‘Anh Mạnh ạ, giáo dục rất đơn giản’

GS Hồ Ngọc Đại nói với nguyên Tổng bí thư Nông Đức Mạnh: “Anh Mạnh ạ, giáo dục rất đơn giản. Chỉ có mấy chữ, anh với tôi chia nhau. Có 4 chữ: Anh là “Ai cũng được học”. Còn tôi là “Ai cũng học được”.
GS Hồ Ngọc Đại nói với nguyên Tổng bí thư Nông Đức Mạnh: “Anh Mạnh ạ, giáo dục rất đơn giản. Chỉ có mấy chữ, anh với tôi chia nhau. Có 4 chữ: Anh là “Ai cũng được học”. Còn tôi là “Ai cũng học được”.


GS Hồ Ngọc Đại phát biểu tại hội thảo

GS Hồ Ngọc Đại nhắc lại chuyện này tại hội thảo “Khoa học sư phạm trong chiến lược phát triển giáo viên- Yếu tố căn bản đổi mới giáo dục Việt Nam” diễn ra ngày 28/12.

Cho rằng chủ đề của hội thảo rất quan trọng, ông kiên nhẫn ngồi lắng nghe những tham luận phải nói là dài hơi của các nhà khoa học về giáo dục.

Hơn 11 giờ trưa, GS Hồ Ngọc Đại được mời phát biểu. Khi đứng giữa hội thảo về khoa học sư phạm, lĩnh vực mà ông đã dành cả cuộc đời “chịu thua tất cả chỉ để được công nghệ giáo dục”, ông vẫn nhắc lại lời từng nói trong cuốn sách xuất bản năm 1983, ngay trang đầu tiên của mục 1, chương 1, phần thứ nhất, ở dòng đầu tiên: “Hiện nay còn chưa có trường sư phạm.”

Sau 20 năm, ông vẫn nhắc lại điều đó và nói thêm, mình yêu trường sư phạm những cũng chính vì thế mà giận nó.

GS nhắc nhở: “Chúng ta cần phải quan tâm đến nghiệp vụ sư phạm hiện đại. Đó là sứ mệnh của Viện Khoa học giáo dục, Viện khoa học sư phạm.”

Tất cả các nhà khoa học giáo dục tại hội thảo đều chung suy nghĩ: sự phát triển của khoa học sư phạm như hội thảo đang bàn đến là tiền đề của chất lượng giáo viên.

Nguyên phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình có mặt trong hội thảo chia sẻ:

“Chất lượng giáo dục, đặc biệt là ở giáo dục phổ thông, không thể vượt qua chất lượng đội ngũ giáo viên. Mà chất lượng giáo viên, theo tôi, những người phụ trách công tác người thầy phải có trách nhiệm to lớn.”

Tuy nhiên, trong thực tế, khoa học sư phạm vẫn đang phải loay hoay khẳng định lại vị trí của mình khi toàn ngành giáo dục đang sôi sục với công cuộc đổi mới giáo dục.

Sự ngược đời đó là có thật, như PGS.TS Nghiêm Đình Vỳ, Viện khoa học xã hội- ĐHSP Hà Nội nói: “Trong các trường sư phạm còn coi trọng khoa học cơ bản hơn khoa học sư phạm, môn Giáo dục học bị coi là môn học hạng hai.”

“Những nội dung của khoa học sư phạm như Tâm lý học, khoa học giáo dục, nhân văn, nghiệp vụ sư phạm còn chưa có tỷ trọng thích đáng trong chương trình đào tạo.”- Lời nguyên phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình.

Từ trong nhận thức, ngay giữa yêu cầu đổi mới giáo dục, khoa học sư phạm còn chưa được coi trọng như vậy nên kinh phí đầu tư còn thấp, số lượng người ít ỏi. Vì thế, trường sư phạm dường như vẫn chưa thoát khỏi nhận xét của GS Hồ Ngọc Đại từ 20 năm về trước. Điều này được chính Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển chỉ ra:

“Chúng ta có viện, có trung tâm, có các nhà nghiên cứu nhưng kết quả cứ đi đâu, không tạo thành sức mạnh chung của hệ thống sư phạm, không đưa ra những kiến nghị sát, mạnh mẽ cho nhà nước, cho Bộ GD-ĐT. Chúng ta nghiên cứu vấn đề gì? Chúng ta nên đưa ra các dự báo trước đề ngành chuẩn bị. Hiện nay, chúng ta vẫn làm những việc mà cơ quan quản lý đặt hàng nhiều hơn."

