Nguy cơ nhiễm RSV thường trực suốt năm đầu đời của trẻ nhũ nhi
Năm đầu đời là giai đoạn trẻ bắt đầu tiếp xúc nhiều với môi trường xung quanh, đồng thời cũng là thời điểm nguy cơ nhiễm RSV hiện hữu trong sinh hoạt hằng ngày. Loại virus này dễ lây truyền qua đường hô hấp thông qua các giọt bắn phát tán khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. RSV cũng có thể tồn tại trên nhiều bề mặt, vật dụng quen thuộc như đồ chơi, cũi hay tay nắm cửa, khiến trẻ dễ tiếp xúc với virus trong sinh hoạt hằng ngày.
Hệ miễn dịch của trẻ nhũ nhi còn rất non yếu nên khi bị nhiễm RSV có thể diễn tiến khó lường và nặng lên nhanh chóng. Trẻ ban đầu chỉ có biểu hiện giống cảm lạnh thông thường như sổ mũi, ho nhẹ, bú kém. Tuy nhiên, chỉ sau 2-3 ngày, virus có thể tấn công sâu xuống đường hô hấp dưới gây viêm tiểu phế quản, viêm phổi, thở mệt, suy hô hấp. Nhiều trường hợp phải nhập viện để thở oxy, hỗ trợ hô hấp hoặc chăm sóc tích cực. Điều đáng lo ngại là rất khó dự đoán trẻ nào sẽ chuyển nặng và thời điểm bệnh trở nặng xảy ra khi nào, kể cả ở những trẻ trước đó hoàn toàn khỏe mạnh.
Nguy cơ nhập viện do RSV hiện hữu xuyên suốt từng tháng tuổi trong năm đầu đời. Nhiều phụ huynh thường nghĩ rằng khi con lớn hơn, bước sang giai đoạn 6-12 tháng tuổi thì đã an toàn hơn. Thực tế cho thấy, các trẻ từ 6-12 tháng vẫn bị viêm tiểu phế quản do RSV, vẫn cần đi khám bệnh và vẫn có nguy cơ phải nhập viện điều trị.
Một nghiên cứu tại Mỹ cho thấy trẻ 6-11 tháng vẫn có tỷ lệ phải đến khoa Cấp cứu bằng gần 77% so với nhóm 0-5 tháng tuổi, trong khi tỷ lệ khám tại phòng khám Nhi cao hơn khoảng 14%.
Số liệu tại Bệnh viện Nhi Trung ương cũng cho thấy nhóm trẻ 6-12 tháng vẫn chiếm tỷ trọng cao trong số các trẻ khám và nhập viện điều trị. Điều này khẳng định tất cả trẻ nhũ nhi, kể cả nhóm 6-12 tháng tuổi đều có nguy cơ mắc bệnh và cần chăm sóc y tế. Hơn nữa, miễn dịch tự nhiên sau mắc bệnh không kéo dài được lâu, trẻ vẫn có nguy cơ tái nhiễm trong suốt năm đầu đời và các năm sau đó.
Tạo dựng nền tảng sức khỏe cho con từ những tháng đầu đời
Hiện bệnh do RSV chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Việc điều trị chủ yếu tập trung kiểm soát triệu chứng và hỗ trợ hô hấp. Với các ca nặng, trẻ có thể cần hồi sức tích cực, thở oxy, thở máy. Vì vậy, chủ động phòng ngừa bằng tiêm chủng được xem là giải pháp quan trọng để giảm nguy cơ bệnh nặng ngay trong giai đoạn đầu đời.
Bên cạnh vắc xin tiêm cho phụ nữ mang thai để trẻ được bảo vệ gián tiếp, hiện nay còn có giải pháp mới là kháng thể đơn dòng, giúp bảo vệ trực tiếp cho trẻ khỏi RSV. Kháng thể đơn dòng có thể được sử dụng cho trẻ nhũ nhi ở bất kỳ thời điểm nào, bao gồm ngay sau khi sinh, mang lại sự bảo vệ nhanh chóng và trực tiếp chống lại RSV trong năm đầu đời quan trọng.
Theo các chuyên gia, cơ chế hoạt động của vắc xin và kháng thể đơn dòng là khác nhau. Vắc xin giống như “người huấn luyện” - giúp cơ thể trẻ học cách chống lại nhiễm trùng theo thời gian, thường cần vài tuần để phát huy hiệu quả và khả năng tạo kháng thể cũng phụ thuộc vào hệ miễn dịch của người được tiêm. Còn kháng thể đơn dòng giống như “người bảo vệ có sẵn”, bắt đầu bảo vệ sớm cho trẻ sau khi tiêm mà không cần thời gian để “huấn luyện” hệ miễn dịch.
Chủ động bảo vệ trẻ khỏi RSV, trẻ sẽ giảm nguy cơ nhập viện, gia đình cũng giảm chi phí khám chữa bệnh, thuốc men và thời gian chăm sóc kéo dài. Ở góc độ cộng đồng, việc chủ động bảo vệ trẻ còn góp phần giảm tải cho các cơ sở y tế trong mùa cao điểm bệnh hô hấp, giúp nguồn lực được dành cho những trường hợp cần chăm sóc chuyên sâu hơn.
Hải Đường
.svg){kind=icon}
