Điểm thi lớp 10 TPHCM nhiều năm qua có sự chênh lệch rõ giữa các môn. Tiếng Anh dẫn đầu về số lượng điểm cao, trong khi Ngữ văn chưa từng xuất hiện điểm tuyệt đối, còn Toán có tỷ lệ bài thi dưới 5 điểm cao nhất.
Có điểm sáng tạo
Hôm nay là ngày thứ 5 TPHCM chấm thi lớp 10. Với môn Ngữ văn, dù đề thi nhiều năm qua thường được đánh giá hay, có tính phân hóa tốt và học sinh thành phố có không ít em xuất sắc, việc chấm thi nghiêm ngặt khiến điểm tuyệt đối ở môn này vẫn là điều chưa từng xảy ra.
Trước khi chấm thi lớp 10, Sở GD-ĐT TPHCM đã công bố đáp án môn Ngữ văn và thang chấm điểm. Về cách cho điểm, đáp án môn Ngữ văn lớp 10 TPHCM năm 2026 tiếp tục thể hiện tinh thần chấm mở, đề cao năng lực tư duy và khả năng diễn đạt của học sinh thay vì áp đặt một khuôn mẫu duy nhất.
Ở phần đọc hiểu, nhiều câu hỏi đều ghi rõ học sinh "có thể diễn đạt theo nhiều cách khác nhau, miễn hợp lý". Chẳng hạn, câu phân tích nhân vật Biết Điều hay câu nêu quan điểm về việc con người có đang dần sống như máy móc hay không đều không yêu cầu một đáp án cố định. Giám khảo sẽ căn cứ vào tính logic, sự phù hợp với ngữ liệu và khả năng lập luận của học sinh để cho điểm.
Đối với câu viết đoạn văn nghị luận văn học 200 chữ, đáp án chỉ đưa ra các gợi ý về nội dung chủ đề và nghệ thuật. Học sinh được quyền lựa chọn nhiều hướng tiếp cận khác nhau, miễn bám sát đoạn trích, có phân tích, có bằng chứng và làm rõ được vấn đề nghị luận. Những bài viết có phát hiện riêng, đánh giá xác đáng về nội dung và nghệ thuật sẽ được khuyến khích cho điểm cao.
Tương tự, ở bài nghị luận xã hội 4 điểm, đáp án chỉ xây dựng một số định hướng triển khai chứ không phải dàn ý bắt buộc. Học sinh có thể sử dụng kiến thức đời sống, trải nghiệm cá nhân và các dẫn chứng thực tế để lập luận. Ban ra đề đặc biệt khuyến khích những bài viết "có hơi thở cuộc sống, mang tính thời sự". Điều này đồng nghĩa những bài văn có chính kiến, góc nhìn riêng, lập luận thuyết phục sẽ có cơ hội đạt điểm cao hơn các bài viết khuôn mẫu.
Đáng chú ý, điểm sáng tạo được dành riêng ở cả câu nghị luận văn học (0,25 điểm) và bài nghị luận xã hội (0,5 điểm). Đây là phần điểm thưởng cho những bài viết có suy nghĩ sâu sắc, cách diễn đạt mới mẻ, giàu cảm xúc. Trong khi đó, các tiêu chí về chính tả, dùng từ, ngữ pháp và liên kết văn bản cũng được chấm riêng, cho thấy môn Ngữ văn không chỉ đánh giá nội dung mà còn đánh giá năng lực sử dụng tiếng Việt của học sinh.
Nhìn chung, cách cho điểm môn Ngữ văn khá linh hoạt, chú trọng quá trình tư duy, khả năng lập luận và tính sáng tạo. Điều này giúp hạn chế tình trạng học thuộc văn mẫu, đồng thời tạo điều kiện để học sinh thể hiện quan điểm và bản sắc cá nhân trong bài làm.