Như thế, bên cạnh việc chưa được đánh giá đúng vai trò, bản thân khoa học sư phạm-khoa học giáo dục còn cần xem lại hướng nghiên cứu, nội dung quan tâm của mình đã thực sự phù hợp? Vì thế, GS Hồ Ngọc Đại đã chia sẻ quan điểm về người thầy, đối tượng chính của khoa học sư phạm: “Thầy giáo hiện đại là người lao động sản xuất có nghiệp vụ sư phạm, như tất cả mọi người lao động. Và nghiệp vụ sư phạm hiện đại hoàn toàn khác với thời của Khổng Tử.”

Nghiệp vụ sư phạm đó, như lần nguyên Tổng bí thư Nông Đức Mạnh đến thăm, ông đã nói:

“Anh Mạnh ạ, giáo dục rất đơn giản. Chỉ có mấy chữ anh với tôi chia nhau. Có 4 chữ: Anh là “Ai cũng được học”. Còn tôi là “Ai cũng học được”. Đi học mà không học được thì đi làm gì? Cho nên, đã đi học thì phải học được và việc đó là việc của nghiệp vụ sư phạm. Nghiệp vụ sư phạm phải xử lý, ai đã đi học thì phải học được.”


Một viện nghiên cứu sư phạm là một tư tưởng khoa học, một hướng đi khoa học, một cách làm khoa học- GS Đại kết luận.

Câu chuyện của GS Hồ Ngọc Đại: Chỉ là 8% với cô, nhưng là 100% với cuộc đời học sinh

Tôi chỉ nói về học sinh thế kỷ 21.

Tất cả trẻ em sinh năm 2001, đến năm 2007 vào lớp 1, năm 2019 đi bầu đại biểu quốc hội. Là người Việt Nam đều phải vào một nhà trường. Ngày trước, chỉ có 5% đi học. Nếu các em thi đỗ, trượt, học hay, học dở thì có 95% nuôi sống. Bây giờ 100% đi học, ai nuôi?

Số mệnh của đất nước phụ thuộc vào giáo dục. Nền giáo dục như thế nào, đất nước sẽ như thế ấy.

Nếu 5% dân cư đi học, có thể trượt đỗ bao nhiêu cũng được, không quan trọng gì cả. Cuộc sống vẫn tồn tại vì 95% vẫn nuôi sống. Bây giờ 100% dân cư đi học mà giáo dục lại làm phập phù, thì sẽ như thế nào? Đó là vô trách nhiệm.

Có một lần tôi đi đến một huyện, có một cô giáo bảo tôi: “Chưa bao giờ có kết quả lạ lùng như thế này: 92% học sinh giỏi và khá.”

Tôi hỏi: Thế 8% kia cô bằng lòng à? 8% đối với cô nhưng là 100% đối với học sinh, 100% đối với gia đình học sinh, đối với dòng họ học sinh. Cô cứ thản nhiên như không, chỉ quan tâm đến 92% kia, còn 8% lờ đi. Cô giáo cứ nghĩ càng lâu lại...càng khóc.

Nói như vậy, để biết chúng ta bước qua một nền giáo dục theo nguyên lý hoàn toàn khác. Nguyên lý của tôi khác với người từng nói: Có 5 cái, anh gạt bỏ 2-3 cái cũng được. Nhưng nguyên lý của tôi là không gạt bỏ cái nào cả.


Nguyễn Hường

tin nổi bật

Hiệu trưởng ĐH Sư phạm Hà Nội thông tin về đề thi đánh giá năng lực năm 2023

Ngày 2/2, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội đã tổ chức buổi thông tin về kỳ thi Đánh giá năng lực năm 2023.

Chuyện cô bé 7 tuổi bị bóng đen đi theo và lời cảnh báo cho bố mẹ

Câu chuyện có thật của cô bé Tiểu Hồng 7 tuổi ở Trung Quốc bị bóng đen đi theo suốt thời gian dài đã gióng lên hồi chuông cảnh báo cho các bậc phụ huynh về vai trò của việc lắng nghe con.

