Một buổi tối như mọi ngày, trong lúc tắm, chị N.T.H. (40 tuổi, trú tại xã Đông Quan, Hưng Yên) bất ngờ chạm tay vào một khối cứng nhỏ nơi ngực trái. Khối lạ chỉ bé như hạt lạc, không đau nhưng rắn chắc bất thường. Người phụ nữ đứng chết lặng trong phòng tắm.

Chị day nhẹ khối u thêm vài lần rồi tim bắt đầu đập dồn dập. Ý nghĩ về ung thư vú thoáng qua khiến hai tay chị run lên. Ngay trong đêm, chị nhắn tin cho chồng đang đi công tác: “Em thấy có cục lạ ở ngực”. Chồng chị trấn an: “Chắc em nghĩ nhiều quá thôi”.

Suốt đêm, chị H. gần như không ngủ. Điện thoại sáng liên tục với những dòng tìm kiếm về ung thư vú, khối u ác tính, dấu hiệu bệnh. Càng đọc, chị càng hoang mang. Những câu chuyện về hóa trị, rụng tóc, cắt bỏ tuyến vú khiến người phụ nữ nhiều lần bật khóc trong màn đêm yên tĩnh

Sáng hôm sau, chị tới một bệnh viện gần nhà để siêu âm. Trong phòng khám, bác sĩ chăm chú nhìn màn hình rồi khẽ nhăn mặt: “Khối u này có chân”.

Chỉ một câu nói ngắn ngủi cũng đủ khiến chị H. cảm giác tim mình ngừng đập. Người phụ nữ ấy hiểu rằng khả năng ung thư rất cao. Chị được khuyên lên tuyến trên để kiểm tra chuyên sâu.

Hai ngày sau, chị có mặt tại Bệnh viện K Tân Triều (Hà Nội). Từ đây, hành trình chiến đấu với ung thư của chị bắt đầu với một ca phẫu thuật,12 đợt hóa trị, 29 mũi xạ trị.

Gần 10 tháng chị đi về giữa bệnh viện và nhà trọ, trải qua những ngày kiệt sức vì thuốc và những đêm mất ngủ vì lo sợ. Có những ngày thấy tóc rụng đầy gối, người phụ nữ bật khóc vì không nhận ra mình nữa. Nhưng ở hành lang bệnh viện, chị hiểu mình không phải người duy nhất bước vào cuộc chiến ấy.

Theo thống kê GLOBOCAN 2022, ung thư vú hiện là loại ung thư phổ biến nhất ở nữ giới trên toàn cầu với gần 2,3 triệu ca mắc mới, chiếm khoảng 23,8% số ca ung thư ở phụ nữ. Tại Việt Nam, mỗi năm có khoảng 24.500 phụ nữ được chẩn đoán mắc ung thư vú.

PGS.TS Phạm Cẩm Phương - Giám đốc Trung tâm Y học Hạt nhân và Ung bướu Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) cho biết, ung thư vú là bệnh lý ác tính xuất phát từ tế bào tuyến vú, hiện đứng đầu về tỷ lệ mắc mới và đứng thứ tư về tỷ lệ tử vong trong các bệnh ung thư ở nước ta.

“Điều này cho thấy việc nâng cao nhận thức và tầm soát sớm vô cùng cần thiết”, PGS Phương nói.

Theo các chuyên gia, nguy cơ mắc bệnh tăng lên bởi nhiều yếu tố như di truyền, tuổi tác, tiền sử bệnh lý, rối loạn nội tiết, yếu tố sinh sản và lối sống.

PGS.TS Lê Hồng Quang - Trưởng khoa Ngoại Vú, Bệnh viện K Tân Triều cho hay, dù số bệnh nhân tăng lên nhưng ung thư vú không còn đáng sợ như trước, thay đổi lớn nhất nằm ở việc phát hiện bệnh sớm hơn.

