Bộ GD-ĐT vừa thông tin về công tác tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, theo đó, cả nước có 74 thí sinh bị đình chỉ.
Tại họp báo về kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, trả lời những câu hỏi liên quan đến đề thi môn Ngữ văn, GS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT), cho hay công tác đề thi là nhiệm vụ trọng tâm, được lãnh đạo Bộ GD-ĐT và Ban chỉ đạo có chỉ đạo sát sao. Một trong những nội dung đó là bảo đảm tính chất vùng miền, từ cách phát âm, làm sao để tạo tính công bằng cao nhất trong các môn học.
“Với môn Ngữ văn, chúng tôi nhận được ý kiến liên quan đến nội dung nghị luận xã hội. Những nội dung này trong quá trình soạn thảo đề cũng đã được bàn thảo. Đây là nội dung đặt vào phần phân hóa học sinh. Một điều khác biệt so với năm 2025, nội dung nghị luận xã hội 4 điểm, năm nay phần này chỉ 2 điểm. Đây là phần phân hóa và có tính mới”, ông Hà nói.
Theo ông Hà, phần nghị luận xã hội đánh giá khả năng hiểu biết, lập luận của học sinh. Tuy nhiên, trong lệnh hỏi đã rất rõ ràng, đầy đủ. “Đọc kỹ lệnh hỏi sẽ thấy không yêu cầu học sinh phải nói về thông tin chi tiết, ghi nhớ máy móc về tiểu sử,... của Steve Jobs.
Bên cạnh đó, “Steve Jobs Việt Nam” là phép ẩn dụ. Việc nhận biết nội dung ẩn dụ này cũng là nội dung đánh giá, có tính điểm cho học sinh.
Có thể thấy, trong cách sử dụng từ, nhóm tác giả đã khéo léo sử dụng. Từng câu, từng từ đã được chắt lọc cẩn thận, hỏi ý kiến chuyên môn, thậm chí tra từ điển các từ như ‘phát minh’, ‘đổi mới’. Hay ban đầu, nhóm tác giả cân nhắc những cụm từ như ‘những phát minh của’, sau đó lại dùng cụm ‘với những phát minh’”, ông Hà nói.
GS Nguyễn Ngọc Hà cũng khẳng định, môn Văn khác những môn thi khác, là vừa có tính khoa học, vừa có tính nghệ thuật. Với những môn học khác, trong nhiều trường hợp sẽ kiểm tra nội dung được quy định rõ trong chương trình, nhưng môn Văn lại có những nội dung mở.
So sánh với chương trình 2006, quá trình kiểm tra đánh giá xoay quanh hơn chục tác phẩm, việc học sinh học theo văn mẫu trở thành kinh điển. Đôi khi học sinh có thể viết rất hay nhưng lại là văn mẫu, từ đó hạn chế sự sáng tạo và cảm thụ của học sinh.
Với chương trình mới - Chương trình giáo dục phổ thông 2018, có sự khác biệt rất lớn. Như đề Văn năm nay đưa vào tác phẩm của Nguyễn Đình Thi hay nghị luận xã hội đưa ngữ liệu có tính thông điệp về đổi mới, đột phá khoa học công nghệ… Nhiều vấn đề đã được gửi gắm trong đề thi môn Văn.
Để tăng tính công bằng hơn trong chấm thi, GS Nguyễn Ngọc Hà cho hay, năm nay là năm đầu tiên mà Bộ GD-ĐT triển khai việc chấm thi môn Văn bằng phương pháp sử dụng Rubric.
“Tất nhiên cũng chỉ ở những phần nào cần thiết mà thôi”, ông Hà nói.
Việc này theo ông Hà, nhằm đảm bảo việc chấm thi môn tự luận đảm bảo được tính phân hóa, phân loại học sinh.
Ông Hà cho biết, Rubric sẽ giảm yếu tố chủ quan của người chấm trong quá trình chấm thi. Cụ thể, hệ thống sẽ gắn vào những tiêu chí nào thì tương ứng khung điểm.
Ông Hà cho hay, việc sử dụng Rubric cũng không hề đường đột. Bởi Bộ GD-ĐT cũng đã có tập huấn (trong Module thứ 3) và một số địa phương cũng đã sử dụng. “Hiểu đơn giản, giống như bảng biểu các phần của đáp án, cán bộ chấm thi có thể nhìn theo đó, nếu đáp ứng thì cho điểm. Việc này nhằm công bằng hơn trong việc chấm môn tự luận, đặc biệt là môn Ngữ văn - có tính định lượng khó hơn so với các môn khoa học cơ bản rất nhiều”, ông Hà nói.
Đại diện Bộ GD-ĐT cũng khẳng định việc áp dụng Rubric sẽ hạn chế những mâu thuẫn, dễ thống nhất trong việc chấm của các giáo viên.
GS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, khẳng định đề thi Ngữ văn bảo đảm tính phù hợp với các vùng miền. Riêng câu hỏi về "Steve Jobs Việt Nam" được đưa vào phần phân hóa thí sinh và từng câu, từng từ đã được chắt lọc cẩn thận.
Nhiều thí sinh thừa nhận gặp khó với câu hỏi về Steve Jobs trong đề Ngữ văn thi tốt nghiệp THPT 2026. Đáng chú ý, ngay cả tại TPHCM nơi học sinh có điều kiện tiếp cận Internet và công nghệ từ sớm vẫn nhầm Steve Jobs là "cha đẻ Google" hoặc Microsoft.
.svg){kind=icon}
