LỜI TÒA SOẠN

Việt Nam từ lâu được biết đến là điểm đến an toàn, bình yên trên bản đồ thế giới. Đằng sau những chuyến thăm lịch sử của các nguyên thủ quốc gia và thành công của những sự kiện quốc tế quy mô lớn là những đóng góp thầm lặng của lực lượng Cảnh vệ Công an nhân dân – những người được ví như “lá chắn thép” bảo vệ an ninh quốc gia.

Đặc biệt, ngày 18/8, Phòng Bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế được đón nhận danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân” – phần thưởng cao quý ghi nhận những thành tích, chiến công và đóng góp đặc biệt xuất sắc của đơn vị trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia.

Nhân dịp Kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống lực lượng Công an nhân dân (19/8/1945 - 19/8/2026), báo VietNamNet xin giới thiệu loạt bài 2 kỳ: “Cảnh vệ Việt Nam: Lá chắn thép và thế trận bảo vệ đa không gian”.

Kỳ 1: Từ những đêm trắng đến niềm tự hào ‘đi giữa lòng nhân dân’ của chiến sĩ cảnh vệ

Thượng tá Hoàng Văn Tú, cán bộ Đội Bảo vệ khách quốc tế (Phòng Bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế) có 5 lần tham gia bảo vệ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình trong các chuyến thăm Việt Nam.

Dù ở vị trí tiếp cận tăng cường hay tiếp cận chính, Thượng tá Hoàng Văn Tú luôn có những kỷ niệm đặc biệt.

Thượng tá Hoàng Văn Tú kể trong một chuyến thăm và làm việc ở Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình di chuyển từ phòng nghỉ tại khách sạn Marriott xuống để tiếp tục chương trình.

Qua người phiên dịch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc đã gửi lời cảm ơn chân thành đến lực lượng Cảnh vệ Việt Nam và cá nhân Thượng tá Hoàng Văn Tú, kèm theo một lời hẹn đầy tin tưởng: "Lần sau tôi sang, đồng chí tiếp tục bảo vệ tôi nhé!".

Với Thượng tá Hoàng Văn Tú, sự tin tưởng này không chỉ đến từ cá nhân nguyên thủ mà còn từ chính lực lượng an ninh nước bạn.

Ở một chuyến thăm khác, tại sân bay trước khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình rời Việt Nam, Thượng tá Hoàng Văn Tú cũng có một kỷ niệm đáng nhớ.

Theo thông lệ, ông Tập Cận Bình sẽ bắt tay các thành viên đoàn tiễn, cán bộ ngoại giao và những người có mặt tại khu vực sân bay. Khi đó, Thượng tá Hoàng Văn Tú đứng ở phía sau đội hình nên nghĩ mình sẽ không có cơ hội chào. Tuy nhiên, ông Tập Cận Bình lại chủ động tiến đến, bắt tay và cảm ơn Thượng tá Hoàng Văn Tú.

Thượng tá Hoàng Văn Tú cho rằng cử chỉ ấy thể hiện sự thân thiện của người được bảo vệ, cũng là sự ghi nhận dành cho lực lượng Cảnh vệ Việt Nam sau quá trình phối hợp, bảo đảm an ninh, an toàn cho chuyến thăm.

Thượng tá Hoàng Văn Tú cho rằng: “Trong công tác cảnh vệ, niềm tin không đến từ lời nói mà được tạo dựng bằng hiệu quả công việc”.

Mỗi cán bộ phải nắm chắc nghiệp vụ, làm việc khoa học, giữ tác phong chuẩn mực và luôn đặt yêu cầu an ninh, an toàn lên trên hết. Khi các lực lượng an ninh hai nước hiểu cách làm việc của nhau, việc phối hợp mới có thể diễn ra nhịp nhàng và bảo đảm đúng nguyên tắc.

Dù đã 5 lần tham gia bảo vệ cùng một chính khách cấp cao, Thượng tá Hoàng Văn Tú cho rằng sự quen thuộc không bao giờ được phép biến thành tâm lý chủ quan. Mỗi chuyến thăm là một nhiệm vụ mới. Chương trình, địa bàn, phương án và các tình huống dự kiến đều phải được nghiên cứu, kiểm tra lại từ đầu.

