

Cấu trúc đề thi bao quát khá tốt chương trình lớp 9
Thạc sĩ Hồ Tấn Nguyên Minh, Tổ trưởng Tổ ngữ văn Trường THPT Lương Văn Chánh (Đắk Lắk) nhận định đề thi Ngữ văn tuyển sinh lớp 10 tại TPHCM năm nay có cấu trúc bao quát khá tốt chương trình lớp 9. Đề gồm đầy đủ các phần đọc hiểu văn bản văn học, đọc hiểu văn bản nghị luận, viết đoạn và viết bài với hai dạng nghị luận xã hội và nghị luận văn học.

Theo thầy Minh, điểm đáng chú ý là đề thi được xây dựng xoay quanh một chủ đề xuyên suốt cho tất cả các phần. Chủ đề “những sắc màu cảm xúc” được đánh giá là giàu ý nghĩa, tạo điều kiện để học sinh bộc lộ suy nghĩ và cảm nhận cá nhân.
Các câu hỏi trong đề đảm bảo tính khoa học, có sự phân hóa rõ ràng, phù hợp với mục tiêu tuyển sinh của một đô thị lớn như TPHCM. Tuy nhiên, thầy cũng cho rằng cách đặt câu hỏi vẫn còn khá quen thuộc, chưa có sự đổi mới mang tính đột phá so với những năm trước.
Đề thi phân hóa tốt, chủ đề giàu ý nghĩa
Thạc sĩ Nguyễn Phước Bảo Khôi, giảng viên Ngữ văn Trường Đại học Sư phạm TPHCM, đánh giá đề thi có tính phân hóa tốt, đồng thời lựa chọn chủ đề “Những sắc màu cảm xúc” giàu ý nghĩa, khơi gợi nhiều nhận thức giá trị cho học sinh.
Theo thầy Khôi, việc đưa vào ngữ liệu “Chú robot tưởng mình là người” của Lê Anh Vinh không chỉ tạo cảm giác mới mẻ mà còn chạm đến một vấn đề rất gần với đời sống đương đại: Khi trí tuệ nhân tạo ngày càng giống con người, điều gì làm nên phần “người” không thể thay thế. Mạch suy tưởng này tiếp tục được mở rộng ở phần nghị luận xã hội, khi đề đặt ra thực trạng con người dần trở nên khô cứng, thiếu hụt cảm xúc trong đời sống hiện đại. Nhờ vậy, các phần của đề không rời rạc mà có sự liên kết, cộng hưởng rõ rệt, dẫn dắt học sinh từ câu chuyện về một robot đến những suy ngẫm sâu xa về chính con người hôm nay: Liệu chúng ta còn biết rung động, yêu thương, lắng nghe và sống sâu sắc giữa một thế giới ngày càng công nghệ hóa hay không.

Về cấu trúc, đề thi được xây dựng theo trục chủ đề quen thuộc, giữ sự ổn định tương tự các năm trước và thống nhất với định hướng ra đề mà Sở GD-ĐT TPHCM đã công bố từ tháng 10/2025. Hình thức câu hỏi và câu lệnh có nhiều điểm tương đồng với đề minh họa, không gây bất ngờ, qua đó giảm áp lực cho học sinh trong quá trình làm bài. Bên cạnh đó, lời đề tựa, các chi tiết trong ngữ liệu đọc hiểu và cách dẫn dắt yêu cầu nghị luận đều đóng vai trò như những gợi ý hợp lý, giúp học sinh liên kết thông tin và triển khai bài viết thuận lợi hơn.
Nhìn chung, đề thi được đánh giá là vừa sức với mặt bằng chung, nhưng vẫn đảm bảo độ phân hóa ở nhóm điểm từ 8 trở lên, tập trung ở một số câu hỏi như câu 1b (phần I), câu 1 (phần II) và đề 1 (phần II). Học sinh nắm vững kỹ năng có thể đạt khoảng 6,0–6,5 điểm; trong khi những em có khả năng diễn đạt tốt, bám sát ngữ liệu và lựa chọn hướng làm bài phù hợp có thể đạt kết quả cao hơn. Dự báo phổ điểm chung dao động trong khoảng 6,5-7 điểm.
Thầy Đỗ Đức Anh, Tổ phó chuyên môn Tổ Ngữ văn- Trường THPT Bùi Thị Xuân nhận định, đề thi Ngữ văn TPHCM luôn đáng trông đợi, và năm nay tiếp tục khẳng định điều đó. Ấn tượng đầu tiên: Đề hay, mở, đậm tính đương đại nhưng vẫn giữ được “hồn văn”. Có thể nói ngắn gọn: Đây là đề thi mang hơi thở thời đại AI, đồng thời hướng học sinh trở về khám phá chiều sâu cảm xúc con người.
Đề bám sát tinh thần Chương trình giáo dục phổ thông 2018, vừa đảm bảo mục tiêu tuyển sinh, vừa thể hiện rõ định hướng đánh giá năng lực. Chủ đề xuyên suốt “Những sắc màu cảm xúc” giàu sức gợi: Trong thời đại công nghệ, cảm xúc chính là phần làm nên bản chất người. Giáo dục vì thế không chỉ đào tạo người giỏi mà còn nuôi dưỡng con người biết yêu thương.
Về cấu trúc, đề thi có tính thống nhất cao. Các phần đọc hiểu và nghị luận liên kết chặt chẽ, hệ thống câu hỏi giảm kiểm tra ghi nhớ, tăng yêu cầu suy luận, bày tỏ chính kiến và liên hệ thực tiễn. Ngữ liệu mới, hiện đại – truyện “Chú robot tưởng mình là người” – đặt ra vấn đề nhân sinh sâu sắc trong hình thức gần gũi. Câu hỏi đọc hiểu có độ phân hóa tốt, đặc biệt câu hỏi mở về mối quan hệ giữa con người và máy móc khuyến khích tư duy phản biện, không áp đặt một đáp án duy nhất.
Phần nghị luận tạo điều kiện cho học sinh lựa chọn, phát huy thế mạnh cá nhân. Nghị luận xã hội xoay quanh vấn đề cảm xúc trong thời đại AI, vừa gần gũi vừa mang tính thời sự, có khả năng phân hóa rõ: Học sinh có trải nghiệm, suy nghĩ độc lập sẽ có lợi thế. Nhìn chung, đây là một đề thi tốt: Vừa đúng định hướng, vừa giàu tính giáo dục. Học sinh được làm một đề thi tử tế, có chiều sâu – đó là điều đáng trân trọng. Dự đoán phổ điểm: Đề có độ khó vừa phải, phổ điểm tập trung khoảng 6,5-7,5; điểm 8+ không hiếm nhưng 9+ sẽ không nhiều, dành cho những bài có tư duy sắc sảo, cảm xúc và dấu ấn cá nhân rõ nét.

