3G chưa phất, khởi đầu sáp nhập

Theo số liệu thống kê của Báo Bưu điện Việt Nam, hiện thị trường đang có khoảng 65 triệu thuê bao đang có cước.

Thị trường di động năm 2010:

Tạm lắng câu chuyện số 1

Nếu như những năm trước câu chuyện tranh cãi về số 1 trên thị trường di động vẫn là "cuộc chiến tay đôi" của Viettel – MobiFone, thì nay câu chuyện này đã tạm lắng xuống. Viettel vẫn đạt tốc độ phát triển thuê bao tốt nhất và có một khoảng cách nhất định với MobiFone. Xét về số lượng thuê bao thì 3 mạng di động lớn có một khoảng cách vị trí tương đối rõ ràng, trong đó đứng đầu là Viettel, kế đến là MobiFone và thứ ba là VinaPhone. Thế nhưng, nếu xét về doanh thu trên mỗi thuê bao thì MobiFone vẫn đang "thống trị", kế đến là VinaPhone và thứ ba là Viettel.

Cho dù có thể xếp hạng các mạng di động theo số thuê bao tương đối dễ dàng, nhưng liệu số thuê bao thực của các mạng di động là bao nhiều thì chưa có một câu trả lời rõ ràng, mặc dù Bộ TT&TT đã ra văn bản với quyết tâm đưa việc khai báo và công bố số liệu thuê bao di động vào "khuôn khổ". Theo đó, Bộ TT&TT quy định tổng số thuê bao của một mạng di động được xác định là tổng số thuê bao phát sinh lưu lượng đi hoặc đến trong thời gian 1 tháng.

Bộ TT&TT khẳng định đây là cách tính số liệu chính thức về số thuê bao của mỗi mạng di động được dùng để báo cáo lên cơ quan quản lý nhà nước và công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng. Thế nhưng, cho đến thời điểm này vẫn trong tình trạng "loạn" số liệu thuê bao của nhà mạng. Theo số liệu thống kê của Báo Bưu điện Việt Nam, thì hiện thị trường đang có khoảng 65 triệu thuê bao đang có cước.

Những năm trước đây, thị trường liên tục phát triển bùng nổ thuê bao và nhà mạng liên tục xin đầu số. Nhưng sau đó, "gió đã đổi chiều" khi Bộ TT&TT đã ra Thông tư về khuyến mãi trong lĩnh vực di động, trong đó quy định rõ các mạng di động không được khuyến mãi vượt quá 50% giá trị hàng hoá trước thời điểm khuyến mãi trong lĩnh vực dịch vụ di động (quy định có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2010). Thông tư này đã đặt dấu chấm hết cho các chương trình khuyến mãi kiểu mua SIM thay thẻ cào, dù sau đó các mạng di động đã chạy đua khuyến mãi cho thẻ nạp với mức tặng từ 50% đến 170%.

Bộ TT&TT cho biết, sau khi xiết khuyến mãi, các mạng di động đã không còn "đốt" đầu số như trước nữa và như vậy sẽ bớt đi tình trạng thuê bao ảo và lãng phí tài nguyên kho số. Một số mạng di động lớn cho rằng thị trường di động năm 2010 chủ yếu là giành giật khách hàng của nhau nhiều hơn là thu hút được thêm các thuê bao mới.

Song thị phần chủ yếu của thị trường này vẫn nằm trong tay 3 mạng di động lớn là Viettel, MobiFone và VinaPhone. Những mạng nhỏ chưa thể gây đột phá trên thị trường di động. Năm 2010 được nhận định là năm trầm lắng của tân binh Beeline, thậm chí đã có lúc người ta không còn nghe thấy tên này trên các phương tiện truyền thông nữa.

3G chưa bùng nổ

Tháng 6/2010, EVN Telecom chính thức nhảy vào cung cấp dịch vụ 3G. EVN Telecom cũng thừa nhận, thị trường 3G không phải là "xa lộ trải hoa hồng". Giới truyền thông đánh giá sự kiện này giống như việc EVN Telecom "nhảy vào chảo lửa" vì cuộc chơi đang có lợi thế trong tay 3 mạng di động lớn. Trong khi EVN Telecom tuyên bố khai trương mạng 3G, thì đối tác liên danh thi tuyển giấy phép 3G với EVN Telecom là Hanoi Telecom vẫn im hơi lặng tiếng cho dù trước đó họ đã thông báo sẽ chi khoảng 6.000 tỷ đồng trong 3 năm, đồng thời đảm bảo phủ sóng 3G tới 50% dân cư khi cung cấp dịch vụ.

