Sáng 30/5, các thí sinh Hà Nội đã hoàn thành bài thi môn Ngữ văn vào lớp 10 kéo dài 120 phút. Dưới đây là đáp án tham khảo môn Ngữ văn thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội năm 2026.
Xem đề thi lớp 10 môn Ngữ văn tại Hà Nội năm 2026
Đề thi khơi mở những kết nối ý nghĩa trong cuộc sống hiện đại
Cô Nguyễn Thị Thiên Hương, Tổ trưởng tổ Ngữ văn, Trường THCS Đống Đa đánh giá đề thi môn Ngữ văn vào lớp 10 Hà Nội năm 2026 có tính nhân văn, mang hơi thở cuộc sống và hướng học sinh đến những vấn đề thiết thực của tuổi trẻ.
Theo cô Hương, đề thi bám sát định hướng Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, có độ phân hóa khá cao, không chỉ kiểm tra năng lực đọc hiểu văn bản mà còn tạo cơ hội để học sinh bộc lộ suy nghĩ, quan điểm và trách nhiệm trước các vấn đề xã hội như: Con người cần biết mở rộng trải nghiệm, nuôi dưỡng sự đồng cảm và xây dựng những mối quan hệ tích cực để sống có ích, có trách nhiệm với cộng đồng.
Phần Đọc hiểu là một văn bản thơ tự do khai thác hình ảnh những đứa trẻ “ở rừng” với nhiều thiếu thốn trong đời sống tinh thần, từ đó khơi gợi lòng yêu thương, sự đồng cảm và ý thức sẻ chia. Các câu hỏi được sắp xếp từ nhận biết đến thông hiểu, vận dụng. Đặc biệt câu hỏi 5 rất hay, có tính mở, yêu cầu học sinh vận dụng trải nghiệm để nêu lựa chọn của bản thân về cách sống và có lý giải thuyết phục.
Phần Viết yêu cầu học sinh cảm nhận hình ảnh những đứa trẻ trong thơ, phù hợp với định hướng phát triển năng lực cảm thụ văn học.
Câu viết bài văn nghị luận xã hội (khoảng 400 chữ) đề cập đến hiện tượng một số bạn trẻ đang mất dần sự kết nối với cuộc sống xung quanh. Đây là vấn đề mang tính thời sự trong bối cảnh công nghệ số và mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, áp lực học tập, công việc cũng như kỹ năng giao tiếp của các bạn trẻ chưa thực sự tốt.
Trọng tâm của đề là hướng học sinh đến việc đề xuất giải pháp, từ đó rèn luyện tư duy tích cực, tinh thần trách nhiệm công dân. Dạng đề này các em đã được thực hành nhiều trong phần Viết của chương trình Ngữ văn lớp 9 nên khá quen thuộc, có thể nắm vững cách làm và làm tốt.
Cô Phan Kim Dung, Tổ trưởng chuyên môn tổ Văn Trường THCS trường Phenikaa cũng đánh giá đề Ngữ văn Hà Nội năm nay "khơi mở những kết nối ý nghĩa trong cuộc sống hiện đại".
Đề thi bám sát tinh thần đổi mới, không đặt trọng tâm vào việc tái hiện kiến thức mà hướng đến đánh giá năng lực đọc hiểu, cảm thụ văn học, tư duy phản biện và khả năng vận dụng những trải nghiệm thực tiễn của học sinh.
Cấu trúc đề thi mạch lạc, cân đối giữa phần đọc hiểu và phần viết. Các câu hỏi được thiết kế theo trình tự từ nhận biết đến vận dụng, vừa bảo đảm yêu cầu cơ bản vừa tạo cơ hội để học sinh thể hiện chiều sâu suy nghĩ và dấu ấn cá nhân. Đặc biệt, chủ đề xuyên suốt của đề thi là sự kết nối giữa con người với thiên nhiên, cộng đồng và cuộc sống, mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc trong bối cảnh xã hội hiện đại.
Với văn bản đọc hiểu là bài thơ Trăng trong rừng và những đứa trẻ của nhà thơ Thanh Thảo, cô Dung cho rằng đây là một ngữ liệu khá thú vị, giàu chất thơ và mang đậm hơi thở cuộc sống vùng cao.
"Hình ảnh những đứa trẻ nơi núi rừng chỉ được đón 'trăng rằm qua kẽ lá', mang trong mình khát vọng khám phá thế giới rộng lớn hơn đã tạo nên chiều sâu cảm xúc cho văn bản. Bên cạnh đó, hình tượng vầng trăng được xây dựng như một người bạn, một vẻ đẹp thiên nhiên gần gũi, vừa thực vừa mang ý nghĩa biểu tượng về những điều tốt đẹp mà con người luôn hướng tới", cô Dung chia sẻ.
