Bát mã, ngựa tài lộc, nhất mã phi thiên... là những sản phẩm mạ vàng độc đáo được một cơ sở kinh doanh ở TPHCM chế tác để chuẩn bị đón Tết Bính Ngọ 2026.
Những ngày này, các lò gốm ở làng Thanh Hà (phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng) luôn đỏ lửa. Từ bình hoa, tò he đến các tượng đủ kích cỡ, hình tượng con ngựa - linh vật năm Bính Ngọ - vẫn là dòng sản phẩm chủ lực, được nhiều khách hàng đặt mua để trưng bày và làm quà dịp Tết.
Nằm bên sông Thu Bồn, làng gốm Thanh Hà là điểm đến quen thuộc của du khách khi ghé phố cổ Hội An.
Hiện làng còn khoảng 40 hộ làm nghề, với 68 lao động trực tiếp tham gia sản xuất gốm và phục vụ du lịch. Cuối năm cũng là thời điểm cả làng bước vào “vụ mùa” quan trọng nhất.
Chủ cơ sở “chạy đua”, không có ngày nghỉ
Suốt một tuần qua, anh Nguyễn Viết Lâm (29 tuổi), chủ cơ sở gốm Sơn Thúy, hầu như không có ngày nghỉ. Tại xưởng sản xuất, hàng chục tượng ngựa được nhào nặn, chỉnh dáng rồi xếp kín nền nhà, chờ phơi khô và đưa vào lò nung.
Theo anh, năm nay lượng đơn hàng linh vật ‘đo ni đóng giày’ tăng rõ rệt, không chỉ để bày bán mà còn phục vụ trang trí tại các cơ quan, doanh nghiệp và nơi công cộng.
Anh Lâm cho biết đang gấp rút hoàn thiện đơn hàng 100 linh vật ngựa cho đối tác tại Hà Nội. Mẫu khách đặt tạo hình ngựa trong tư thế “mã đáo thành công”, đòi hỏi xử lý kỹ phần dáng và trụ chân để tránh biến dạng khi nung.
“Từ mẫu ban đầu, tôi nghiên cứu lại cho phù hợp chất liệu gốm, vừa đảm bảo kỹ thuật, vừa giữ được thần thái của ngựa. Riêng công đoạn tạo hình đã mất hơn 6 giờ, chưa kể thời gian nung ở nhiệt độ 1.270 độ C. Giá mỗi linh vật xuất xưởng khoảng 500.000 đồng”, anh chia sẻ.
“Mỗi khách có một kỳ vọng riêng, người thợ phải thể hiện đúng tinh thần mà họ gửi gắm. Đơn hàng còn nhiều nên chúng tôi phải tranh thủ làm liên tục để kịp tiến độ”, anh Lâm nói.
Không chỉ riêng cơ sở anh Lâm, nhiều thợ gốm khác trong làng cũng đang tất bật chạy đua với thời gian. Ban ngày, họ tranh thủ từng giờ nắng để phơi phôi, chỉnh dáng sản phẩm; đêm xuống, các lò nung lại đỏ lửa, nhịp làm nghề gần như không có khoảng lặng.
Anh Lê Văn Nhật (37 tuổi), chủ một cơ sở gốm trong làng, cho biết từ đầu tháng 1, gia đình anh gần như “trực chiến” từ sáng sớm đến tối để kịp tiến độ đơn hàng.
Năm nay, anh Nhật được địa phương giao thực hiện cặp linh vật ngựa trưng bày dọc tuyến đường dẫn vào làng gốm. Tác phẩm được tạo hình trong tư thế ngựa ôm bao tiền vàng, mang ý nghĩa cầu mong một năm mới sung túc, tài lộc.
“Đây là tác phẩm kích thước lớn nên từng chi tiết phải làm rất kỹ để giữ dáng khi vào lò”, anh Nhật nói.
Riêng trong tháng 12/2025, anh đã cung ứng hơn 600 tò he hình ngựa cho các cửa hàng lưu niệm ở Hội An và đang “chạy đua” hoàn thiện nhiều mẫu linh vật đủ kích cỡ phục vụ du khách dịp Tết.
“Một sản phẩm hình ngựa có giá thấp nhất khoảng 50.000 đồng, cao nhất 9 triệu đồng, tùy kích thước, kiểu dáng và độ khó”, anh Nhật chia sẻ.
Giữ lửa nghề qua nhiều thế hệ
Lặng lẽ bên lò nung đã gắn bó gần trọn đời người, nghệ nhân Nguyễn Văn Xê (68 tuổi) kể rằng từ nhỏ ông đã theo cha xuống bãi sông lấy đất, lớn lên trong mùi khói lò và tiếng đất sét được nhào nặn mỗi ngày.
Gia đình ông đã giữ nghề làm gốm qua 5 thế hệ. Hiện con trai ông, anh Nguyễn Văn Hoàng (39 tuổi), cũng nối nghiệp, tiếp tục gắn bó với lò gốm gia truyền.
Tết năm nay, ông Xê chế tác một bức tượng linh vật ngựa cỡ lớn, tạo hình khỏe khoắn, dáng đứng vững chãi.
“Ngựa là con vật chịu khó, kéo được việc lớn. Tôi mong con ngựa đất này mang theo niềm tin về sự khởi sắc của kinh tế”, ông nói.
Theo ông Xê, mỗi dáng ngựa, mỗi chi tiết không chỉ đòi hỏi tay nghề mà còn gửi gắm khát vọng về sức khỏe, tài lộc và sự hanh thông trong năm mới.
“Tôi chỉ mong lớp trẻ còn giữ được lửa nghề, để gốm Thanh Hà không chỉ đỏ lò mỗi dịp Tết mà còn bền bỉ quanh năm”, ông trải lòng.
Lãnh đạo UBND phường Hội An Tây cho hay, năm 2025, làng gốm Thanh Hà đón hơn 251.000 lượt khách tham quan, trong đó 95% là khách quốc tế, mang lại doanh thu hàng chục tỷ đồng.
Dù chưa vào cao điểm Tết, thị trường linh vật đã sôi động, đơn hàng tăng sớm khiến các lò gốm đỏ lửa thâu đêm, phản ánh sức sống kinh tế bền bỉ của một làng nghề hơn 5 thế kỷ.
.svg){kind=icon}
