Đại diện Sở GD-ĐT Hà Nội đã nêu những điểm mới trong hình thức làm bài thi lớp 10 năm 2026 mà thí sinh cần lưu ý.
Bóc mẽ các chiêu gian lận thi bằng công nghệ cao
Tại hội nghị hướng dẫn công tác coi thi vào lớp 10 Hà Nội năm học 2026-2027, Thượng tá Đào Mạnh Tiến, Phó trưởng Phòng Kỹ thuật nghiệp vụ (PA06), Công an TP Hà Nội cho biết, những năm gần đây, tình trạng gian lận thi cử bằng thiết bị công nghệ cao và trí tuệ nhân tạo đang diễn biến phức tạp.
Tại Việt Nam, công an liên tiếp phát hiện các đường dây buôn bán thiết bị gian lận như tai nghe siêu nhỏ, camera ngụy trang, thiết bị truyền tín hiệu không dây hay kính thông minh tích hợp AI. Vì vậy, cán bộ coi thi cần nâng cao cảnh giác với các thủ đoạn gian lận mới.
Các phương thức gian lận phổ biến nhất gồm lưu trữ tài liệu điện tử trong máy tính cầm tay và sử dụng thiết bị ngụy trang. Một số máy tính được cài sẵn công thức, văn bản, đáp án hoặc file tài liệu để tra cứu trong phòng thi. Nhiều thiết bị còn được ngụy trang dưới dạng máy tính Casio thông thường nhưng tích hợp bộ nhớ điện tử, kết nối Bluetooth hoặc khả năng truyền dữ liệu.
Thứ hai là thí sinh có thể nhận đáp án bí mật từ bên ngoài thông qua tín hiệu rung hoặc công nghệ dẫn truyền âm thanh qua xương. Các thiết bị thường được sử dụng gồm vòng tay điện tử, thiết bị rung mini, kính thông minh, tai nghe siêu nhỏ hoặc thiết bị đeo cổ tích hợp công nghệ truyền âm thanh khó bị phát hiện.
Thứ ba là ghi âm và truyền đề thi ra ngoài bằng thiết bị siêu nhỏ. Thí sinh thường sử dụng tai nghe điện từ hoặc thiết bị thu phát tín hiệu giấu trong tai, cổ áo hay quần áo để đọc nhỏ hoặc ghi âm nội dung đề thi rồi truyền ra ngoài cho người hỗ trợ giải bài. Các thiết bị này có kích thước rất nhỏ, khó bị phát hiện và có thể hoạt động liên tục trong suốt thời gian thi.
Thứ tư là chụp ảnh đề thi để gửi ra ngoài. Đây là hình thức gian lận nguy hiểm do có thể chuyển toàn bộ nội dung đề thi ra ngoài trong thời gian ngắn. Các đối tượng thường sử dụng camera siêu nhỏ ngụy trang trong cúc áo, bút viết, kính mắt hoặc đồng hồ để bí mật chụp đề thi. Dữ liệu sau đó được truyền ra ngoài qua Internet hoặc thiết bị không dây để nhận đáp án gửi ngược lại cho thí sinh.
Thứ năm là sử dụng công nghệ hiện đại để giải đề ngay tại chỗ. Đây là phương thức gian lận tinh vi, kết hợp thiết bị thông minh, Internet và trí tuệ nhân tạo. Thí sinh có thể dùng kính thông minh, kính AI hoặc các thiết bị ngụy trang để chụp ảnh câu hỏi, sau đó đưa vào các ứng dụng AI như ChatGPT hay StudyX nhằm phân tích và đưa ra đáp án gần như ngay lập tức. Một số loại kính thông minh còn tích hợp camera siêu nhỏ và màn hình hiển thị dữ liệu trên mắt kính, cho phép người dùng vừa quan sát phòng thi vừa nhận đáp án mà khó bị phát hiện.
Phương pháp nhận biết hành vi sử dụng thiết bị gian lận trong phòng thi
Theo ông Tiến, để phát hiện và ngăn chặn hành vi sử dụng công nghệ cao trong phòng thi, cán bộ coi thi cần kiểm tra kỹ vật dụng mang vào phòng, đồng thời chú ý quan sát tâm lý, hành vi và cử chỉ bất thường của thí sinh.
Thứ nhất là quan sát đặc điểm vật dụng. Các thiết bị gian lận hiện nay được ngụy trang rất tinh vi, song cán bộ coi thi vẫn có thể nhận biết qua một số dấu hiệu bất thường.
Quan sát kỹ bề mặt vật dụng để phát hiện các chi tiết không đúng với thiết kế thông thường như loa, tai nghe, màn hình hiển thị, bộ phận truyền dữ liệu, Bluetooth, wifi... Chẳng hạn, máy tính cầm tay thông thường chỉ có bàn phím và màn hình, không xuất hiện các lỗ nhỏ hay cổng kết nối lạ. Nếu là thiết bị ngụy trang, thường sẽ có cổng sạc hoặc khe kết nối nguồn.
Với đồng hồ đeo tay, cần kiểm tra trạng thái hoạt động của màn hình và các biểu tượng như cột sóng, wifi, Bluetooth, khe lắp SIM... hiển thị trên bề mặt thiết bị.
Thứ hai, cán bộ coi thi có thể nhận biết hành vi gian lận qua biểu hiện tâm lý của thí sinh. Người sử dụng thiết bị gian lận thường có tâm lý che giấu nên dễ xuất hiện các biểu hiện bất thường như lo lắng, hồi hộp, thiếu tự nhiên; mặc áo dài tay hoặc nhiều lớp dù thời tiết nóng bức; cổ áo, túi áo cộm vật lạ; để tóc dài che tai, che gáy.
Sau khi nhận đề, một số thí sinh có thể lẩm bẩm đọc đề, vô tình phát ra tiếng hoặc thiếu tập trung khi làm bài do chờ tín hiệu từ thiết bị giấu trong người. Ngoài ra, thí sinh cũng thường xuyên quan sát cán bộ coi thi hoặc đưa tay lên tai, lên mặt do thiết bị trong tai gây ngứa, khó chịu.
Thứ ba, giám thị cần chú ý các dấu hiệu bất thường trong quá trình thí sinh làm bài. Nếu thí sinh đeo đồng hồ màn hình điện tử, vòng tay, nhẫn lạ hoặc kính thông minh, các thao tác như liên tục điều chỉnh thiết bị, thường xuyên nhìn xuống đồng hồ hoặc bàn tay đều có thể là dấu hiệu đáng nghi.
Theo ông Tiến, thí sinh sử dụng tai nghe siêu nhỏ thường nhét thiết bị vào tai phải vì đa số viết bằng tay phải và có xu hướng nghiêng đầu sang trái khi làm bài. Nếu đeo ở tai trái, thiết bị dễ bị rơi ra ngoài hơn.
Do tính chất quan trọng của kỳ thi vào lớp 10, thí sinh và phụ huynh cần chuẩn bị kỹ lưỡng nhưng tránh tạo áp lực, căng thẳng quá mức.
GS Ngô Bảo Châu nhấn mạnh, khi một bộ phận lớn học sinh, sinh viên sử dụng, hoàn toàn dựa vào AI để làm bài tập về nhà, việc giao bài tập về nhà mất đi nhiều ý nghĩa.
.svg){kind=icon}