Cái bắt tay tại khách sạn hay sân bay có thể là kỷ niệm riêng của người sĩ quan, nhưng phía sau đó chính là niềm tin được tạo dựng bằng nhiều năm làm việc nghiêm túc của cả một tập thể.

Ngày 21/8/2021, mưa trắng trời khi đoàn xe của Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris dừng tại nơi đặt bức phù điêu tưởng niệm cố Thượng nghị sĩ John McCain bên hồ Trúc Bạch (Hà Nội).

Bà Harris bước xuống, một tay cầm bó hoa, tay còn lại cầm một chiếc ô nhỏ. Đang làm nhiệm vụ bảo vệ trực tiếp, Thượng tá Chu Bá Phượng, Đội trưởng Đội Bảo vệ khách quốc tế, Phòng Bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) lập tức tiến lại gần, dùng ô che cho bà từ xe tới khu vực đặt hoa.

Phó Tổng thống Mỹ quay sang nhìn người sĩ quan cảnh vệ Việt Nam, mỉm cười rồi để chiếc ô nhỏ lại xe. Trong suốt quãng đường ngắn tới bức phù điêu tưởng niệm cố Thượng nghị sĩ John McCain, Thượng tá Phượng liên tục che ô để bà thực hiện nghi thức.

Khi hoạt động kết thúc, bà Harris quay lại xe, Thượng tá Chu Bá Phượng mở cửa và bà một lần nữa nhìn ông với ánh mắt thân thiện.

Khoảnh khắc diễn ra chỉ trong ít phút nhưng trở thành một trong những kỷ niệm được Thượng tá Chu Bá Phượng nhớ nhất sau gần 31 năm làm công tác cảnh vệ.

Sau khi đoàn trở về khách sạn, lực lượng mật vụ Mỹ cho bà Harris xem bức ảnh. Theo thông tin phía bạn trao đổi lại, Phó Tổng thống Mỹ khi đó rất thích bức ảnh này và mang về Mỹ làm kỷ niệm.

Thượng tá Chu Bá Phượng cũng được tặng một bức. Đến nay, bức ảnh vẫn được treo tại đơn vị như một kỷ niệm đặc biệt trong quá trình công tác.

Theo Thượng tá Chu Bá Phượng, hoạt động đặt hoa hôm ấy không nằm trong chương trình được thông báo từ đầu.

Trong thời gian Phó Chủ tịch nước Việt Nam và Phó Tổng thống Mỹ hội đàm, qua trao đổi với lực lượng Mật vụ Mỹ và lễ tân Bộ Ngoại giao, Thượng tá Chu Bá Phượng nhận được thông tin bà Harris muốn đến đặt hoa tại bức phù điêu bên hồ Trúc Bạch để tưởng nhớ cố Thượng nghị sĩ John McCain.

Ngay khi tiếp nhận thông tin, Thượng tá Chu Bá Phượng lập tức báo cáo Chỉ huy đơn vị. Phương án bảo vệ được điều chỉnh, lực lượng được bổ sung và những công việc cần thiết phải nhanh chóng hoàn thành trước khi đoàn tới.

Với người ngoài, đó có thể chỉ là một điểm dừng ngắn trong lịch trình. Nhưng với lực lượng cảnh vệ, một hoạt động phát sinh sát giờ kéo theo hàng loạt yêu cầu phải được xử lý trong thời gian rất ngắn. Địa điểm phải được khảo sát, an ninh khu vực phải được kiểm tra, tuyến đường và lực lượng phối hợp phải được điều chỉnh nhưng không được làm ảnh hưởng tới chương trình của đoàn.

Theo Thượng tá Phượng, đặc thù công tác cảnh vệ có những tình huống không cho phép người thực hiện cơ hội làm lại. Bởi vậy, mỗi cán bộ phải biết rõ mình đứng ở đâu, làm gì, phối hợp với ai và xử lý thế nào khi chương trình thay đổi, trong mọi tình huống, tuyệt đối không được xảy ra sai sót dù là nhỏ nhất.

Lực lượng Cảnh vệ Việt Nam đã từng bảo vệ tuyệt đối an toàn cho những tình huống phát sinh ngoài chương trình như khi Tổng thống Mỹ Barack Obama ăn bún chả hay các nguyên thủ đi dạo bộ ở Hồ Gươm.