Sau hơn một năm chính thức cung cấp dịch vụ, số lượng thuê bao 3G thực sự phát sinh cước hàng tháng của các mạng di động vẫn còn hạn chế. Viettel cho rằng hiện chỉ có khoảng 5% thuê bao đang sử dụng dịch vụ 3G. Theo đánh giá của một số chuyên gia, cần phải tạo ra được một ứng dụng mang tính đột biến thì khi ấy dịch vụ 3G sẽ phát triển mạnh hơn. Trong khi đó, hiện nay chủ yếu là download music, còn video call cũng không nhiều người dùng.

Trong khi thuê bao 3G hiện tại vẫn chưa bùng nổ thì Viettel lại tin tưởng vào tương lai của 3G. Đến cuối năm 2010, Viettel đạt con số 17.000 trạm BTS 3G và quyết định lắp thêm 10.000 trạm BTS 3G để nâng số trạm BTS 3G của mạng này lên con số 27.000 trạm vào quý I/2011. Viettel đã đưa ra mục tiêu đến năm 2020 sẽ có 95% dân số được phủ sóng di động băng rộng.

Nhưng với những bước đột phá như vậy, năm 2011, Viettel sẽ hoàn thành mục tiêu này và về đích trước 9 năm theo mục tiêu Thủ tướng đề ra trong Đề án Đưa Việt Nam sớm trở thành quốc gia mạnh về CNTT - TT. "Việc Viettel quyết định đầu tư cho 3G lớn như vậy đã đưa Việt Nam trở thành nước có mạng di động băng rộng lớn nhất ASEAN. Nếu xét về tốc độ triển khai mạng 3G thì Việt Nam cũng là quốc gia có tốc độ phủ mạng 3G thuộc hàng nhanh nhất thế giới", ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Tổng giám đốc Viettel nói.

Bắt đầu xu hướng mua bán, sáp nhập

Vài năm trước, các chuyên gia đã dự báo những chuyện mua bán, sáp nhập chắc chắn sẽ xảy ra ở thị trường Việt Nam. Tháng 11/2010, FPT và Công ty Viễn thông FPT (FPT Telecom) tuyên bố sẽ mua hơn 50% cổ phần EVN Telecom là dấu hiệu khởi đầu hoạt động mua bán và sáp nhập giữa các mạng di động của Việt Nam. Trước đó, có nguồn tin cho hay Tập đoàn Điện lực cũng vừa có buổi gặp với một mạng di động lớn của Việt Nam đề cập đến vấn đề "sang tên, chuyển khẩu" mạng đi dộng EVN Telecom, song cuộc gặp gỡ này không có kết quả.

Trong khi đó, việc chuyển đổi mô hình kinh doanh của mạng di động S-Fone đã đến hồi kết thúc sau khi toàn bộ nhân sự phía đối tác SK Telecom rút về nước trong tháng 1/2010. Sau sự việc này, SPT sẽ buộc phải tìm đối tác mới để "chống lưng" cho mạng S-Fone.

Mới đây, ông Nguyễn Thành Nam, Tổng giám đốc FPT cho biết tập đoàn này đã có ý định mua lại mạng S-Fone của SPT trước khi quyết định mua cổ phần của EVN Telecom. Tuy nhiên, việc mua lại EVN Telecom đối với FPT là một canh bạc, tỉ lệ thắng thua là 50 – 50. Động thái này thể hiện khát vọng của FPT muốn nhanh chóng nhảy vào thị trường di động. Trước đó, FPT Telecom cũng đã xin thử nghiệm LTE và đang quyết tâm bước chân vào thị trường di động với tấm giấy phép này.

Thị trường di động năm 2010 còn chứng kiến thêm tuyên bố của VTC "bành trướng" sang lĩnh vực di động bằng cách sử dụng hạ tầng của EVN Telecom để cung cấp mạng di động ảo. Đến thời điểm này, cả hai mạng di động ảo đã được cấp phép là Đông Dương Telecom và VTC đều im hơi lặng tiếng. Giới phân tích cho rằng "cửa" cho các mạng di động ảo đang quá hẹp, khi mà cuộc chiến giữa các mạng có hạ tầng đang quyết liệt và đẩy mức cước tiệm cận với giá thành.

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 1, 2 ra ngày 1/1/2011.