Nam sinh ĐH Princeton phát minh ra 'khắc tinh' của ChatGPT

GPTZero - ứng dụng có thể phát hiện được văn bản do AI viết - được Edward Tian viết trong một quán cafe ở Toronto (Canada) và nhận hơn 80.000 lượt truy cập kể từ khi ra mắt vào ngày 03/01/2023.

Bà mẹ gây tranh cãi cho con trai 6 tuổi vào nhà vệ sinh nữ

Vừa qua, truyền thông Trung Quốc xôn xao sự việc một bà mẹ cho con trai 6 tuổi vào nhà vệ sinh nữ ở nơi công cộng làm dấy lên những cuộc tranh luận sôi nổi trên mạng xã hội.

Con sông nào dài nhất thế giới nhưng không có một cây cầu bắc qua?

Có độ dài gần 7.000 km và chảy qua lãnh thổ của 3 quốc gia, nhưng trên con sông này hoàn toàn không có cây cầu nào xuất hiện.

Lệ phí các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy tăng cao

Năm 2023, lệ phí dự các kỳ thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia Hà Nội và ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức đều tăng cao so với năm ngoái.

GenZ nói gì về cơn sốt ChatGPT?

Nguyễn Mai Hương (SN 1998), cựu sinh viên ĐH Kinh tế Quốc dân, cho rằng qua trải nghiệm của các bạn cô đều đánh giá ChatGPT là một trong những Chatbot thông minh nhất mà họ từng tương tác.

Các trường đại học tuyển sinh bằng IELTS năm 2023

Hiện, nhiều trường ĐH công bố phương án tuyển sinh năm 2023. Trong đó không ít trường sử dụng phương thức xét tuyển dựa vào chứng chỉ ngoại ngữ IELTS.

Khi nào mới có được một giáo viên giỏi?

Chỉ khi nào những thế hệ học sinh đã trưởng thành biết ơn và hạnh phúc vì những gì đã nhận được dưới sự dìu dắt của thầy cô, khi đó ta mới có một giáo viên giỏi.

Phụ huynh vào trường tát 2 học sinh vì mâu thuẫn với con mình

Chiều 1/2, lãnh đạo Sở GD-ĐT tỉnh Vĩnh Long cho biết, đã nắm được vụ việc phụ huynh vào trường đánh bạn của con, xảy ra tại Trường tiểu học Tân An Thạnh (điểm phụ) ở huyện Bình Tân.

Nhiều trường phổ thông tuyển thẳng học sinh bằng IELTS

Không ít trường phổ thông ở Hà Nội hiện nay xét tuyển thẳng học sinh vào lớp 10 bằng kết quả IELTS.

Giáo viên miền núi 'tung chiêu', vận động học sinh quay lại trường

Hết kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, nhiều học sinh miền núi tỉnh Quảng Trị vì nhiều lý do vẫn không quay lại trường học. Nhiều giáo viên trên địa bàn phải mua sách, bánh kẹo đến nhà 'lì xì', vận động các em đến trường.

Bộ tộc nổi tiếng nào có phụ nữ cắt bỏ một bên ngực trái và đi đánh trận?

Đây là bộ tộc nổi tiếng trong Thần thoại Hy Lạp. Theo tục lệ của bộ tộc này, phụ nữ giữ vai trò chỉ huy và thường xuyên đi chinh chiến. Trong khi đó, đàn ông sẽ phụ trách làm các công việc nhà.

ChatGPT: Giáo viên 'vật lộn', nhiều trường cấm sử dụng

Công nghệ ChatGPT mới đang thách thức các nhà giáo dục ở mọi cấp độ trên toàn thế giới.

Tất cả học sinh TP.HCM thi vào lớp 10 phải đăng ký trực tuyến

Năm nay tất cả học sinh TP.HCM thi vào lớp 10 đều phải đăng ký trực tuyến, bao gồm đăng ký thi vào lớp 10 thường, lớp 10 trường chuyên, lớp chuyên trong trường phổ thông và chương trình tiếng Anh tích hợp.