Chỉ còn gần 1 tuần nữa học sinh lớp 12 cả nước sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Thầy Hoàng Phúc Đức, giáo viên Tiếng Anh tại Hà Nội đã chỉ ra những chiến thuật quan trọng giúp thí sinh tối đa hóa điểm số dựa trên năng lực hiện tại của mình.

Khắc cốt ghi tâm nguyên tắc "Dễ làm trước - Khó làm sau"

Theo thầy Đức, một trong những yếu tố quyết định kết quả bài thi là khả năng quản trị thời gian. Đề thi Tiếng Anh gồm 50 câu trắc nghiệm trong 60 phút, nhưng nếu chia đều thời gian cho mỗi câu, học sinh rất dễ rơi vào tình trạng thiếu thời gian ở phần đọc hiểu.

Để tránh điều đó, thầy Đức khuyến nghị thí sinh chia bài thi thành ba giai đoạn.

Trong 15 phút đầu tiên, học sinh nên tập trung giải quyết nhóm câu hỏi dễ lấy điểm như phát âm, trọng âm, giao tiếp và các chuyên đề ngữ pháp cơ bản gồm thì động từ, câu bị động, câu điều kiện hay mạo từ. Đây là nhóm câu hỏi thuộc mức độ nhận biết và thông hiểu, cần được hoàn thành nhanh và chính xác.

20 phút tiếp theo dành cho các câu hỏi vận dụng như từ vựng, cụm từ cố định, đồng nghĩa - trái nghĩa, tìm lỗi sai và viết lại câu. Đây là phần đòi hỏi khả năng suy luận và vốn từ tốt hơn.

25 phút cuối cùng nên dành cho các dạng bài đọc điền và đọc hiểu. Theo thầy Đức, thí sinh nên làm bài đọc điền trước, tiếp đến là bài đọc hiểu ngắn rồi mới đến bài đọc hiểu dài. Cách phân bổ này giúp học sinh giữ được năng lượng và hạn chế áp lực tâm lý khi bước vào những câu hỏi khó nhất.

Ngoài ra, giáo viên cũng lưu ý học sinh không nên hoảng sợ khi gặp từ mới trong đề thi. Thực tế, đề thi luôn “cài cắm” các từ vựng khó ở mức độ B2-C1 để phân hóa học sinh. Thay vì cố gắng dịch từng từ, học sinh nên dựa vào ngữ cảnh để đoán nghĩa. Các liên từ như “but”, “although”, “because” hay những chi tiết xung quanh có thể giúp xác định sắc thái tích cực hoặc tiêu cực của từ chưa biết. Bên cạnh đó, việc nhận diện tiền tố và hậu tố như “un-”, “dis-”, “ir-” hay “-less” cũng hỗ trợ đáng kể trong việc suy đoán nghĩa của từ. 

Bên cạnh đó, thí sinh cần nhận diện bẫy từ vựng dễ nhầm lẫn. Bởi, đề thi rất hay đưa vào dạng bài tìm lỗi sai hoặc chọn đáp án đúng với các cặp từ dễ nhầm lẫn. Các từ này thường có chung gốc từ nhưng đuôi khác nhau dẫn đến nghĩa khác hoàn toàn. Vì thế thầy Đức cho rằng thí sinh cần lưu ý học kỹ bảng sau:

Từ vựng Phân tích & Giải thích nghĩa
Respectable/Respectful/Respective

- Respectable: Đáng kính, đứng đắn.

- Respectful: Thể hiện sự tôn trọng (với người khác).

- Respective: Tương ứng (với vị trí, thứ tự).

Exhausting/Exhaustive

- Exhausting: Gây mệt mỏi, kiệt sức (ví dụ: an exhausting day).

- Exhaustive: Toàn diện, chi tiết (ví dụ: an exhaustive report).

Successive/Successful

- Successive: Liên tiếp, kế tiếp (ví dụ: 3 successive years - 3 năm liên tiếp).

- Successful: Thành công.

Khi làm bài, nếu thấy 4 đáp án có vẻ na ná nhau về cách viết, thí sinh cần cẩn thận phân tích ngữ cảnh của câu để không chọn nhầm.

Kỹ năng sinh tồn trong bài Đọc hiểu 

Thầy Đức cho biết bài đọc hiểu dài thường là nỗi ám ảnh của thí sinh. Để làm tốt, học sinh cần ghi nhớ nguyên tắc “không đọc toàn bộ bài trước khi đọc câu hỏi”.

Cách làm hiệu quả hơn là đọc câu hỏi trước để xác định từ khóa cần tìm. Sau đó, học sinh sử dụng kỹ năng đọc quét (scanning) để tìm đúng đoạn văn chứa thông tin liên quan.

Trong quá trình làm bài, thí sinh cũng cần đặc biệt cảnh giác với những đáp án gây nhiễu. Các phương án chứa từ mang tính tuyệt đối như “always”, “never”, “all”, “none” hay “completely” thường có khả năng là đáp án sai cao hơn vì không phản ánh đầy đủ nội dung của bài đọc.

Một kỹ thuật khác được khuyến khích là phương pháp loại trừ. Thay vì cố gắng tìm ngay đáp án đúng, học sinh nên xác định lý do khiến các phương án còn lại sai, chẳng hạn thông tin không xuất hiện trong bài, bị đảo ngược ý hoặc không chính xác. Khi loại được các đáp án sai, khả năng chọn đúng sẽ cao hơn đáng kể.

de thi thu tot nghiep thpt mon hoa hoc nam 2026 kem dap an 1251.jpg
Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT ở Hà Nội.

Bên cạnh kỹ năng làm bài, giáo viên cũng nhấn mạnh vai trò của tâm lý trong phòng thi. Theo thầy Đức, 5 phút đầu tiên sau khi nhận đề có thể tạo ra sự khác biệt lớn đối với kết quả cuối cùng.

Trong khoảng thời gian này, học sinh nên dành 1-2 phút để kiểm tra tình trạng đề thi, bảo đảm các trang không bị thiếu, nhòe hoặc sai mã đề. Sau đó, các em có thể lướt nhanh toàn bộ đề và đánh dấu những câu quen thuộc, dễ làm.

“Việc giải quyết được một số câu hỏi ngay từ đầu giúp tạo cảm giác tự tin, duy trì nhịp độ làm bài và hạn chế tâm lý căng thẳng trong suốt 60 phút tiếp theo”, thầy Đức chia sẻ.

Theo giáo viên này, ở giai đoạn cuối trước kỳ thi, điều học sinh cần nhất không phải là học thêm thật nhiều mà là một chiến lược ôn tập hợp lý, sức khỏe tốt và tinh thần ổn định. Khi bước vào phòng thi với tâm thế chủ động, bình tĩnh và biết cách phân bổ thời gian, thí sinh hoàn toàn có thể đạt được mức điểm hài lòng.

‘5 phút vàng’ trong phòng thi giúp thí sinh đạt kết quả caoNhiều học sinh bước vào phòng thi với tâm lý phải làm bài thật nhanh để giành lợi thế. Tuy nhiên, theo giáo viên, 5 phút đầu tiên sau khi nhận đề là khoảng thời gian giúp thí sinh định hình chiến lược, ổn định tâm lý và tránh những sai sót đáng tiếc.