Sáng 123/5, các thí sinh đã trải qua bài thi môn Văn kỳ thi vào lớp 10 trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên - ĐH Quốc gia Hà Nội năm 2026. VietNamNet xin giới thiệu lời giải gợi ý cho đề Văn này.
Ninh Bình và Đà Nẵng là 2 địa phương tổ chức kỳ thi tuyển sinh lớp 10 công lập năm 2026 sớm nhất trên toàn quốc. Năm nay, một điểm thay đổi đáng chú ý trong đề Văn vào lớp 10 của cả hai tỉnh thành này nằm ở phần Viết, cụ thể yêu cầu của bài văn nghị luận.
Theo đó, năm 2025, TP Đà Nẵng cũ và tỉnh Quảng Nam cũ có hai cách thức ra đề hoàn toàn khác nhau. Quảng Nam trước đây cơ cấu 5 điểm cho mỗi phần Đọc hiểu và Viết, trong khi Đà Nẵng phân bố điểm với tỷ lệ lần lượt là 4-6. Quảng Nam không giới hạn số chữ ở bài văn nghị luận, nhưng Đà Nẵng trước đây vẫn quy định trong khoảng 600 chữ.
Năm nay, đề thi của TP Đà Nẵng sau sáp nhập được thực hiện theo định dạng và cấu trúc của Đà Nẵng trước đây - quy định khoảng 600 chữ. Điều này có nghĩa các học sinh trên địa bàn tỉnh Quảng Nam cũ sẽ làm quen với dạng đề thi mới ở môn Văn.
Tương tự, với tỉnh Ninh Bình sau sáp nhập, đề thi vào lớp 10 môn Văn cũng có điều chỉnh. Tuy nhiên, cách điều chỉnh ngược so với Đà Nẵng. Cụ thể, đề thi môn Văn vào lớp 10 của tỉnh Ninh Bình năm nay có định dạng và cấu trúc đề tương tự như đề thi của tỉnh Nam Định cũ, tức không giới hạn số chữ trong bài văn nghị luận. Năm ngoái, tỉnh Ninh Bình cũ giới hạn số chữ của bài văn nghị luận là 500 chữ, trong khi Nam Định cũ và Hà Nam cũ đều không giới hạn.
Chia sẻ với VietNamNet, cô Nguyễn Thu Thủy, giáo viên dạy Văn của Trường THCS Lê Ngọc Hân (phường Hai Bà Trưng, Hà Nội) cho hay bản thân đồng tình với việc không giới hạn số chữ tối đa ở bài nghị luận xã hội.
“Tôi cho rằng văn học vốn không giới hạn cảm xúc và suy nghĩ của con người. Vì thế, bài thi môn Văn cũng nên có một khoảng mở nhất định để học sinh được thể hiện năng lực thật sự của mình. Năng lực của học sinh không nên bị ‘đóng khung’ bởi quy định về con số quá cứng nhắc. Nếu học sinh có tư duy tốt, có khả năng lập luận, có vốn sống, cảm xúc và tốc độ viết tốt trong thời gian làm bài thì nên để các em được phát huy, thể hiện”, cô Thủy nói.
Tuy nhiên, cô Thủy cũng cho rằng việc viết dài không đồng nghĩa với được điểm cao. “Một bài văn vẫn cần đúng trọng tâm, rõ luận điểm, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng phù hợp và diễn đạt mạch lạc. Nhưng nếu một học sinh có thể viết sâu hơn, hay hơn, đầy đủ hơn trong thời gian làm bài chung, thì không nên giới hạn các em chỉ vì yêu cầu ‘không quá bao nhiêu chữ’”, cô Thủy chia sẻ.
Theo cô Thủy, nếu cần quy định về dung lượng, nên chăng xem đó là mức tối thiểu để bảo đảm học sinh viết đủ ý. “Điều cần giới hạn trong bài thi Văn không phải là số chữ, mà là sự lan man, lạc đề hoặc viết dài nhưng rỗng ý. Còn với những học sinh có năng lực, bài thi nên là nơi để các em được phát huy khả năng tư duy, cảm xúc và diễn đạt của mình”, cô Thủy nói.