Ngoài ra, theo cô, ngữ liệu phù hợp với lứa tuổi học sinh, tạo điều kiện để các em phát huy khả năng cảm nhận và suy luận. Đây cũng là một ngữ liệu có tính giáo dục cao khi khơi gợi ở người đọc khát vọng khám phá, tinh thần kết nối và sự trân trọng những giá trị bình dị của cuộc sống.
Hệ thống câu hỏi đọc hiểu có độ mở tốt
Theo cô Dung, các câu hỏi đọc hiểu được xây dựng theo hướng tăng dần mức độ nhận thức. Câu 1 và câu 2 thuộc dạng nhận biết, kiểm tra những kiến thức nền tảng về thể thơ và khả năng khai thác thông tin trực tiếp từ văn bản.
Câu 3 yêu cầu phân tích tác dụng của biện pháp nhân hóa trong hai dòng thơ về hình ảnh vầng trăng. Đây là dạng câu hỏi quen thuộc nhưng đòi hỏi học sinh phải gắn biện pháp nghệ thuật với nội dung biểu đạt thay vì chỉ nêu tác dụng chung chung.
Câu 4 có tính phân hóa rõ nét hơn khi yêu cầu lí giải ý nghĩa lời gọi trăng của những đứa trẻ ở khổ thơ cuối. Để trả lời tốt, học sinh cần nhận ra khát vọng giao hòa với thiên nhiên, mong muốn được sẻ chia, khám phá và làm giàu đời sống tinh thần của các em nhỏ nơi núi rừng.
Đáng chú ý nhất là câu 5. Từ hình ảnh những đứa trẻ chưa từng ra biển nhưng vẫn khao khát khám phá thế giới, đề bài đặt học sinh trước một lựa chọn mang tính trải nghiệm: Bằng lòng với cuộc sống hiện tại hay dấn thân khám phá những chân trời mới. Đây là câu hỏi mở, không có đáp án duy nhất, tạo điều kiện để học sinh thể hiện quan điểm cá nhân. Tuy nhiên, những bài viết chỉ lựa chọn mà thiếu lý giải hoặc lập luận chưa thuyết phục sẽ khó đạt điểm tối đa.
Yêu cầu viết đoạn văn 200 chữ phân tích hình ảnh “những đứa trẻ” trong bài thơ là dạng bài tương đối quen thuộc. Học sinh cần làm nổi bật vẻ đẹp hồn nhiên, trong trẻo, giàu ước mơ và khát vọng khám phá của các em nhỏ nơi núi rừng. Điểm hay của yêu cầu này là tạo cầu nối tự nhiên giữa phần đọc hiểu và phần viết, giúp học sinh khai thác sâu hơn giá trị nội dung của văn bản.
Ở bài nghị luận xã hội 4 điểm, đề bài đặt ra một vấn đề mang tính thời sự và gần gũi: làm thế nào để tạo nên những kết nối tích cực trong bối cảnh một bộ phận người trẻ đang dần mất đi sự gắn kết với cuộc sống xung quanh.
Theo cô Dung, đây là dạng bài nghị luận về giải pháp quen thuộc. Học sinh cần tập trung đề xuất những cách thức tạo nên các kết nối tích cực trong cuộc sống, thay vì chỉ phân tích thực trạng hay ý nghĩa của sự kết nối. Thử thách của đề nằm ở việc xác định đúng khái niệm “kết nối”. Nếu hiểu quá hẹp, chỉ giới hạn trong các mối quan hệ bạn bè hoặc trên mạng xã hội, bài viết sẽ thiếu chiều sâu. Những bài làm tốt sẽ biết mở rộng vấn đề đến sự kết nối với gia đình, cộng đồng, thiên nhiên và chính bản thân mình, đồng thời gắn với trải nghiệm thực tế của lứa tuổi học sinh.
Nhìn chung nữ giáo viên đánh giá, đề thi Ngữ văn của Hà Nội năm nay là một đề thi có chất lượng chuyên môn tốt, bảo đảm sự hài hòa giữa yêu cầu đánh giá năng lực và định hướng giáo dục. Từ hình ảnh vầng trăng trong rừng đến câu chuyện về những kết nối tích cực trong xã hội hiện đại, đề thi gửi gắm thông điệp ý nghĩa về khát vọng khám phá, sự sẻ chia và trách nhiệm xây dựng những mối quan hệ nhân văn trong cuộc sống.
"Đây là một đề thi giàu sức gợi, tạo cơ hội để học sinh không chỉ thể hiện kiến thức, kĩ năng mà còn bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc và những trải nghiệm chân thực của chính mình", cô chia sẻ.
Sáng 30/5, sau khi hoàn thành môn Ngữ văn trong kỳ thi vào lớp 10 công lập tại Hà Nội, nhiều thí sinh nhận xét đề thi vừa sức, bám sát định hướng ôn tập và có tính thực tiễn. Không ít em tự tin đạt từ 8 điểm trở lên.
.svg){kind=icon}
