Theo nhà nghiên cứu văn hóa, chuyên gia phong thủy Phạm Đình Hải (Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam), cỗ cúng trong các ngày Tết như ngày mùng 1, mùng 2, mùng 3 chủ yếu là các phẩm vật đã làm sẵn, có thể chuẩn bị giống nhau. Quan trọng nhất là mâm cỗ cần có cơm nóng, canh nóng, rượu mới và nước mới.

Ý nghĩa của mâm cúng là thể hiện lòng thành kính của gia chủ đồng thời giáo dục con cháu về đạo lý "uống nước nhớ nguồn". Mỗi món ăn trong mâm cúng dịp tết Nguyên đán mang một thông điệp riêng: Gà luộc biểu tượng cho sự khởi đầu tốt lành; bánh chưng và bánh tét thể hiện sự sum vầy và no ấm; mâm ngũ quả đại diện cho sự đủ đầy và may mắn. 

Lễ cúng mùng 3 Tết thường được thực hiện vào buổi sáng, trước 12h trưa và đảm bảo sự trang nghiêm, tôn kính. 

Mâm cúng mùng 3 Tết ở miền Bắc thường được bày biện bằng 4 bát, 4 đĩa tượng trưng cho tứ trụ, 4 mùa, 4 phương. Các gia đình cầu kỳ hơn có thể làm 6 bát, 6 đĩa hoặc 8 bát, 8 đĩa. 

Bốn đĩa trong mâm cúng ở miền Bắc thường có: 1 đĩa gà luộc, 1 đĩa thịt lợn, 1 đĩa giò lụa và 1 đĩa chả quế. Ngoài ra, gia chủ còn chuẩn bị một đĩa xôi gấc với mong ước năm mới đỏ thắm như màu gấc, mang đến nhiều may mắn. 

Bốn bát gồm: 1 bát chân giò hầm măng, 1 bát bóng thả, 1 bát miến dong và 1 bát mọc nấm thả. Chân giò phải vừa nạc vừa mỡ, giữa bát còn có 1 miếng thịt ba chỉ vuông vức được khía làm tư, nở đều 4 góc.

Mâm cỗ miền Trung thường đủ đầy các món từ khô đến nước. Hầu hết là các món mặn, gia vị đậm đà như: nem lụi, bò nướng sả ớt, lợn (heo) quay, gà quay, bò nấu thưng, củ cải kho nạc lợn, thịt nạc rim…

Ngoài ra, mâm cúng còn có thịt bò, thịt lợn (heo) ngâm nước mắm, bánh tráng, rau sống cuốn, thịt gà trộn rau răm, vả trộn, măng trộn, mít trộn làm khai vị.

Mâm cỗ miền Nam thường sẽ có chả giò chiên, lạp xưởng tươi, gỏi gà luộc xé phay, thịt kho trứng, canh khổ qua, kiệu, bánh tét… Trong đó, 2 món thịt kho trứng và canh khổ qua không thể thiếu trong mâm cúng ở miền Nam.

Bên cạnh mâm cúng mặn, nhiều gia đình chọn làm mâm cúng chay dâng lên tổ tiên vào ngày mùng 3 Tết. Một số món ăn thường được chuẩn bị như: rau củ xào chay, đậu hũ (đậu phụ) chiên, đậu hũ xào nấm, canh nấm chay, xôi…