Cô Trần Thị Thanh Xuân (giáo viên Trường THCS Nguyễn Du, phường Đại Mỗ, Hà Nội) cho rằng, trước hết, có thể thấy đề thi vào lớp 10 môn Văn năm 2026 của Ninh Bình và Đà Nẵng đều bám khá sát tinh thần đổi mới của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đặc biệt ở định hướng đánh giá năng lực thay vì kiểm tra học thuộc. Nhìn chung, cả hai đề đều cho thấy xu hướng đổi mới tích cực của môn Văn hiện nay.
Với đề của tỉnh Ninh Bình, theo cô Xuân, việc bỏ giới hạn số chữ ở bài nghị luận là một thay đổi tích cực, bởi giúp học sinh có không gian bộc lộ cảm xúc, tránh áp lực “đếm chữ” và phù hợp với đặc trưng giàu cảm xúc của môn Văn. “Với những học sinh có khả năng diễn đạt tự nhiên, tư duy cảm xúc tốt, đây rõ ràng là một lợi thế. Tuy nhiên, việc không giới hạn dung lượng cũng đặt ra một số hạn chế. Nếu đề chưa đủ mở hoặc chưa có độ khó cần thiết, khi không giới hạn, học sinh dễ sa vào kể lể, viết dài dòng hoặc học thuộc văn mẫu rồi triển khai tràn lan, từ đó làm giảm khả năng phân hóa năng lực thực chất và gây khó khăn cho việc chấm thi”.
Cô Xuân cho rằng, đề thi của TP Đà Nẵng thể hiện tư duy khảo thí hiện đại hơn khi vẫn duy trì giới hạn khoảng 600 chữ. “Quy định này giúp đánh giá rõ năng lực chọn lọc ý, lập luận cô đọng, tư duy logic và khả năng diễn đạt hiệu quả của học sinh. Một bài văn tốt không nằm ở độ dài mà ở chiều sâu và tính trọng tâm. Vì vậy, đề của TP Đà Nẵng có ưu thế hơn ở khả năng kiểm soát chất lượng bài làm và hạn chế tình trạng viết lan man, học thuộc văn mẫu”, cô Xuân nói.
Song, tựu trung lại, theo cô Xuân, từ 2 đề thi có thể thấy rõ xu hướng đổi mới của đề thi môn Văn trong tuyển sinh lớp 10 hiện nay, đó là giảm dần việc kiểm tra ghi nhớ máy móc, tăng cường đánh giá năng lực đọc hiểu, tư duy và khả năng bày tỏ quan điểm cá nhân của học sinh.
“Dù mỗi địa phương có cách lựa chọn cấu trúc và mức độ khác nhau, cả Ninh Bình và Đà Nẵng đều hướng tới mục tiêu phát triển phẩm chất, năng lực theo tinh thần Chương trình phổ thông 2018. Nếu đề của Ninh Bình thiên về tính ổn định, phù hợp mặt bằng chung và giàu tính giáo dục thì đề Đà Nẵng lại cho thấy sự mạnh dạn đổi mới, chú trọng phân hóa và chống học thuộc văn mẫu. Điều đó cũng đặt ra yêu cầu học sinh cần thay đổi cách học môn Văn: Không chỉ học kiến thức, học bài mẫu mà phải biết đọc, hiểu, cảm nhận, suy nghĩ và trình bày chính kiến của bản thân một cách tự nhiên, logic và thuyết phục”, giáo viên này chia sẻ.
Sáng 23/5, hơn 2.000 thí sinh dự thi lớp 10 vào Trường THPT Chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn đã hoàn thành bài thi môn Ngữ văn chung với thời gian làm bài 120 phút.
VietNamNet giới thiệu đề thi thử vào lớp 10 môn Ngữ văn năm 2026 do cô Phùng Thu Hằng, Tổ trưởng chuyên môn Trường THCS Thái Thịnh (Hà Nội) xây dựng để học sinh tham khảo, ôn luyện.
.svg){kind=icon}
