Tất niên là ngày cuối cùng của năm, tức là ngày 30 tháng Chạp (với năm đủ) hoặc 29 tháng Chạp (với năm thiếu).

Nhà nghiên cứu văn hóa, chuyên gia phong thủy Phạm Đình Hải (Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam), cho biết theo truyền thống, vào ngày này, các gia đình Việt thường làm lễ cúng tất niên, hay còn gọi là “bữa cơm đoàn viên”. Các thành viên trong gia đình (rộng hơn là gia tộc) đều có mặt đầy đủ. 

Khi cúng lễ, gia chủ sẽ đọc văn khấn mời các vị gia thần, anh linh tổ tiên cùng về “vui Tết, đón xuân cùng con cháu”.

Xem nhanh:
  • Giờ đẹp cúng tất niên tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026
  • Mâm cúng tất niên tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026
  • Văn khấn cúng tất niên tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026
Giờ đẹp cúng tất niên tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026

Theo lịch Vạn niên, tất niên năm nay (tức 29 Tết, do năm thiếu) rơi vào thứ Hai, ngày 16/2/2026 dương lịch. Trong ngày này có một số khung giờ hoàng đạo gồm: giờ Thìn (7h-9h); giờ Tỵ (9h-11h); giờ Thân (15h-17h); giờ Dậu (17h-19h).

Trong đó, theo quan niệm phong thủy, khung giờ đẹp nhất để thực hiện các công việc quan trọng như cúng khấn là giờ Dậu (17h-19h).

Đây là khoảng thời gian âm dương hài hòa, thích hợp để thỉnh mời các vị thần và gia tiên về sum họp cùng con cháu, tạo nên không khí ấm cúng, gắn kết trong những giờ phút cuối năm.

Nếu cần chọn giờ đẹp cúng tất niên tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, gia chủ có thể tham khảo các gợi ý trên.

w ong cong ong tao 4 65205.jpg
Gia chủ có thể cúng tất niên tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 vào buổi chiều hoặc tối, tốt nhất là từ 17h-19h. Ảnh minh họa

Tuy nhiên, theo chuyên gia Phạm Đình Hải, tùy tình hình cụ thể, các gia đình có thể cúng vào buổi trưa hoặc chiều tối.

Mâm cúng tất niên tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026

Theo nghệ nhân ẩm thực Ánh Tuyết (Hà Nội), mâm cúng tất niên của mỗi vùng miền có sự khác biệt rõ rệt. Tùy theo sản vật của địa phương, mâm cỗ tất niên sẽ có những món ăn đặc trưng.

Ngoài ra, mâm cúng tất niên có thể bày ở trong nhà hoặc ngoài trời, tùy mong muốn, điều kiện của mỗi nhà và văn hóa từng địa phương.

mâm cúng   nguyễn hồng thúy.png
Mâm cúng tất niên chỉn chu, tươm tất, thể hiện lòng thành của gia chủ với các vị thần, gia tiên. Ảnh minh họa: Nguyễn Hồng Thúy

Mâm cúng tất niên ở miền Bắc

Nghệ nhân Ánh Tuyết cho biết, mâm cỗ miền Bắc nói chung và người Hà Nội nói riêng thường có xôi gấc, bánh chưng, dưa hành muối, nem, giò thủ, gà luộc và thịt đông. 

Các món ăn này phù hợp với tiết trời lạnh giá của miền Bắc khi đón năm mới. Trong đó, thịt đông là món ăn đặc trưng của người miền Bắc mà các vùng miền khác ít có. 

Ngoài những món kể trên, các gia đình thường có thêm một số món như: bóng xào thập cẩm, canh măng, miến xào mề gà... 

Mâm cúng tất niên ở miền Trung

Theo nghệ nhân Ánh Tuyết, mâm cúng tất niên của người miền Trung phản ánh rõ nét đặc sản, ẩm thực vùng miền.

Trong đó, mâm cỗ tất niên của người dân nơi đây thường có ít nhất 7 món, chủ yếu là các món ăn thường dùng trong cuộc sống hằng ngày, kèm một số món đặc biệt chỉ nấu vào ngày Tết.

Ngoài các món gà luộc, xôi, chè, mâm cúng tất niên miền Trung có thêm bánh tét hoặc bánh chưng, món hầm, thịt luộc tôm chua, tôm thịt rim, bò kho, cá chiên, nem chua, ram, gỏi…

Nếu như miền Bắc có thịt đông thì mâm cỗ cúng của người miền Trung không thể thiếu món thịt muối hoặc thịt ngâm mắm.

Mâm cúng tất niên ở miền Nam

Nghệ nhân Ánh Tuyết cho hay, điểm khác biệt rõ rệt trong mâm cúng tất niên của người miền Nam là món thịt kho trứng và canh khổ qua nhồi thịt. Bên cạnh đó còn có bánh tét với đủ loại nhân mặn ngọt và vô số loại bánh mứt, thể hiện vùng đất có sản vật trù phú.

Mâm cỗ cúng tất niên phương Nam không thể thiếu món thịt kho trứng. Quả trứng tròn, miếng thịt vuông tượng trưng cho trời tròn, đất vuông, mang ý nghĩa năm mới trọn vẹn, đầy đủ, sung túc.

Dân gian Nam bộ cho rằng, tất niên ăn món canh khổ qua nhồi thịt thì bao nhiêu cái khổ trong năm cũ sẽ qua hết, xua tan xui xẻo, đón tài lộc năm mới.

Văn khấn cúng tất niên tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026

Độc giả có thể tham khảo bài văn khấn dưới đây theo sách Văn khấn cổ truyền Việt Nam - NXB Văn hóa Thông tin:

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Con kính lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị tôn thần.

Con kính lạy ngài Kim niên Đương cai Thái Tuế chí đức tôn thần.

Con kính lạy các ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị đại vương.

Con kính lạy ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa tôn thần.

Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, Bản gia Táo quân, cùng tất cả các vị thần linh cai quản trong xứ này.

Con kính lạy chư gia Cao tằng Tổ khảo, Cao tằng Tổ tỷ, tiên linh nội ngoại họ...

Hôm nay là ngày 29 tháng Chạp năm Ất Tỵ

Tín chủ (chúng) con là:…

Ngụ tại:...

Trước án kính cẩn thưa trình: đông tàn sắp hết, năm kiệt tháng cùng, xuân tiết gần kề, minh niên sắp tới.

Chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sanh phẩm vật hương hoa, cơm canh thịnh soạn, sửa lễ tất niên, dâng cúng thiên địa tôn thần, phụng hiến tổ tiên, truy niệm chư linh.

Theo như thường lệ tuế trừ cáo tế cúi xin chư vị tôn thần, liệt vị gia tiên, bản xứ tiền hậu chư vị hương linh giáng lâm án tọa, phủ thùy chứng giám, thụ hưởng lễ vật phù hộ cho toàn gia lớn bé, trẻ già bình an thịnh vượng luôn luôn mạnh khoẻ, mọi sự bình an, vạn sự tốt lành, gia đình hòa thuận.

Thành tâm bái thỉnh, cúi xin chư vị tôn thần và gia tiên nội ngoại chứng giám phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật (3 lần, 3 lạy)