm đáng chú ý nhất là môn Tiếng Anh. TPHCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu đều được xem là những địa phương có thế mạnh về ngoại ngữ so với mặt bằng chung cả nước. TPHCM nhiều năm liên tiếp dẫn đầu về chất lượng dạy và học tiếng Anh; Bình Dương là địa phương có tỷ lệ học sinh tiếp cận môi trường công nghiệp, doanh nghiệp nước ngoài lớn, còn Bà Rịa - Vũng Tàu có lợi thế từ du lịch, dịch vụ và hội nhập quốc tế.
Tuy nhiên, bức tranh giáo dục không hoàn toàn đồng đều. Bên cạnh các khu vực trung tâm, nơi học sinh được học tiếng Anh tăng cường, tiếp cận giáo viên chất lượng cao và điều kiện học tập tốt, vẫn tồn tại những “vùng trũng” về giáo dục ở khu vực xa trung tâm, vùng nông thôn, ven biển, xã đảo hoặc những địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội còn khó khăn. Khoảng cách về khả năng ngoại ngữ giữa học sinh nội thành TPHCM với một bộ phận học sinh ở các khu vực này vẫn có khoảng cách lớn.
Vì vậy, việc Sở GD-ĐT TPHCM điều chỉnh cấu trúc đề thi Tiếng Anh theo hướng đánh giá năng lực, tăng tính thực tiễn và sử dụng ngôn ngữ trong bối cảnh thực tế đang nhận được nhiều sự quan tâm.
Không chỉ ghi nhớ mà phải có năng lực thực sự
Từ năm 2026, đề thi Tiếng Anh được thiết kế theo định hướng đánh giá năng lực thay vì kiểm tra khả năng ghi nhớ kiến thức đơn thuần. Đây được xem là thay đổi quan trọng nhất, có thể tác động trực tiếp đến phổ điểm của môn thi vốn được xem là “dễ thở” trong nhiều năm qua.
Theo định hướng của Sở GD-ĐT TPHCM, học sinh không chỉ cần thuộc ngữ pháp hay từ vựng mà phải biết vận dụng ngôn ngữ trong các tình huống cụ thể, gần gũi với đời sống. Trọng tâm của đề thi chuyển từ việc nhận biết kiến thức sang khả năng sử dụng tiếng Anh để giao tiếp, đọc hiểu và xử lý thông tin.
Ở phần Ngữ âm, thí sinh phải nhận diện đúng cách phát âm và trọng âm. Phần Từ vựng - Ngữ pháp không chỉ kiểm tra kiến thức ngôn ngữ mà còn đánh giá khả năng phản hồi trong các tình huống giao tiếp thực tế.
Với kỹ năng Viết, học sinh phải sử dụng từ ngữ đúng ngữ cảnh, hoàn thiện câu có ý nghĩa và vận dụng linh hoạt các cấu trúc đã học. Trong khi đó, phần Đọc hiểu yêu cầu xử lý những văn bản dài hơn, tìm kiếm thông tin và hoàn thành các bài tập điền khuyết dựa trên ngữ cảnh.
Đáng chú ý, đề thi xuất hiện thêm dạng câu hỏi yêu cầu viết cụm từ phù hợp dựa trên thông tin cho sẵn. Dạng bài này hướng đến việc kiểm tra khả năng tra cứu, đọc chú giải từ điển và vận dụng ngôn ngữ trong thực tiễn thay vì chỉ làm bài theo khuôn mẫu.
Như vậy, điểm mới của đề thi không nằm ở việc tăng độ khó ngữ pháp mà ở sự thay đổi cách tiếp cận. Nếu trước đây học sinh có thể đạt điểm cao nhờ luyện đề và ghi nhớ dạng bài quen thuộc, thì nay các em cần vốn từ vựng tốt, kỹ năng đọc hiểu, tư duy ngôn ngữ và khả năng vận dụng trong ngữ cảnh thực tế.
Sự thay đổi này được kỳ vọng sẽ phân hóa rõ hơn giữa học sinh học để làm bài thi và học sinh có năng lực sử dụng tiếng Anh thực chất. Những em thường xuyên đọc tài liệu bằng tiếng Anh, có thói quen giao tiếp hoặc tiếp cận ngôn ngữ trong môi trường thực tế sẽ có nhiều lợi thế hơn.
Dù vậy, với nền tảng dạy và học ngoại ngữ được đầu tư nhiều năm qua, Tiếng Anh vẫn là môn thi có khả năng mang lại điểm khá, giỏi cho nhiều thí sinh TPHCM. Tuy nhiên, để đạt điểm cao trong kỳ thi năm nay, học sinh sẽ không thể chỉ học thuộc ngữ pháp hay luyện mẹo làm bài mà là năng lực sử dụng ngôn ngữ thực sự.
Theo nhận định của nhiều giáo viên, đề thi Ngữ văn tuyển sinh lớp 10 tại TPHCM chưa bao giờ làm dư luận thất vọng. Mỗi năm, đề thi không chỉ kiểm tra năng lực mà còn mở ra những “màu sắc cảm xúc”, khơi gợi sự đồng cảm và suy ngẫm ở học sinh.
.svg){kind=icon}
