1.000 trẻ dậy thì sớm, mất 20cm chiều cao khi lớn

- BV Nhi Trung ương đang quản lý hơn 1.000 trẻ dậy thì sớm, nếu không can thiệp sớm, trẻ sẽ mất 12-20cm chiều cao khi lớn.

 

6-7 tuổi đã dậy thì

Dù vóc dáng bé nhỏ nhưng bé Đặng Thùy C., 7 tuổi ở Hà Đông, Hà Nội đã bắt đầu dậy thì, cao 1,3m. Mẹ bé chia sẻ, cách đây vài tháng, ngực bé bị sưng đau và to dần lên nhưng do dịch Covid-19 nên chị lần lữa đưa con đi khám.

Ngày 4/6, chị đưa con đến khám tại khoa Nội tiết – Chuyển hoá di truyền, BV Nhi Trung ương. Bác sĩ chẩn đoán bé bị dậy thì sớm trung ương, dù tử cung chưa to nhưng tuổi xương đã tương đương trẻ 11 tuổi 3 tháng. Bác sĩ khuyên gia đình dùng thuốc ức chế dậy thì sớm song mẹ bé cho biết sẽ về bàn thêm với gia đình.

{keywords}

Bé C. được xác định dậy thì sớm khi mới 7 tuổi. Ảnh: T.Hạnh

 

TS.BS Bùi Phương Thảo, Phó trưởng khoa Nội tiết - Chuyển hóa di truyền chia sẻ thêm, cách đây vài năm từng điều trị cho 2 chị em ruột trong một gia đình cùng bị dậy thì sớm. Cô chị dậy thì khi mới 6 tuổi, khi đó tuổi xương bằng trẻ 9 tuổi.

May mắn do được can thiệp sớm và duy trì đến năm 10 tuổi nên sau này khi trưởng thành, cô bé vẫn cao 1,6m. Vài năm sau, cô em cũng bị dậy thì sớm, hiện vẫn đang điều trị thuốc.

TS Thảo cho biết, vài năm trở lại đây, mỗi năm khoa tiếp nhận trên 350 trẻ đến khám, điều trị vì dậy thì sớm. Con số này cách đây 10 năm chỉ khoảng 10 cháu.

Hiện tại, khoa đang quản lý hơn 1.000 bệnh nhi bị dậy thì sớm, trong đó có trên 500 trẻ đang được điều trị bằng thuốc ức chế. Tỉ lệ nữ bị dậy thì sớm gấp 20 lần nam.

Theo TS Thảo, tuổi dậy thì ở cả nam và nữ ngày càng giảm. Cách đây 100 năm, tuổi có kinh nguyệt ở nữ từ 15-16 tuổi, đến giai đoạn năm 1990 giảm xuống còn 11-12 tuổi. Sau 30 năm, tuổi dậy thì của bé gái hiện tại là 8-13 tuổi, với bé trai là 9-14 tuổi.

Dậy thì sớm gồm 2 thể: Dậy thì sớm ngoại biên và dậy thì sớm trung ương. Trong đó, dậy thì sớm ngoại biên có liên quan đến bất thường buồng trứng, u nang buồng trứng, bệnh lý di truyền gây tiết hormone sinh dục. Trẻ bé nhất dậy thì sớm do hội chứng di truyền mới vài tháng tuổi.

Dậy thì sớm trung ương ở nữ có tới 90-95% không chẩn đoán được căn nguyên, tỉ lệ nhỏ còn lại có sự bất thường trong não, có u não gây kích thích tuyến sinh dục.

Trái lại, dậy thì lớn ở nam có tới 40-50% phát hiện bất thường trong não, dị tật não. 1.000 trẻ dậy thì sớm đang được quản lý tại BV Nhi Trung ương đều thuộc thể này, trong đó có những bé gái mới 3-4 tuổi.

Về thông tin cho rằng trẻ uống sữa, ăn thực phẩm chứa chất tăng trọng là một trong những nguyên nhân gây dậy thì sớm, TS Thảo bác bỏ.

“Đến nay chưa có bằng chứng khoa học hay nghiên cứu nào cho thấy uống sữa khiến trẻ dậy thì sớm. Tuy nhiên nếu cha mẹ để trẻ tiếp cận với phim ảnh người lớn sớm, có thể tác động tâm lý dẫn tới dậy thì sớm”, TS Thảo nhấn mạnh.

TS Thảo nói rõ, với trẻ dậy thì sớm, nếu không điều trị, các trẻ nữ khi lớn sẽ thấp hơn các bạn trung bình 12 cm, với trẻ nam là 20 cm.

Can thiệp sau 6 tuổi ít tác dụng

Để phát hiện trẻ dậy thì sớm, TS Thảo lưu ý các bậc cha mẹ cần thường xuyên quan tâm con để phát hiện sớm các đặc tính sinh dục, dấu hiệu nhận biết chung là trẻ cao vọt hơn các bạn, trung bình cao trên 6cm/năm, dậy thì chuyển đổi nhanh trong 3-6 tháng.

Các dấu hiệu bé gái dậy thì trước 8 tuổi như sưng đau tuyến vú, tuyến vú phát triển, mọc lông mu, có kinh nguyệt, ở trẻ nam trước 9 tuổi có ria mép, cơ bắp phát triển, mọc lông mu, dương vật to, tinh hoàn phát triển trên 4ml.