Thượng tá Chu Bá Phượng chia sẻ những tình huống này thường là đột xuất, không có trong kịch bản chính thức.

Ngay lập tức, lực lượng Cảnh vệ phải chuyển từ trạng thái "đóng" sang "mở". Để bảo đảm an ninh, an toàn cho nguyên thủ giữa không gian mở nhưng vẫn giữ được sự thoải mái, gần gũi với người dân, các chiến sĩ triển khai đội hình bảo vệ theo "hình nón" nhiều tầng, nhiều lớp; có sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị trong Bộ Tư lệnh Cảnh vệ, giữa Bộ Tư lệnh Cảnh vệ với các đơn vị thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng để loại trừ các nguy cơ đe dọa từ sớm từ xa, bảo đảm nguyên thủ có thể thoải mái tiếp xúc với người dân mà không có bất kỳ khoảng cách hay sự đe dọa nào.

Cũng từng thực hiện nhiệm vụ trong tình huống "đột xuất", Đại úy Nguyễn Thu Hương nhớ lại lần chị tham gia bảo vệ Toàn quyền Úc Sam Mostyn thăm cấp Nhà nước vào tháng 9/2025.

Trong chuyến thăm, bà Sam Mostyn ngỏ ý muốn đi bộ trải nghiệm không khí quanh Hồ Gươm vào buổi sáng, muốn dạo tự nhiên như một du khách bình thường giữa dòng người đông đúc.

“Đội hình tiếp cận chúng tôi đi ngay phía sau, vừa phải giữ nét mặt tươi cười thân thiện vừa căng mắt theo dõi từng cử chỉ, hành động của những người xung quanh, sẵn sàng can thiệp nếu có nguy cơ mất an toàn nhưng vẫn bảo đảm không gian mở để nguyên thủ thoải mái tương tác với người dân Thủ đô”, Đại úy Hương kể.

Điểm khác biệt tạo nên “thương hiệu” Cảnh vệ Việt Nam chính là sự kết hợp hài hòa giữa sự tinh nhuệ, sắc bén với phong cách “Thân thiện - Chu đáo - Trách nhiệm”.

Đại tá Đỗ Xuân Tiệp, Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh Cảnh vệ, cho biết Phòng Bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế là một trong những đơn vị nghiệp vụ mũi nhọn, nòng cốt, giữ vai trò quan trọng trong công tác bảo vệ tuyệt đối an toàn các sự kiện đặc biệt quan trọng, các đoàn khách quốc tế có chế độ cảnh vệ đến thăm và làm việc tại Việt Nam, cũng như hoạt động của các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước.

Để bảo đảm tuyệt đối an toàn cho khách quốc tế trong suốt quá trình hoạt động tại Việt Nam, Đại tá Đỗ Xuân Tiệp cho biết việc tuyển chọn các sĩ quan tiếp cận được thực hiện rất khắt khe, từ ngoại hình, thể lực, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, đạo đức đến năng lực ngoại ngữ, kiến thức đối ngoại… Bên cạnh đó, các sĩ quan cũng phải am hiểu văn hóa, phong tục, tập quán của các quốc gia và tâm lý, thói quen, sở thích của đối tượng cảnh vệ. Từ đó, họ vận dụng linh hoạt, hiệu quả trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Khác với sự lạnh lùng, cứng nhắc thường thấy ở nhiều lực lượng an ninh các nước, Đại tá Tiệp cho biết sĩ quan Cảnh vệ nước ta ngoài sự chuyên nghiệp, bản lĩnh còn mang đến sự lịch thiệp, tinh tế; vừa đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn vừa không cản trở hay làm ảnh hưởng đến hoạt động của đối tượng cảnh vệ. Chính điều này khiến các nguyên thủ, chính khách cảm thấy thoải mái, yên tâm và đặc biệt tin tưởng.

Đặc biệt, bên cạnh nhiệm vụ bảo đảm an ninh cho sự kiện, bảo đảm tuyệt đối an toàn cho đối tượng cảnh vệ, lực lượng cũng luôn trăn trở làm sao để người dân được trọn vẹn hòa chung niềm vui trong những ngày hội lớn của đất nước. Chính điều này tạo nên cốt cách và là giá trị tinh thần cốt lõi, mang thương hiệu người chiến sĩ Cảnh vệ Công an nhân dân Việt Nam.