Nếu khoảng 15-20 năm trước, phần lớn bệnh nhân đến viện ở giai đoạn muộn thì hiện nay xu hướng đã đảo chiều. Khoảng 3/4 số người bệnh được phát hiện ở giai đoạn sớm, đây là yếu tố quyết định khả năng điều trị thành công.

Đằng sau sự thay đổi đó là hàng loạt chiến dịch truyền thông về tự khám vú, tầm soát định kỳ và nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường.

Không chỉ dừng ở phát hiện sớm, điều trị ung thư vú tại Việt Nam cũng đã thay đổi đáng kể. Trước đây, nhiều người bệnh gần như chỉ có một lựa chọn là phẫu thuật và hóa trị. Hiện nay, các phác đồ điều trị đã tiếp cận xu hướng đa mô thức và cá thể hóa giống nhiều quốc gia phát triển.

Người bệnh có thể được áp dụng nhiều phương pháp cùng lúc như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, thuốc điều trị đích, miễn dịch và nội tiết.

Các chuyên khoa từ chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, ngoại khoa, xạ trị đến ung bướu nội khoa cùng tham gia hội chẩn để xây dựng phác đồ phù hợp cho từng bệnh nhân.

Đặc biệt, xét nghiệm sinh học phân tử và giải trình tự gene đang mở ra hướng điều trị chính xác hơn. Những phụ nữ mang đột biến BRCA1 hoặc BRCA2 có thể được lựa chọn thuốc đích chuyên biệt, nâng cao hiệu quả điều trị và tiên lượng sống.

Dẫu y học đã tiến xa, ung thư vú vẫn là cú sốc lớn với bất kỳ phụ nữ nào. Đó là khoảnh khắc người phụ nữ hiểu rằng cuộc sống của mình đã bước sang một hướng khác.

“Nỗi sợ của họ không chỉ nằm ở bệnh tật mà còn là sự bất định: Liệu mình có còn sống lâu để nhìn con trưởng thành, liệu mái tóc có mọc lại, liệu cơ thể sau điều trị có còn là chính mình?” - PGS Quang nói.

Vì vậy, bác sĩ Quang cho rằng điều quan trọng nhất vẫn là giúp phụ nữ nhận ra bất thường từ sớm, không trì hoãn trước những dấu hiệu nhỏ nhất của cơ thể.

Tại các cơ sở y tế, nhiều kỹ thuật hiện đại đã được triển khai như chụp X-quang tuyến vú kỹ thuật số, siêu âm chuyên sâu, xét nghiệm gene BRCA1/BRCA2 để phát hiện nguy cơ di truyền.

PGS Phương cho biết phụ nữ từ 40 tuổi trở lên, đặc biệt người có yếu tố nguy cơ như béo phì, tiền sử gia đình mắc ung thư hoặc không sinh con, nên tầm soát định kỳ hằng năm. 

'Mũi tiêm vài phút' trong điều trị ung thư vú Sự ra đời của “mũi tiêm vài phút” không chỉ là tiến bộ về mặt kỹ thuật còn giúp quá trình điều trị của bệnh nhân ung thư vú trở nên dễ dàng hơn.

33 năm sau điều trị ung thư, người phụ nữ nói lý do nâng niu tấm thẻ ra viện Năm 1992, bà T.T.T. mắc ung thư vú, sau điều trị đã duy trì cuộc sống 33 năm nhờ lối sống lành mạnh. Cũng nhờ tái khám theo đúng hướng dẫn của bác sĩ, bà đã được phát hiện sớm một số bệnh khác và điều trị hiệu quả.

Cô gái bất ngờ vì mổ u vú chỉ 1,7 triệu đồng, trước lo tốn tiền không dám đi viện Mang khối u ở ngực suốt 8 năm, cô gái không dám đi viện vì ám ảnh chi phí điều trị. Cô chọn uống thuốc nam, sống trong thấp thỏm và chờ đến khi tự kiếm được tiền mới dám nghĩ đến chuyện chữa bệnh.