{keywords}

TS.BS Bùi Phương Thảo, Phó trưởng khoa Nội tiết - Chuyển hóa di truyền. Ảnh: T.Hạnh 

Để xác định trẻ dậy thì sớm, ngoài khai thác tiền sử, bác sĩ cho kiểm tra tuổi xương bằng cách chụp xương cổ tay, bàn tay trái, siêu âm tử cung, siêu âm buồng trứng, kiểm tra thượng thận có khối bất thường.

Nếu kích thước cổ tử cung dài trên 3,5cm, thể tích buồng trứng trên 20ml thì cần cảnh giác. Ngoài ra, một số trường hợp sẽ làm xét nghiệm hormone sinh dục, chụp cộng hưởng từ não để phát hiện tổn thương vì rất nhiều trường hợp phát hiện dậy thì sớm do vô tình chụp não kiểm tra khi khám sức khoẻ.

Khi tìm được căn nguyên dậy thì sớm, trường hợp có u não, u nang buồng trứng phải phẫu thuật, nếu tăng hormone sinh dục phải dùng hormone thay thế. Các trường hợp không tìm được nguyên nhân sẽ dùng thuốc.

“Một đứa trẻ nếu được phát hiện dậy thì sớm trước 6 tuổi nhưng không can thiệp, chiều cao khi lớn dưới 1,5m. Ngược lại, nếu được điều trị liên tục đến năm 10 tuổi, chiều cao có thể lên 1,58-1,6m”, TS Thảo thông tin.

Thúy Hạnh

tin nổi bật

Những người tuyệt đối không nên dùng thuốc tránh thai khẩn cấp

Sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp mang lại hiệu quả cao, nhanh chóng. Tuy nhiên, biện pháp này không phải phù hợp với tất cả phụ nữ.

Chế độ ăn dễ áp dụng giúp giảm béo bụng rõ rệt

Những người theo chế độ ăn kiêng Địa Trung Hải "xanh” đốt cháy chất béo nội tạng gấp 4 lần so với nhiều hình thức khác.

Căn bệnh khiến người đàn ông không thể ngừng nói dối

Massimine kể mình đã leo đỉnh Everest trong khi thực tế đang ở Campuchia. Anh nói nơi sinh là Italy dù chào đời ở Mỹ.

Nhận tin mắc ung thư, không thể mang thai khi mới 28 tuổi

Đi khám tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội vì thấy ra máu âm đạo bất thường, chị T.A (28 tuổi, Hà Nội) bất ngờ khi bác sĩ thông báo bản thân mắc ung thư cổ tử cung.

Phát hiện khối u lớn trong não sau cơn đau đầu dữ dội

Sau cơn đau đầu dữ dội bất ngờ, bệnh nhân ngã vật xuống, người thân gọi nhưng không đáp ứng. Tại viện, ông được chẩn đoán có khối u trong não.

Lý giải về chiếc áo của cầu thủ ghi bàn thắng 'vàng' cho Hàn Quốc

Chiếc áo bó sát màu đen của Hwang Hee-Chan giúp thu thập các dữ liệu thi đấu trong suốt trận.

Người phụ nữ mất dần thị lực vì chất độc trong kem trắng da

Nữ bệnh nhân mất một phần thị lực do ngộ độc thủy ngân trong kem làm trắng da.

Thói quen phổ biến trong nhà bếp có thể gây hại sức khỏe

Một số sai lầm khi chế biến và bảo quản thực phẩm khá phổ biến có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe.

Cách tắm khi trời lạnh để tránh đột quỵ

Nhiều người, đặc biệt là bệnh nhân đang điều trị, cho rằng cần kiêng tắm để tránh nhiễm lạnh. Tuy nhiên, sai lầm này có thể dẫn đến tình trạng "bệnh chồng bệnh".

Cảnh báo nguy cơ nhồi máu cơ tim khi xem bóng đá mùa World Cup

Sự phấn khích hay căng thẳng khi theo dõi mỗi trận bóng mùa World Cup kèm theo tình trạng thiếu ngủ, lạm dụng rượu bia có thể khiến nhiều người gặp các biến cố liên quan tim mạch.

Vụ nghi ngộ độc rượu: 3 người xuất viện, một bệnh nhân vẫn hôn mê sâu

Sau nhiều ngày được các bác sĩ chăm sóc, 3 bệnh nhân đã được về nhà, 2 người còn lại vẫn điều trị ở bệnh viện tại Lâm Đồng.

Mỗi năm, Việt Nam thêm 16.000 ca ung thư đại trực tràng

Đa số người bệnh ung thư đại trực tràng được phát hiện ở giai đoạn muộn nên việc điều trị khó khăn, tốn kém.

Những sáng kiến công nghệ trong chăm sóc sức khỏe của Abbott

Abbott đã nỗ lực nghiên cứu để tạo ra những công nghệ mới trong chăm sóc sức khỏe. Đến cuối năm 2021, công nghệ và sản phẩm của công ty đã trải rộng các lĩnh vực, từ dinh dưỡng, dược phẩm đến chẩn đoán và thiết bị y tế.

Can thiệp bào thai thành công, cứu sống hàng trăm em bé ngay từ trong bụng mẹ

Tám năm chữa vô sinh, đến khi mang thai được vài tháng, chị H. nhận tin các bé mắc hội chứng truyền máu song thai, nguy cơ dị tật rất nặng, thiểu năng trí tuệ hoặc chết lưu trong bụng mẹ.

Phát hiện ký sinh trùng trong khối u trên má sau khi bị muỗi đốt

Các bác sĩ người Nga phát hiện con giun dài 12 cm trong má của bệnh nhân khi tiến hành loại bỏ khối u trên mặt.