Apple và Google đang trong cuộc đua đón đầu nhu cầu của người dùng. Hai gã khổng lồ của làng công nghệ không ngừng bổ sung tính năng mới có thể cung cấp thông tin trước khi người dùng kịp hỏi. Động thái của họ cho thấy smartphone ngày càng phát triển thành loại thiết bị tự động phân phối thông tin thay vì bị động như trước kia.

Tuy nhiên, cả hai lại tiếp cận theo các hướng khác nhau, phản ánh ưu tiên và chuyên môn riêng của mỗi hãng. Proactive Assistant, tính năng trong iOS 9, có thể học hành vi của người dùng từ thông tin lưu trên iPhone. Ngược lại, Google Now lại thu thập dữ liệu từ tất cả dịch vụ và tìm kiếm trên mạng.

Apple và Google hi vọng các tính năng mới sẽ giữ lại khách hàng trung thành và “khóa chân” họ trong các dịch vụ hái ra tiền: với Apple là thêm nhiều người dùng iPhone, với Google là thêm nhiều người dùng cho các nhà quảng cáo. Ngoài ra, khả năng đoán trước nhu cầu và cung cấp đúng thời điểm vô cùng quan trọng với các thiết bị tương lai như smartwatch và xe hơi thông minh.

Những nỗ lực kể trên của Google và Apple chỉ là một phần trong làn sóng “trợ lý ảo” đang nổi lên mạnh mẽ thời gian gần đây. Microsoft cũng có Cortana trong mọi thiết bị chạy Windows. Trong khi đó, trợ lý ảo của Amazon là Alexa, tồn tại trong loa Echo.

Tại hội nghị nhà phát triển diễn ra tháng 5/2015, Google trình diễn năng lực của Google Now khi nó thông báo cho một người về trạm xăng khi trả xe và có thể cần đổ xăng. Google còn suy luận thời gian trả xe từ các email về hành trình của du khách gửi từ hãng hàng không.

Google Now ra mắt năm 2012 có thể “đào bới” dữ liệu duyệt web và tìm kiếm web, dịch vụ Google như Gmail, lịch, YouTube, dữ liệu từ điện thoại như vị trí, thời gian, sử dụng ứng dụng. Công ty cho biết nó cần nhiều thông tin nhất có thể để đưa ra các gợi ý hữu ích nhất.

Hướng đi của Apple bảo thủ hơn, chỉ giới hạn trong các thông tin lưu trên điện thoại. Theo “táo khuyết”, iPhone biết ứng dụng nào bạn đang dùng, khi nào dùng và trong bao lâu. Nó cũng biết bạn đang ở đâu và ở cùng ai. Nó cũng có quyền truy cập email nhưng chỉ nhằm mục đích xác định người gọi hoặc tạo sự kiện trên lịch.

Kết quả là Apple không thể tái hiện những gì Google Now đang làm được. Phiên bản iOS sắp tới có tính năng Siri Spotlight, gợi ý cho mọi người danh bạ dựa trên các cuộc họp trong tương lai hay doanh nghiệp lân cận. Nó cũng tìm các trạm xăng khi bạn ở gần chỗ cho thuê xe nhưng không chủ động gửi thông tin. Cho đến nay, Apple mới đưa ra một ví dụ về tìm kiếm thông tin không có trên điện thoại, đó là xem dữ liệu giao thông thời gian thực để đưa ra lời khuyên khi nào nên bắt đầu di chuyển đến cuộc họp đã ghi trong lịch.

Cách tiếp cận của Apple tập trung vào học từ các hoạt động thường ngày. Chẳng hạn, nếu bạn nghe nhạc vào buổi sáng khi đang thể dục, điện thoại bắt đầu phát các bản nhạc tương ứng khi bạn bắt đầu cắm tai nghe vào thời điểm này. Apple cũng phân biệt giữa những gì mà thiết bị biết với những gì một công ty biết. Dù iPhone biết nhiều về người dùng, thông tin đó chỉ lưu trên điện thoại và không được Apple thu thập.

Tổng Giám đốc Apple Tim Cook từng lên tiếng chỉ trích những công ty như Google đã trục lợi bằng cách bán dữ liệu người dùng cho các nhà quảng cáo. Tuy nhiên, Google khẳng định không bán hay chia sẻ dữ liệu với các hãng khác mà chỉ dùng cho quảng cáo mục tiêu.

Jamie Davidson, cựu kỹ sư Google, nhận định Apple khó tạo ra trải nghiệm hấp dẫn nếu không lấy thông tin từ thế giới web rộng lớn. Một nhà phát triển từng cộng tác với Google cho biết công dụng của Google Now phụ thuộc vào lượng thông tin một người dùng chia sẻ. Những người càng chia sẻ nhiều sẽ càng có gợi ý phù hợp hơn, song nó đánh đổi với quyền riêng tư của chính họ.

Dylan Russell, sinh viên truyền thông 23 tuổi tại Mỹ, thường dùng Google Now trên Moto X và không lo lắng quyền riêng tư bị xâm phạm. “Tôi cho rằng đó là thứ mà mọi người phải vượt qua. Không tệ khi Google biết rõ tôi hơn để giúp ích cho tôi hơn”.

Tối thứ Sáu gần đây, Google Now đã hiển thị thông tin về nhà hàng địa phương và các bộ phim trong rạp chiếu gần nhà. Trong tình huống khác, ông chủ của anh gửi email nhắc phải hoàn thành tài liệu cho dự án và Google Now ngay lập tức tạo ra nhắc nhở. “Tôi nghĩ nó thực sự tuyệt vời, tôi còn không phải bấm một nút nào. Chúng ngày càng giống như một trợ lý thực thụ, biết bạn, biết bạn làm gì, biết khi nào bạn muốn làm gì”.

Cuối năm nay, Google dự định giới thiệu Google Now on Tap, sử dụng công nghệ nhận diện hình ảnh và ký tự để hiểu người dùng đang làm gì bên trong ứng dụng và đưa ra gợi ý tương ứng. Nó không gửi thông tin mà đoán xem chủ nhân sẽ làm gì tiếp theo. Chẳng hạn, khi ai đó nhắn tin về bữa tối tại một nhà hàng cụ thể, Google Now hiển thị thẻ thông tin cùng với các đánh giá từ ứng dụng Yelp, số điện thoại, bản đồ cũng như liên kết dẫn đến ứng dụng đặt bàn như OpenTable cho người dùng.