Những lỗi dễ khiến thí sinh mất điểm
Thạc sĩ Nguyễn Phước Bảo Khôi, giảng viên Trường ĐH Sư phạm TPHCM, nhận định phần viết chiếm 6/10 điểm sẽ quyết định phổ điểm của thí sinh bởi đây là phần đánh giá trực tiếp năng lực lập luận, phân tích và diễn đạt. Đề thi sáng rõ, không đánh đố nên dự kiến số bài dưới 5 điểm sẽ không nhiều. Tuy nhiên, trung vị điểm có thể ở mức 6,5 và bắt đầu phân hóa rõ từ mốc 7,5 điểm trở lên.
Theo ông, học sinh dễ mất điểm nếu không trả lời đầy đủ các yêu cầu ở phần Đọc hiểu, đặc biệt là các câu hỏi ở mức độ hiểu (câu 1b, 1c phần I; câu 1 phần II) và vận dụng (câu 1d phần I).
Với phần viết đoạn văn, nhiều em vẫn mắc các lỗi cơ bản như xuống hàng khi viết đoạn, viết quá ngắn hoặc quá dài so với yêu cầu. Không ít thí sinh cũng mất điểm ở những tiêu chí dễ đạt như câu mở đoạn thiếu thông tin cần thiết, thiếu câu kết đoạn hoặc kết đoạn sơ sài, phân tích nhưng không dẫn chứng từ ngữ liệu, hoặc lựa chọn phân tích đặc sắc nghệ thuật thay vì tập trung làm rõ nội dung, chủ đề của đoạn trích.
Tương tự, ở bài văn nghị luận xã hội, thí sinh thường không đạt tối đa điểm ở những phần tương đối dễ như mở bài chưa nêu rõ vấn đề nghị luận, bố cục bài viết chưa đầy đủ, kết bài còn vội vàng hoặc thiếu dẫn chứng khi triển khai luận điểm. Việc lựa chọn đề 2 cũng được dự báo sẽ khó tạo lợi thế hơn cho thí sinh.
Để đạt điểm cao, trước hết học sinh cần hoàn thành tốt phần Đọc hiểu ở cả hai ngữ liệu. Khi viết đoạn văn, nên lựa chọn hướng phân tích nội dung, chủ đề bởi đề đã có sự “hỗ trợ ngầm” thông qua các chi tiết được khai thác ở phần câu hỏi đọc hiểu. Với bài văn nghị luận xã hội, theo ông, những thí sinh lựa chọn đề 1 có thể có lợi thế hơn nhờ ngữ liệu đọc hiểu đã gợi mở khá rõ các biểu hiện, nguyên nhân, thực trạng và giải pháp liên quan đến vấn đề nghị luận.
Bên cạnh đó, thí sinh cần bảo đảm giành trọn điểm ở những tiêu chí dễ đáp ứng trong cả đoạn văn và bài văn. Quan trọng nhất là đảm bảo đúng chính tả, dùng từ chuẩn xác, ngữ pháp chặt chẽ và liên kết câu mạch lạc. Ngoài chất lượng bài làm, chữ viết rõ ràng, trình bày sạch đẹp, hạn chế bôi xóa cũng là một lợi thế đáng kể, giúp tạo thiện cảm với giám khảo, nhất là trong bối cảnh áp lực chấm thi năm nay khá lớn.
Dù đề thi Tiếng Anh tuyển sinh lớp 10 năm 2026 của TPHCM thay đổi theo hướng đánh giá năng lực, môn thi này vẫn sẽ xuất hiện không ít điểm 10 nhờ nền tảng ngoại ngữ vượt trội của học sinh khu vực TPHCM.
Nhiều năm qua, môn Ngữ văn thi lớp 10 tại TPHCM “vắng bóng" điểm tuyệt đối. Dù được xem là môn học có khả năng giúp thí sinh ghi điểm, nhưng thực tế cho thấy việc chạm điểm 10 là điều rất khó, phản ánh sự chặt chẽ trong cách ra đề và chấm thi.
.svg){kind=icon}
